Het aantal muziekfestivals in Nederland blijft in een rap tempo toenemen. EM-Cultuur laat in hun festivaloverzicht van 2019 weten: ‘1115 festivals verwachten dit jaar in totaal 19,5 miljoen bezoekers!’ In 2018 was deze schatting 836 festivals. Veel mensen hebben de dag van hun leven, maar hoeveel werk gaat daaraan vooraf?

Marc Koopman, evenementenhulpverlener en verpleegkundige vanuit de medische dienst van het Rode Kruis, is al tien jaar werkzaam op verschillende festivals en evenementen. “De voorbereiding hangt af van de grote van het evenement. Het kan enkele maanden tot een jaar duren.” Het maken van draaiboeken, het overleggen met organisaties en veiligheidsregio’s en inventarisaties zijn onderdeel van de voorbereiding.

Hierbij worden de risico’s vooraf gemeten van een festival: het weer, het aantal bezoekers, het drank- en drugsgebruik. Daarna volgt een oproep voor vrijwilligers, die zich kunnen inschrijven. Om hulpverlener te mogen zijn op een festival is een EHBO-diploma vereist. “Tegenwoordig is vaak de eis dat je ook specifiek een cursus evenementenhulpverlening hebt gedaan”, vertelt Marc. Je moet minimaal zestien jaar oud zijn om eerst hulp te verlenen, maar dan sta je nog wel onder begeleiding. Vanaf achttien jaar mag je zelfstandig handelen.

‘Je krijgt bijvoorbeeld speciale tassen mee waar spullen in zitten voor mogelijk afgerukte ledematen’

Extra maatregelen

Evenementenhulpverleners en medici worden regelmatig bijgeschoold. “De laatste jaren is er veel aandacht voor hulpverlening voor onverwacht veel slachtoffers”, vertelt hij. Vantevoren worden daarom goede afspraken gemaakt met de veiligheidsregio en ambulancedienst. Daarnaast is er de laatste tijd meer oog voor mogelijk terroristische dreigingen bij festivals, volgens Marc.

“Daar wordt in materiaal rekening mee gehouden. Je krijgt bijvoorbeeld speciale tassen mee waar spullen in zitten voor mogelijk afgerukte ledematen of om bloedingen te kunnen stoppen”, zegt hij. Bovendien is de ligging van het festival hierbij belangrijk. Openbare terreinen hebben een verhoogder risico dan afgezette evenementen. “In het centrum van Amsterdam is de dreiging ook groter dan bijvoorbeeld op het platteland”, vertelt Marc.

De dag

André de Boer*, beveiliger op festivals, moet meestal een uur tot anderhalf uur voor aanvang aanwezig zijn. Daar krijgen zijn collega’s en hij een briefing van de organisatie met de richtlijnen en verwachtingen. Dat geldt ook voor Marc. Zij worden vervolgens ingedeeld in posten en eventuele duo’s en een taakverdeling worden gemaakt.

Het is de taak van hulpverleners en beveiliging om het evenement continu te scannen. “Op muziekevenementen wordt vrij veel drank en drugs gebruikt, dan kijk je toch sneller of iemand niet in een donker hoekje van een feestzaal onwel is geworden”, vertelt Marc. Ze houden de hele dag contact met de meldkamer en de andere hulpverleners via een portofoon. Niet ieder festival heeft daarvoor dezelfde richtlijnen wat betreft drank en drugs.

‘Als je daar iemand neerzet die net zijn diploma heeft, is dat niet slim. Die kennen de kneepjes van het vak nog niet’

Aan het eind van de dag hebben de hulpverleners een evaluatie en bespreken ze de heftige dingen zoals eventuele reanimaties. “De Zwarte Cross duurt bijvoorbeeld vier dagen, dan draag je na acht uur over en geef je netjes door wat er allemaal gebeurd is”, volgens Marc.

De dag van André ziet er iets anders uit. Na de briefing gaan de beveiligers alvast ‘het veld in’, om wegwijs te worden op het terrein. De ‘veldjongens’ zijn ook de meest ervaren mensen. Dat is omdat zij meestal als eerst ter plekke zijn: “dan moet je ook gewoon in één keer goed kunnen handelen. Als je daar iemand neerzet die net zijn diploma heeft, is dat niet slim. Die kennen de kneepjes van het vak nog niet”, vertelt André.

“Het festivalterrein wordt opgedeeld in vakken (A1, B3, C6 etc.) en iedereen krijgt zijn eigen vak toegewezen”, legt André uit. Als er iets gebeurt in jouw vak, moet dat doorgegeven worden aan de centrale post. Zij zorgen ervoor dat assistentie komt.

‘Hulpverleners staan vaak niet bovenaan het afvinklijstje’

Zorg

“De meeste mensen zien ons gelukkig niet”, vertelt Marc. Daarnaast is evenementenhulpverlening verplicht op festivals. “Het is vervelend als je het festival moet verlaten, terwijl wij het ter plaatse vaak kunnen oplossen”, zegt hij. Bovendien kunnen organisatoren hun vergunning kwijtraken of niet meer verleend worden als de hulpverlening  niet op orde is. “Hulpverleners staan vaak niet bovenaan het afvinklijstje”, zegt Marc.

Wel bovenaan het afvinklijstje van organisatoren staan de artiesten. Artiestemanagers en boekers staan hen bij in de aanloop naar festivals.

De hulpverleners hebben beroepsgeheim, daarom zijn politieagenten niet welkom in de hulppost. “Mensen moeten eerlijk kunnen vertellen wat ze bijvoorbeeld gebruikt hebben, dan kunnen wij hen het best helpen”, legt Marc uit. Het liefst staat Marc op muziekfestivals, het werken met drank- en drugsgebruikers spreekt hem meer aan. Hij merkt dat vooral het drugsgebruik de afgelopen jaren is toegenomen. “In ieder deel van het land zie je een andere trend”, legt hij uit. In Noord-Brabant wordt veel GHB gebruikt en in Noord- en Zuid-Holland zijn XTC en cocaïne het populairst.

Beveiliging

André heeft in het hoogseizoen meestal vier opdrachten per maand. Hij merkt een enorm verschil tussen bijvoorbeeld Heel Holland Zingt Hazes en Defqon 1. “Bij Defqon weet je vooraf dat de sfeer grimmiger is en dat het, bij ongeregeldheden, makkelijk kan uitlopen op ‘knokken’. Maar dat is ook eigenlijk het leuke van dit vak, er zijn zoveel verschillen”, vertelt hij.

* De naam van de beveiliger is in verband met privacyredenen veranderd