De afgelopen tien jaar is het oranje gravel veelvoudig vervangen door andere varianten. De KNLTB vindt dit schadelijk voor de ontwikkeling van het tennis: “Gravel is de belangrijkste ondergrond.” De voorjaarscompetitie is afgelopen weekend van start gegaan. Iedere tennisclub heeft zijn eigen ondergrond: smashcourt, kunstgras of gravel. 

In de jaren tachtig en negentig is de kunstgrasmarkt ontstaan. Voor veel tennissers een goede oplossing om het hele jaar door  te spelen en tegelijkertijd minder onderhoud te hoeven plegen. “De producenten hebben veel marketinggeld er tegenaan gegooid om vooral de voordelen van kunstgras te benoemen”, vertelt Leon van Leeuwen, coördinator accommodatieadvies van de KNLTB. Dat is een van de redenen dat  deze variant veel terrein heeft gewonnen ten koste van gravelbanen, volgens hem.

Niets is wat het lijkt

Smashcourt- en kunstgrasbanen worden in tegenstelling tot gravelbanen gezien als ‘all weather’ banen. De KNTLB ontkracht dit, op hun website. Volgens hen zijn gravelbanen ongeveer 40 weken per jaar beschikbaar, kunstgrasbanen 45 weken. Dat verschil is minder groot dan wordt gedacht.

Een van de misverstanden, volgens de KNLTB, is dat gravelbanen duur zijn. “Mits je goed onderhoud pleegt met bijvoorbeeld deels uitbesteding, kun je ervan uitgaan dat gravel over een periode van 30 jaar niet duurder is dan kunstgras”, vertelt van Leeuwen. Omdat gravelbanen gemiddeld 25 jaar meegaan, terwijl kunstgrasbanen 12-14 jaar meegaan. De kosten worden hierdoor gecompenseerd.

‘Iedere internationale coach zegt dat je op hardcourt of gravel het best leert tennissen’

De ommekeer

In 2012/2013 was het tijd om in te grijpen voor de KNLTB. Het aantal gravelbanen liep toen sterk terug, vooral in Oost-Brabant, Gelderland en Rotterdam. Tennisleraar Patrick van den Heijkant herkent deze afname. In zijn lesomgeving zijn nog maar een paar tennisclubs met gravelbanen. Terwijl de wedstrijdsport vooral plaatsvindt  op gravel- en hardcourtbanen.

“Tennis heeft zich ontwikkeld op hardcourt en gravel, dat zijn de baansoorten waarop je het beste leert tennissen”, vertelt van Leeuwen. “Iedere internationale coach zegt dat je op hardcourt of gravel het best leert tennissen”.

“Op een kunstgrasbaan heb je the big forehand (harde enkelhandige slag red.), the power service (enorm harde service red.)  and that’s it. Op gravel komen de spinballen, sliceservice en zo veel verschillende slagen aan bod”, vertelt de trainer. Kunstgras neutraliseert de bal waardoor je slagen minder effect hebben. “Je past je tennis-technisch verkeerd aan, waardoor je beperkt wordt opgeleid”, bekritiseert van Leeuwen. Patrick laat toch alle slagen aan bod komen in zijn tennislessen, ondanks dat het effect minder is op smashcourt- en kunstgrasbanen.

Kunstgras vs. gravel

Uit onderzoek van de KNLTB is gebleken dat mensen over het algemeen liever op gravel spelen. Toch kiezen clubs vaak voor gemak in onderhoud: kunstgras. “Dit is natuurlijk de omgekeerde wereld. Je kiest bewust voor minder kwaliteit om op te spelen”, zegt van Leeuwen. “Als iedere club voor een andere ondergrond kiest, gaat het tennislandschap er dusdanig verdeeld uitzien dat wij ons grote zorgen maken over de ontwikkeling van de sport”, vertelt hij.

Patrick ziet iets anders: “Iedereen is eigenlijk wel blij met die smashcourt- en kunstgrasbanen, je kunt voor een klein bedrag het hele jaar tennissen”. Het heeft voor de tennisleraar nog meer voordelen. Omdat je in tegenstelling tot gravel, op kunstgras en smashcourt het hele jaar door kunt trainen, levert dat meer lesklanten op.

Gravel op afschot

Inmiddels zijn er meer alternatieven ontwikkeld voor gravelbanen. Eén van die ontwikkelingen is gravel op afschot. De toplaag is harder dan dat van normaal gravel. Hierdoor is het een seizoensverlengende oplossing. Door een ander drainagesysteem is de baan na regenval sneller bespeelbaar. De KNLTB is blij met deze ontwikkelingen: “Het ligt een stuk dichter bij gravel dan kunstgras”.