Door: Evelien Rothuizen en Sanne Compiet

De Notre-Dame in Parijs is 15 april tijdens renovatiewerkzaamheden in brand gevlogen. Dit leidde tot groot verdriet van de Franse bevolking. Maar hoe is het eigenlijk gesteld met de brandveiligheid van Nederlandse kerken en zou het afbranden van een Nederlandse kerk dezelfde impact hebben?

Volgens kunsthistoricus Jos Koldeweij zou het afbranden van een Nederlandse kerk op mondiaal niveau niet hetzelfde effect hebben als de Notre-Dame, maar zou dat landelijk wel eens hetzelfde kunnen zijn. “Als een kerk gesloopt wordt, dan komen er altijd verschillende argumenten waarom het gebouw zou moeten blijven”, vertelt hij. “Een van de argumenten die dan genoemd wordt, is dat de kerk functioneert als stad- of dorpscentrum.” Daarnaast dienen kerken vaak als oriëntatiepunt, omdat ze het middelpunt van een wijk vormen. “Als zo’n kerk dan wordt afgebroken, dan is het een soort holle kies van de bevolking.”

Meerdere functies

Een kerk heeft volgens Koldeweij dus meer functies dan een gebouw waar het geloof beoefend kan worden. Kunsthistoricus Ronald Gieles is het hiermee eens. “Zo’n gebouw als de Notre-Dame hoort wel echt bij onze Europese cultuur en cultuurgeschiedenis”, zegt hij. Op het gebied van architectuur spelen kerkgebouwen volgens hem ook een rol. “Het is wonderlijk hoe de Notre-Dame is gebouwd met de middelen die in de middeleeuwen om handen waren. Wij kijken met veel fantasie en de vraag hoe de Notre-Dame zo gebouwd kan zijn naar de architectuur van deze kerk.

Naast de wonderlijke architectuur heeft een kerk ook een verbindende factor volgens Gieles. “De Notre-Dame is een icoon geworden door bijvoorbeeld de klokkenluider van de Notre-Dame. Daarnaast zie je het kerkgebouw in de kunst terugkomen en als promotie van Parijs. Ik denk dat de brand daarom zoveel impact had.” De brand in de Notre-Dame maakte veel indruk. In Nederland zijn er in de afgelopen jaren echter ook een aantal kerken in brand gevlogen.

Loading...

Loading…

“Icoon voor de skyline”

Volgens Gieles heeft Nederland talloze mooie kerkgebouwen. Een voorbeeld hiervan is de Dom in Utrecht. “Als die toren eraf zou vallen, zou je een soortgelijk effect hebben”, denkt de kunsthistoricus. “Het is een icoon geworden in de skyline van de stad. Gebouwen mogen niet eens hoger gebouwd worden dan de Domtoren.” Niet alleen de Dom wordt genoemd als voorbeeld van een Nederlandse kerk met dezelfde iconische waarde als de Parijse kerk. “Je hebt ook de nieuwe kerk in Delft waar het Praalgraf van Willem van Oranje ligt”, vertelt Gieles. Marco van Thiel bezoekt veel kerken, maar niet vanwege zijn geloof.