Door Cindy Goosen, Sanne de Brouwer en Stefan Kerk

Uit onderzoek van Mama Cash blijkt dat maar 13% van de werken in grote Nederlandse Musea door vrouwen gemaakt is. Anne Marie Boorsma, kunsthistorica: ”Eeuwenlang was de zogenaamde hogere kunst, zoals schilderkunst, voorbehouden aan mannen.’

Dat kunst in het verleden voorbehouden was aan mannen  is een van de mogelijke oorzaken voor het lage percentage. Vrouwen werden bijvoorbeeld ook niet toegelaten tot kunstacademies tot eind 19e eeuw. De toegepaste kunst, bijvoorbeeld tekenkunst, werd wel door vrouwen gedaan. ”Het versieren van aardewerk en vlechten van manden waren typische vrouwenberoepen. Door de mannen werd hier op neergekeken”, aldus Boorsma.

Stefan Kerk

Pseudoniem

Toch waren er wel degelijk vrouwen aan het werk in de kunstsector in de vroegere eeuwen. Kunsthistorica Claudia Thunnissen: ”Er waren kunstwerken die toegedicht werden aan een mannelijke kunstenaar, waar uiteindelijk van bleek dat het gemaakt was door een vrouw.” Dit kon door middel van een pseudoniem. Een voorbeeld is ‘De Fontein’ van Marcel Duchamps. Dit kunstwerk bleek uiteindelijk gemaakt te zijn door Barones Elsa. Groot nieuws in de kunstwereld, want het werk wordt gezien als het beginpunt van de conceptuele kunst.

 

 

Dit bericht bekijken op Instagram

 

Fontana: Marcel Duchamp #marcel #duchamp #marcelduchamp #marcelduchamps #black#white

Een bericht gedeeld door Arte contemporanea (@art_andemotion) op

Kunst was vele eeuwen dus echt een mannensector, ook in Nederland. Studenten van de Universiteit van Tilburg vertellen welke vrouwelijke kunstenaars zij kennen.

Vrouwenemancipatie

Rond 1900 komt er een omslag in de Nederlandse kunstgeschiedenis door de opkomst van de vrouwenemancipatie. De vrouwen gaan vrouwenthema’s schilderen, zoals het moederschap. ”In historische en religieuze thema’s werden vrouwen vaak afgebeeld”, legt Boorsma uit. “Vaak zelfs poedelnaakt. Dit was geen probleem zolang het om een symbool ging. Vrouwen verbeeldden bijvoorbeeld de godin Venus of het Bijbelse figuur Batheba. Nu werd het moederschap niet afgebeeld als Maria met het kindje Jezus, maar als een échte moeder.”

Ook worden er in die periode kunstacademies geopend voor vrouwen. Hoe staat het er nu voor?  Op het AKV St. Joost in Breda vertellen een docent en twee studenten over de huidige verdeling tussen mannen en vrouwen op de academie.

i

Tijdens een tweede feministische golf, in de jaren 60 van de 20ste eeuw, waren er kunstenaressen die onderwerpen als vrouwelijke seksualiteit kozen voor het kunstenaarschap.

Kentering

”Het feit dat er zo weinig werken van kunstenaressen in musea hangen, heeft onder andere te maken met de bijna altijd mannelijke museumdirecteuren”, vertelt Boorsma. “Naar mijn idee is er pas de laatste jaren een kentering gaande. In musea is meer belangstelling voor vrouwelijke kunstenaars.  Ook is er weer meer belangstelling voor textielkunst. Dat werd eeuwenlang gezien als iets voor vrouwen.”

Hoe het tegenwoordig is om als vrouw in de kunstwereld te werken en hoe het staat met de man/vrouw-verhouding in de praktijk, wordt in de volgende video uitgelegd door kunstenares Dewy Baak en kunstenaar Rob van Trier.

Toekomst

Boorsma voorspelt dat vrouwen in de kunst zich in de toekomst nog verder gaan ontwikkelen. ”Ik denk dat vrouwen ook in de kunst een belangrijkere rol gaan krijgen. Het wordt gelukkig tegenwoordig volstrekt normaal gevonden dat vrouwen net als mannen vrijuit kunnen kiezen voor een beroep, dus ook voor het kunstenaarschap. Er zijn nu ook meer vrouwelijke museumdirecteuren. Ze zijn nu nog wel in de minderheid, maar er is een stijgende lijn te zien.”

De bekendste vrouwelijke kunstenaars door de eeuwen heen staan hieronder op een rijtje.