Koningsdag is in aantocht, maar de monarchie is nog nooit zo onpopulair geweest. In 2007 was zeventig procent van de jongeren nog enthousiast over het Koningshuis. Dat blijft nu hangen op vijfenvijftig procent, zo stelt onderzoeksbureau Ipsos.

Door: Marit Koopmanschap en Marieke Nielen

De jongeren hebben vooral een probleem met het geld. Zo krijgt Amalia anderhalf miljoen euro met haar achttiende verjaardag en ontvangt Maxima een ‘uitkering’ van een miljoen. Verdere problemen zijn de erfopvolging en het imago van het Koningshuis.

Floris Müller, woordvoerder van het Republikeins Genootschap, strijdt al jarenlang voor de afschaffing van de monarchie. Zijn ideeën staan haaks op die van Leroy Fisscher. Fisscher beheert de facebookpagina ‘Ons Koningshuis’ en noemt zichzelf een ‘fervent’ aanhanger van de monarchie.

Beiden vertellen hun verhaal in de volgende video.
Van vijf jaar naar vier maanden

Nederland was een van de laatste landen in Europa die majesteitschennis afschafte. Deze wet bestond al sinds 188 en maakte onderscheid tussen het beledigen van de koning en een politieagent. Nu staat ze sinds vorig jaar niet meer in ons Wetboek.

Wie vorig jaar de koning beledigde kon een maximale celstraf krijgen van vijf jaar of een boete van 25.000 euro. Dat is nu flink verlaagd naar maximaal vier maanden celstraf of een maximale boete van 4.100 euro, waardoor de koning in dat opzicht niet meer hoger staat dan een politieagent of ambtenaar.

In Nederland hebben we een Koningshuis, en dus een monarchie. Wat vind jij hiervan?
  • Add your answer

Dalende populariteit

Hoewel de wet dus wel meegaat met de huidige tijd (een celstraf van vijf jaar was niet realistisch meer) blijft er kritiek op het ‘conservatieve’ Koningshuis. Rick Evers is Koningshuisverslaggever en snapt dat de jeugd zich niet zo aangetrokken voelt tot onze monarchie.

Een grote oorzaak ligt volgens Evers bij het Koningshuis, die zou zich wat moderner en opener kunnen opstellen. In het volgende audio-item schetst hij de problematiek.

Liberaal Nederland

Het was niet noodzakelijk om de wet te veranderen, de hoogste straffen die in het Wetboek stonden zijn in de praktijk nooit uitgedeeld. “Het belangrijkste punt was dat het symbolisch was”, zegt Wim Voermans, hoogleraar staats -en bestuursrecht aan Universiteit Leiden. “Godslastering werd ook onstrafbaar, dus waarom zou majesteitschennis er nog wel in staan?”

Dit is een logische vraag, maar het is een vraag die de laat werd gesteld. In de rest van Europa werd de majesteitschenniswet al eerder in de prullenbak gegooid. De Britse krant The Guardian schreef er vorig jaar zelfs een artikel over. Met verbazing schreven zij over het ‘liberale’ Nederland, die ‘nu pas majesteitsschennis afschafte’.

Waarom? Volgens Voermans wilde niemand zich aan het onderwerp branden. “Het was niet nodig, want er werd nauwelijks gestraft. En als je aan het onderwerp ging morren, kwam gelijk de discussie ‘wel of niet een monarchie’ naar boven.”

Hieronder vind je een majesteitschennis-overzicht.

Tekst gaat verder onder tool.

‘Fuck de koning’

Dat het vooral symbolisch is zie je terug in de straffen die afgelopen jaren zijn opgelegd, of juist niet. Zo werd de man die ‘Fuck de koning’ riep niet vervolgd, maar de gooier van een waxinelichthouder kreeg vijf maanden celstraf. En Voermans begrijpt dat onderscheid wel: “Bij het waxinelichtje ging het om geweldspleging, de combinatie was erger.”

Nu de majesteitsschennis onder dezelfde categorie valt als de ambtenaren en politieagenten, ligt de vervolging bij het OM. De lagere straffen betekenen niet dat er ook meer mensen worden vervolgd.

“Als je de politie beledigt, zal het OM daar zeker iets aan doen”, zegt Voermans. “Maar bij de koning doen ze niets. Zoveel gaat er dus niet veranderen.”