Af en toe lijkt het net alsof je door een skatepark loopt: de muren zijn volgeklad met graffiti. Maar als je ze nader bekijkt, dan verandert de associatie met een skatepark al gauw in een confrontatie met een gewelddadig verleden. De wond van Belfast lijkt nog steeds niet genezen, sterker nog, het is misschien nog eerder een akelige open wond die op ieder moment kan ontsteken. Dat is wat de Murals je doen geloven, propagandaschilderingen die de tragiek van de Troubles uitbeelden.

Heroïsche afbeelding van een republikein Pim de Vries

‘Heroïsche strijd’
Deze schilderingen kom je op meerdere plekken tegen, maar daar waar de katholieken en protestanten vlak naast elkaar wonen, in het noordwesten van Belfast, zijn ze in groten getale te vinden. In een oogopslag weet je of je in het katholieke deel of het protestantse deel loopt. De schilderingen tonen een compleet tegenovergestelde perceptie van dezelfde geschiedenis. Kijk je naar een heroïsche afbeelding van de strijd die de IRA tegen de ‘Britse bezetter’ voerde, dan is er twintig meter verderop een monument dat alle burgerslachtoffers van diezelfde IRA herdenkt. Zo dicht als de twee partijen geografisch gezien naast elkaar liggen, zo ver liggen ze op politiek niveau van elkaar vandaan.

Een monument waarbij de slachtoffers van de IRA worden herdacht. Pim de Vries

Muren en hekken
Om conflicten tussen de gepolariseerde gemeenschap te beperken, zijn er in de loop der jaren afscheidingen gebouwd, zoals muren en hekken. Het aantal van deze fysieke scheidingen tussen de protestanten en katholieken is sinds het Goede Vrijdagakkoord weliswaar minder geworden, maar op veel plekken staan ze nog steeds.

Op de muur die parallel loopt aan een lange rechte weg is geen onbeschilderd plekje te vinden: metersgrote afbeeldingen bedekken de complete muur langs de meer dan honderdmeter lange weg. Halverwege de weg razen auto’s langs een groot ijzeren hek, de poort die de grens aanduidt tussen het protestantse en katholieke deel. Hoewel het hek overdag wagenwijd openstaat, is deze ’s nachts gesloten, wat weer laat zien dat de wond nog niet genezen is. Het straatbeeld doet je haast vergeten dat je in een land loopt dat deel uitmaakt van de Europese Unie.

Pim de Vries

Oorlogsgebied
Hoe dichter je bij het centrum van de stad bent, hoe meer je er aan herinnerd wordt dat dit toch wel het geval is. Er lopen veel toeristen op straat, op het centrale plein is een foodtruckfestival aan de gang en schoolgaande kinderen lopen keurig gekleed in groepjes over straat: er is geen enkele reden om aan te nemen dat deze stad ruim twintig jaar geleden nog oorlogsgebied was. Zelfs bij het Europa Hotel lopen bezoekers af en aan – dit is, met 33 bomaanslagen, het meest gebombardeerde hotel ter wereld. Dat imago schrikt blijkbaar niet meer af.

Nieuwe generatie
“De lokale bevolking kijkt liever niet achterom. Als je een gezellige stemming in de pub niet wilt bederven, is het verstandig om niet luidkeels over de Troubles te beginnen. Veel mensen zijn huiverig om daar open over te spreken”, dit zegt Prof. Gallagher, onderwijskundige aan de Queens University. “Wel is het zo dat dit bij jongeren veel minder het geval is. Zij krijgen de verhalen wel mee van hun ouders, maar zijn er veel luchtiger over, voornamelijk omdat het niet zo’n prominente rol in hun leven heeft gespeeld.”

Volgens Prof. Gallagher zit het in de aard van de Noord-Ierse bevolking om niet hoog van de toren te blazen. “Scholen schenken over het algemeen weinig aandacht aan de Troubles, wat enerzijds als kwalijk gezien kan worden, maar anderzijds leidt dat tot het gevolg dat jongeren er minder mee bezig zijn”.

Brexit doet veel stof opwaaien Pim de Vries

Brexit
Dat Belfast als stad uit zijn as is herrezen is misschien wel net zo’n eufemisme als de naam van het conflict waarbij 3500 mensen zijn omgekomen. De littekens van de Troubles zijn nog duidelijk zichtbaar, zoals de Murals, de hoge afscheidingsmuren en de tralies die je voor elke school, kerk of beveiligingscamera ziet. Uiteindelijk is het aan de jongere generatie hoe de toekomst uitpakt. Maar met een eventuele komst van een Brexit zou dat volgens Prof. Gallagher weleens een onzekere toekomst kunnen zijn.