Een uitgebreide overzichtsstudie, uitgevoerd door een groep Australische psychologen, laat zien dat een groot deel van de wielrenners kampt met een groot negatief zelfbeeld, stress en weinig zelfvertrouwen door een overheersende mentale (prestatie) druk. Oud-wielrenster Sarah van Wijnen: ‘’Mijn trainer liep naar me toe en spuugde zonder enige schaamte op mijn bord.’’

In een aflevering van ‘Meer Dan Goud’ op 15 augustus was baanwielrenster Elis Ligtlee geëmotioneerd om hoe ze wordt afgerekend op haar ‘afwijkende’ gewicht en lengte. Ook de Belgische Louis Vervaeke heeft in een podcast van de Sporza Koers laten weten dat de wielrenwereld een ‘harde wereld’ is en dat ‘mensen het zich eigenlijk niet voor kunnen stellen’. Tilburgse oud-wielrenster Sarah van Wijnen (20) besloot in 2016 te stoppen, ondanks dat vele teams in Nederland haar wilden vastleggen. Heeft mentale druk bij haar ook de overhand genomen?

Sarah, hoe ervaar jij de wielrenwereld?
‘’Het heeft, naar mijn idee, twee kanten. Ik begon met fietsen bij de jeugd, echt voor mijn plezier en mijn ouders steunden mij hier altijd in. Wij zagen er in het begin altijd de ‘leuke kant’ van in. Toch waren er, zelfs toen ik nog maar negen of tien jaar was, kinderen in mijn groep die al op vroege leeftijd enorm serieus werden genomen. Ze moesten bijvoorbeeld na een slechte prestatie naar huis fietsen in plaats van meerijden met de auto. Ik denk dat in de jeugd mijn ouders een grote rol hebben gespeeld van hoe ik me mentaal heb gevoeld in het wereldje. Ouders kunnen je vertellen dat het voor de lol is, of enorm pushen om tot het uiterste te gaan.’’

Sarah (links) Co

  ‘’Als ik naar mijn hoogtepunten kijk, denk ik toch wel aan het moment dat ik Nederlands Kampioen onder de jeugd werd in 2010. Hierna mocht ik een jaar in het rood, wit en blauw fietsen en reed ik veel Europese tochten in Denemarken, Berlijn en Assen. De grootste en laatste etappe die ik heb gewonnen was een Europese wedstrijd in Borstelen.”

Paul Wylleman, hoogleraar sportpsychologie, meldt dat twee op de tien topsporters mentale klachten en onzekerheden ervaart. Heb jij hier veel mee te maken gehad?
‘’Op trainingskamp heb ik voor het eerst last gehad van druk. We zochten met onze groep de bergen op en werden klaargestoomd voor het nieuwe seizoen. Na een dag getraind te hebben, mochten we nog steeds geen ‘vet eten’ op ons bord leggen. Ik legde groente omwikkeld met bladerdeeg op mijn bord en werd hier flink op afgerekend. Mijn trainer liep naar me toe en spuugde zonder enige schaamte op mijn bord. ‘’Zo lust je het vast niet meer”, zei hij.’’

‘’Ondanks al het commentaar van mijn trainers ben ik niet per se onzeker geworden, maar wel het plezier in fietsen kwijtgeraakt. Dat mentale heeft er wel ingehakt. Dit is er nu, gelukkig, helemaal uit. Ik heb tot op heden geen spijt van mijn beslissing, maar als ik soms iemand met een mooie fiets zie, word ik wel een beetje jaloers. Zolang je met fietsen zelfverzekerd en egoïstisch bent in het maken van keuzes, kan je veel bereiken. Weet wat je wil en stop nooit met doelen stellen voor jezelf.”