De Iraanse judoka Saeid Mollaei wil, ondanks de problemen vanuit de autoriteiten van Iran, volgend jaar meedoen aan de Olympische Spelen in Tokio. Dat meldt ANP. Hoewel het Internationaal Olympisch Comité (IOC) achter hem staat, is hij toch bang dat Iran hem niet wil uitzenden naar de spelen. Niet gek, want Iran en Israël liggen in conflict met elkaar en dit kan een deelname van Iran in de weg staan.

Sport per definitie politiek
De zorgen van Mollaei zijn niet onterecht. Na het WK dook hij onder in Duitsland. Dit omdat de Iraanse minister van sport, Masoud Soltanifar, de judoka tot twee keer toe opdroeg om niet mee te doen aan het wereldkampioenschap in 2016, omdat er een kans bestond dat hij tegen de Israëlische Saki Mugi moest spelen. Dit heeft Mollaei genegeerd. Dat Iran hem niet wil uitzenden naar de spelen, is dus geen onrealistische gedachte.

Sportfilosoof Ivo Hilvoorde weet dat er veel meer landen zijn in dezelfde situatie. “Sport is per definitie politiek. De Olympische Spelen verbindt allerlei landen, ook landen die in conflict liggen. Soms zie je dat sport voor verbinding zorgt. Door samen te spelen ontstaat verbroedering: ze strijden allemaal voor die goude plak. Dat is ook één van de doelen van de Spelen. Buiten het de sport zijn ze bewoners van landen die met elkaar in oorlog zijn, maar op het grootste sportevenement ter wereld hebben ze respect voor elkaar.

Soft power
Hilvoorde ziet ook de andere kant van de medaille. ”Sport op zo’n groot toneel zorgt ervoor dat landen aan ‘soft power’ gaan doen: ze willen hun imago oppoetsen en hun macht laten zien aan de rest van de wereld.” Mollaei is zeker niet de enige die als sporter last heeft van landelijke conflicten. Hilvoorde: ”de meeste sporters durven er niet voor uit te komen, omdat ze bang zijn voor gevolgen dat het vaak strenge regime met zich mee brengt. Je weet namelijk niet hoever het regime reikt. Mollaei’s situatie is nog maar het topje van de ijsberg van sporters die onderdrukt worden door hun eigen land.”

Symbolische verbinding
Toch denkt de sportfilosoof niet dat verbinding slechts een ideologie is in de sport. ”Je ziet dat verbinding zich vooral symbolisch uit. Wanneer een islamitische vrouw met een hoofddoek een medaille wint op de Olympische Spelen, is dat een statement naar de wereld en andere islamitische vrouwen. Toen Zuid-Afrika na de apartheid weer mee mocht doen aan de Spelen, had dat veel impact. Sport lost geen oorlogen op, maar kan wel zorgen voor begrip en erkenning van bevolkingsgroeppen.”

Neutrale speler
Het IOC wil garantie geven dat de judoka naar de spelen gaat. Ze kunnen hem als neutrale speler opwerpen, hij zal dan niet namens Iran naar Tokio gaan. Maar de vraag is hoe zijn thuisland hier op gaat reageren. Hilvoorde: ”De spanningen kunnen gaan oplopen.”