Het doorverkopen van tweedehands e-books is illegaal. Dat is het advies van de advocaat-generaal van het Europees Hof van Justitie, in een zaak afgelopen dinsdag. Het zou in strijd zijn met de bescherming van het auteursrecht. Maar waarom mogen papieren boeken wel tweedehands doorverkocht worden en e-books niet?

Papierenboek versus e-book
Op de webshop ‘Tom Kabinet’ kunnen leden tweedehands e-books kopen en verkopen voor een fractie van de oorspronkelijke prijs. De auteur krijgt 50 cent voor ieder verkochte e-book. Nadat het boek verkocht is, moet de verkoper zijn digitale boek zelf verwijderen. “Elk e-book heeft een identieke downloadlink, wij checken de downloadlink altijd. Zo kan een e-book maar een keer bij ons verkocht worden”, vertelt Marc Jellema, CEO van de webshop. “Of de verkoper zijn verkochte boek verwijdert, is niet onze verantwoordelijkheid.”

‘Xander uitgevers’ verkoopt naast papieren boeken ook e-books. Het verkoop van digitale boeken is bij hen ongeveer 15 procent van de omzet. Zelf zijn ze aangesloten bij stichting Brein om de illegale e-book handel tegen te gaan.
“Bij papieren boeken is het simpel, zodra de transactie is geweest mag je het doorverkopen, dan is er geen recht meer van de auteur. Je kan dat ook laten gelden voor een e-book. Het probleem hierbij is dat een elektronisch boek makkelijker te kopiëren is”, legt Sander Knol uit, werkzaam bij Xander uitgevers. Toch ziet hij in de toekomst een mogelijkheid voor het tweedehands doorverkopen. “Het concept is goed bedacht, maar op dit moment nog geen goed idee. Misschien dat er ooit een speciale manier komt waardoor je het boek niet kan kopiëren, dat het zich automatisch verwijdert als iemand anders het downloadt.”

De auteurswet
De auteurswet kent algemene regels die voor alle intellectuele scheppingen gelden. Als je als persoon zelf een originele creatie maakt, dan komt daar automatisch auteursrecht over. Deze komt pas te vervallen nadat de maker 70 jaar is overleden. Naast de algemene regels, gelden voor sommige categorieën (bijvoorbeeld films) nog speciale regels. Er bestaan momenteel nog geen andere wetten voor e-books die anders zijn dan voor papieren boeken.

Niet bang voor de rechtszaak
Tom Kabinet is ondertussen gewend aan rechtszaken. “We bestonden net twee dagen en we kregen al een kortgeding, ik snap het wel. Zoiets als Tom Kabinet bestaat niet. Het is nieuw om digitale producten tweedehands door te verkopen, dat wekt vragen op”, vertelt Jellema. “Voor ons zijn de rechtszaken juist een bevestiging dat er een markt is.” Jellema is niet bang voor de toekomst van het bedrijf. “De conclusie is niet voordelig voor ons, maar het is een advies. Er moet nog heel veel gebeuren voordat het werkelijkheid gaat worden.”