Beperking van de rookactiviteit in openbare ruimtes, wetgeving qua rookactiviteit bij scholen en anti-rookcampagnes. Het zijn allemaal voorbeelden van hoe de samenleving naar een rookvrije generatie toewerkt. Eerst even een paar cijfers en feiten op een rijtje:

De tabaksindustrie krijgt er regelmatig van langs van de anti-rookorganisaties, maar wat zijn de exacte bezwaren en wat valt er te zeggen voor de tabaksindustrie?

De tabaksindustrie onder vuur

Als men de status quo in Nederland mag geloven, is de tabakslobby één van de meest kwaadaardige lobby’s. In de strijd om Nederland rookvrij te maken (onder anderen gevoerd door de Alliantie Nederland Rookvrij en de artsen van Tabaknee.nl) moeten de tabaksindustrie en de daarbij horende fabrikanten het louter ontgelden.

 

De gezichten van de anti-rookcampagne

De twee bekendste anti-rookactivisten moeten haast wel Pauline Dekker en Wanda de Kanter zijn, de drijvende krachten achter de antirooksite rokennee.nl. Tot een aantal maanden geleden maakten beide dames nog deel uit van de Alliantie Nederland Rookvrij (ANR), maar zijn daar in maart dit jaar uitgezet omdat ze ‘te activistisch en te confronterend’ zijn. De ANR is een initiatief van de Hartstichting, KWF Kankerbestrijding en het Longfonds. De druppel die de emmer deed overlopen was een blogpost van De Kanter waarin ze pleitte voor ‘emotionele hard hitting campagnes’ en ‘politieke druk van patiëntenorganisaties’.

 

Bemoeienis van het RIVM

Maar de tabakslobby krijgt ook kritiek van andere autoriteiten; en niet de minste. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu deed in 2018 onderzoek naar schadelijke stoffen in sigaretten. Honderd typen sigaretten werden getest en bij allemaal bleek onder anderen het teer- en nicotinegehalte hoger te liggen dan op het pakje vermeld staat. Het RIVM gebruikte voor de meting de CI methode: een andere methode dan de door de EU voorgeschreven ISO methode. Volgens de directeur van de VSK (Vereniging Nederlandse Sigaretten- en Kerftabakfabrikanten), Jan Hein Strater, is de conclusie gebaseerd op valse of verkeerde metingen. “Als je andere meetmethoden gebruikt, krijg je andere resultaten. De ISO-methode is de wettelijke methode die in Europa wordt voorgeschreven. Wij als fabrikanten hebben dus geen keus over wat voor meetmethode we hanteren”, zegt hij in het programma VI-Oranje in de zomer van 2018. Strater heeft een punt: je kunt de tabaksindustrie niet zomaar beschuldigen van opzettelijk verkeerd informeren naar aanleiding van het onderzoek als ze zich houden aan de voorgeschreven meetmethodes. Toch laat het RIVM de tabaksindustrie niet buiten beschouwing. “De resultaten van dit onderzoek ondersteunen de conclusie dat de voorgeschreven ISO methode een onderschatting geeft van de hoeveelheden TNCO die een roker binnenkrijgt. De commissie die deze methode opgesteld heeft, wordt in grote mate beïnvloed door de tabaksindustrie”, licht het RIVM toe op zijn website. Verder stelt de inlichtingendienst voor om een andere methode te gebruiken dan de huidige ISO methode.

 

Clean Air Nederland

Tom Voeten, voorzitter van de anti-rookorganisatie Clean Air Nederland, denkt dat de anti-rookoorlog langzaam zeker gunstig aan het uitpakken is voor de anti-rokers. “Vroeger was het een David-Goliathverhaal, waarbij de anti-rookorganisaties de rol van David bekleedden. Tegenwoordig zien we dat die rollen aan het omdraaien zijn, dat is natuurlijk een mooie ontwikkeling.” Op de vraag of Clean Air Nederland het speciaal heeft gemunt op de tabakslobby, reageert Voeten: “De tabakslobby is actief op sociale media en doet daar aan misleiding en het stichten van onzekerheid. We proberen dit in ieder geval te benoemen en zo een discussie te starten. Dit geldt niet alleen voor de tabaksindustrie, ook proberen we de algemene gevaren van roken kenbaar te maken.” Toch zijn tabakzwaargewichten als Imperial Tabacco en VSK niet actief op sociale media in Nederland. Een beter voorbeeld zou wellicht het roken in bijvoorbeeld films of populaire rapvideo’s zijn, waar Clean Air Nederland en andere organisaties ook hun zorgen over hebben geuit, aangezien dat een sterk effect heeft op de jeugd. Wat vaststaat is dat de anti-rookorganisaties met het rookruimteverbod in de horeca weer een veldslag hebben gewonnen in de spreekwoordelijke oorlog met de tabaksindustrie.

Ook in de horeca zien we verandering: Vandaag werd bekend dat rookruimtes in horecagelegenheden definitief verboden zijn. De hoogste tijd dus om polshoogte te nemen bij de horeca in Tilburg.

 

 

Last but not least: de sportverenigingen. Zij spelen een belangrijke rol in de discussie rond een rookvrije generatie, zoals de anti-rookorganisaties willen. Welke stappen zet een sportvereniging om haar terrein gedeeltelijk of helemaal rookvrij te maken?