De veroordeling van een vrouw wegens de invoer van bijna dertig liter ayahuasca-thee naar Nederland blijft in stand, zo oordeelde de hoge raad op 1 oktober. Het verbod op het gebruik van ayahuasca kwam hard aan bij de gebruikers.

De verdachte werd in 2016 op Schiphol aangehouden toen ze vanuit Brazilië verschillende zakken gevuld met ayahuascadrank naar Nederland wilde vervoeren. De vloeistof, ritueel bereid in het Braziliaanse Amazonegebied, bevat het verboden bestanddeel dimethyltryptamine (DMT) en was bedoeld voor de Santo Daimekerk in Amsterdam. De verdachte was zelf ook lid van de kerk.

Santo Daime

Voor de Nederlandse Santo Daimekerken in Amsterdam en Den Haag is de uitspraak erg zuur. Jennifer (haar achternaam blijft anoniem) is werkzaam voor de Amsterdamse Céu da Santa Mariakerk en merkt op dat ze zich gediscrimineerd voelen. “We oefenen gewoon onze religie uit. Het is voor ons een sacrament dat we willen blijven gebruiken”, legt ze uit. “Daarnaast is DMT een lichaamseigen stof die voorkomt in je pijnappelklier. Je verbiedt water toch ook niet?”

Met deze uitspraak heeft de rechtbank de ayahuasca en de stof DMT gelijkgetrokken. Het is echter niet helemaal hetzelfde. De verboden DMT zit in de ayahuascaplant en moet daaruit gekookt worden. De ayahuasca is nu zelf ook verboden in Nederland. DMT valt, naast cocaïne en GHB, als harddrug onder de Opiumwet. Het in bezit zijn, verhandelen en vervoeren van de stof is daarmee strafbaar in Nederland.

Particuliere sessies

De uitspraak van de rechter valt ook zwaar voor particuliere ayahuasca-aanbieders. Neli Costa e Silva biedt samen met haar man al jaren traditionele ayahuasca-rituelen aan. “We waren er veel mee bezig. Het is jammer dat ayahuasca nu verboden wordt. Ik denk dat er een verkeerde conclusie over de plant getrokken wordt.” Volgens Costa e Silva is de thee alleen een hulpmiddel om tot je diepere zelf te komen. “Er zit niets geks in de thee, het is gewoon een natuurproduct dat kan helpen om tot groter bewustzijn te komen. Je hoeft ook geen gekke beelden te zien.”

Zelf haalt Costa e Silva haar ayahuasca ook uit Brazilie, rechtstreeks bij de lokale stammen. “Zo weten we zeker dat de kwaliteit op orde is. We laten ook altijd in Nederland nog een kwaliteitscontrole uitvoeren. Als de kwaliteit dan niet goed is gebruiken we het niet.”

Rechtszaak

In 1999 werden verschillende leden van de Santo Daime aangeklaagd voor het nuttigen van daime. Volgens het OM zouden ze de Opiumwet hebben overtreden. De rechtbank oordeelde in 2001 dat de leden van de kerk de drank toch mochten gebruiken. Volgens de rechter was de ayahuascathee voor de Santo Daime een heilig sacrement en mocht de drank daarmee tijdens de dienst genuttigd worden. De daime viel daarmee onder Het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens en was een gerechtigde uitzondering op de Opiumwet. De rechter beargumenteerde dat de gecontroleerde manier waarop daime binnen de kerk gebruikt werd geen gevaar voor de volksgezondheid opleverde.

Het Openbaar Ministerie ging echter in hoger beroep. Volgens haar moest er gekeken worden naar de volksgezondheid in het algemeen en niet alleen naar het rituele gebruik van daime binnen de muren van de kerk. Het OM kreeg haar gelijk waarna de zaak voor de Hoge raad werd gebracht. Deze heeft nu geoordeeld dat het eerdere vonnis terecht is en dat ook de Santo Daim geen ayahuascathee meer mogen nuttigen of importeren.

Voordelen

Kim van Oorsouw is als psychofarmacoloog verbonden aan de Univeristeit van Maastricht en ziet wel voordelen in het gebruik van de ayahuasca. Volgens haar is er weinig bewijs dat DMT een gevaarlijke stof is. Ze ziet eerder voordelen aan de stof. “DMT lijkt erg op serotonine, het ‘gelukshormoon, legt ze uit. “In de ayahuasca-thee wordt DMT gemend met een MAO-remmer. Door deze combinatie bereikt de DMT de hersenen en werkt het soortgelijk als een anti-depressiva.” Ayahuasca is volgens haar daarom erg geschikt voor mensen met een depressie.

Jennifer meent dat de Santo Daime het er niet bij willen laten zitten. “Als het moet vechten we door tot aan het Europese Hof.”

Voor Costa e Silva zit er niets anders op dan te stoppen met de ayahuasca. “Het mag gewoon niet meer en we willen de wet ook niet overtreden. Het wordt voor ons wel een stuk lastiger om ons werk te doen. Misschien moeten we wel naar Brazilie verhuizen om de ayahuasca te kunnen blijven gebruiken, maar dat zien we later wel.”

Benieuwd hoe het is om op DMT te trippen? Check hieronder de video van Spuiten en Slikken.