De boer. Hij werkt dag in dag uit op zijn agrarische bedrijf. Sinds kort protesteert hij ook. Op de trekker gaan ze op weg naar het Malieveld. Ze zijn boos op Den Haag, vinden dat de stikstofregel weer de volgende stok is waar ze mee worden geslagen. Henk Wassink, boerenexpert, is kritisch: “Politiek moet duidelijkheid geven, maar het zijn de boeren die het moeten doen.”

Door Joppe te Lindert en Cyrine Beune

Henk Wassink

Onvrede
De protesten begonnen om meer erkenning te krijgen voor het boerenwerk. Zo zeggen ze, niemand weet meer waar hun voedsel vandaan komt. Henk Wassink:”Het beeld van de boeren was: dierenmishandeling en milieuverkrachters, terwijl het voedsel nog nooit zo veilig is geweest als nu.” Inmiddels gaat de discussie over veel meer dan alleen erkenning. De Hoge Raad zette eind mei een streep door de aanpak van stikstof van het kabinet. Onduidelijkheid volgde, geen concrete oplossing vanuit de politiek. Hierop klommen de boeren op hun trekkers, op weg naar Den Haag.

De afgelopen weken waren er dus veel protesten,  waar gingen die over? Bekijk hier een kort overzicht.

 

Kwakkelbeleid
Een van de boze boeren is de Achterhoekse Ronald Diersen. Hij geeft leiding aan zijn zogenoemde personeel, tachtig koeien. “De afgelopen jaren is het continu kwakkelbeleid geweest. Je weet niet waar je aan toe bent.”

Henk snapt dat boeren slecht kunnen omgaan met de onduidelijke regels: “Niemand heeft het stikstofbeleid overzien, ook de politiek niet. Een aantal mensen heeft alles aangekaart bij de Raad van State. Die zei: geachte overheid, jullie houden je niet aan de regels, wordt het niet eens tijd dat jullie je aan de wet houden. Met als gevolg dat iedereen nu in de stress zit en de boeren naar Den Haag trekken.”

Toekomst
Hoe nu verder? Dat er iets moet veranderen is duidelijk. Den Haag moet beleid opstellen, maar volgens Wassink moet de boer zich ook achter de oren krabben. “Boeren, wees eens ondernemer van je eigen bedrijf. De overheid stelt regels maar dat betekent niet dat boeren zelf geen visie meer moeten hebben. Bepaal nou zelf eens even waar je gelukkig van wordt.”

Boeren moeten volgens Wassink creatiever worden door zich bijvoorbeeld te specialiseren. “Als je in het melkschap kijkt, zie je naast halfvolle melk ook twintig andere soorten staan. Gespecialiseerde producten zijn een trend in Nederland.” Boeren zullen meer out of the box moeten denken. Makkelijk zal het voor hen niet zijn om te veranderen. “Er is op dit moment een generatie die hun systeem heilig heeft verklaard. Alles wat hen beperkt vinden ze vervelend. Ze zitten heel erg sterk in de gedachte: zoals ik het geleerd heb, is de enige goede manier.”

Boerenberoep van nu
Ken te Riele (22) is melkrobotmonteur, een boerenberoep van nu. De afgelopen jaren werd melken met een robot steeds normaler. Ken zorgt voor al het onderhoud aan de robot. Te Riel is naar de protesten geweest, ondanks dat hij geen boer is. “Ik werk in de agrarische wereld en draag deze sector een warm hart toe. Ik vond dat ik naar Den Haag moest.”

Actieplan
“Het huidige systeem houdt je niet vol, er moet iets veranderen”, vindt Wassink. “Natuurlijk wordt het lastig, iedere verandering is moeilijk. De boeren moeten weer gaan ondernemen en Den Haag moet daarbij duidelijkheid geven. In de toekomst zullen boerderijen specialiseren in wat ze produceren en er zal het aantal agrarische bedrijven afnemen. Daarnaast zal de boer creatiever moeten omgaan met zijn bedrijfsvoering.”