Voetbal en data, een combinatie die steeds dichter naar elkaar toe groeit. Volgende maand komt het computerspel Football Manager 2020 uit. Een computerspel waar jij als manager een totaal eigen club runt op basis van data. Hoe belangrijk is data in het huidige voetbal?

Koen van Bruxvoort & Kaj Sipkens

Meer dan 200.000 spelers in meer dan 51 competities zijn beoordeeld door ruim 1300 scouts van Football Manager. Op deze manier is een ontzettend grote database ontstaan met spelers en trainers beoordeeld. Dat Football Manager tegen het realisme aankomt, kan Jeroen Thijssen, Head Reseacher Netherlands, alleen maar bevestigen. “Er zijn natuurlijk veel raakvlakken. Als ik een speler scout die ik nog niet eerder heb gezien, kijk ik altijd eerst naar basiszaken. Positie, lengte, houding, voorkeursvoet, snelheid, eerste aanname, lezen spel. Daarna ga je wat dieper op de materie in.  Ik kijk vaak naar wedstrijden op TV en ook live en dan heb ik ook gewoon een schrift in mijn hand waar ik aantekeningen in maak. Soms gaat het gewoon met een plus of min. Dat is dus eigenlijk weer veel overeenkomst.”

Er zitten ook verschillen tussen een FM-scout en een professioneel voetbalscout. Thijssen: “Het verschil zit voor mij vooral in het feit dat ik de bevindingen moet vertalen naar de game. Een scout bij een Betaald Voetbal Organisatie (BVO) gaat echt geen cijfertje ‘12’ geven voor een speler op het vlak van positiespel of afronding. Het interesseert een technisch directeur ook echt heel weinig of een spits ‘16’ of ‘17’ heeft voor afronden.”

In onderstaande animatie krijg je te zien wat Football Manager inhoudt en hoe de game werkt.

De allergrootste talenten in het spel zijn de ‘Wonderkids’. Zij hebben 5-sterrenpotentie en krijgen de toekomst voorspelt van een internationale topspeler. Spelers als Kylian Mbappé, Matthijs de Ligt en Zlatan Ibrahimović kregen op extreem vroege leeftijd al het predicaat ‘Wonderkind’. Deze ‘Wonderkids’ zijn echt anders dan de andere talenten. Volgens Thijssen hebben deze spelers net datgene extra ten opzichte van andere spelers. “Dat zag je al bij Lionel Messi in z’n jonge jaren, ook bij Wesley Sneijder. Nu heb ik dat ook met Ajax-jeugdspeler Naci Ünüvar. Die voetbalt zo ongelofelijk makkelijk, hij heeft net dat beetje extra.”

Voorbeelden van ‘Wonderkids’ die zich niet ontwikkeld hebben zoals gedacht zijn Ex-Groningen-talenten Richairo Zivkovic en Keziah Veendorp. Beide spelers kregen in Football Manager 2015 de stempel ‘Wonderkind’. Tegenwoordig speelt Zivkovic op het tweede niveau in China en is Veendorp vaste waarde bij eredivisieclub FC Emmen. Voor de FM-scouts is het dan ook lastig om spelers op jonge leeftijd te peilen. “Van bepaalde zaken zoals het mentale vlak zijn de inschattingen erg lastig te maken. Het liefst willen wij natuurlijk dat je met elke inschatting goed zit, maar helaas ben je altijd afhankelijk van externe factoren.”

In de nieuwe game zijn Ajacied Naci Ünüvar en PSV’er Mohamed Ihattaren ook beoordeeld als ‘Wonderkind’. “Of zij het gaan halen? Ja, normaal gesproken wel. Of gaan zij in de richting van bijvoorbeeld Richedley Bazoer? Andersom gebeurt het ook. Soms vinden we dat een speler er niet zo heel veel van kan, maar behalen ze alsnog een hele behoorlijke carrière. Zo zijn er ook spelers geweest als Mason Mount en Oleksandr Zinchenko waar ik het niet in zag dat zij het eerste elftal van Chelsea of Man City echt zouden halen.”

OptaSports gaat nog een stapje verder met data ten opzichte van Football Manager. Opta is namelijk de wereldleider in het verzamelen van sportdata. In gesprek met Yeun Au duiken we verder in de wereld van sportdata.

Football Manager heeft ook een samenwerkingsverband met een databedrijf zoals OptaSports, namelijk Prozone, een databedrijf waarmee Football Manager daadwerkelijk data kan uitwisselen. De data van Prozone is geïntegreerd in Football Manager, waardoor er gedurende het spel data en gegevens gepresenteerd kunnen worden met statistische analyses.

Voor veel scouts zorgt de alsmaar groeiende beschikbare data voor veel meer gemak. De groep spelers waar de club uiterst geïnteresseerd in is, is veel kleiner dan voorheen. Met behulp van de beschikbare data is een hele grote groep spelers al gefilterd voordat zij überhaupt zijn bekeken door de scoutingsstaf. Hierdoor kunnen de scouts specifieke spelers vaker en vooral beter bekijken en beoordelen.

Video-analysebedrijf NacSport gebruikt de sportdata in hun video-analyseprogramma om professionele sportteams te helpen om zowel de wedstrijden als trainingen optimaal te analyseren. Carlo Daniels, verantwoordelijk voor NacSport Nederland, neemt ons mee in de wereld van video-analyses.