Agressief gedrag richting hulpverleners blijft een groot maatschappelijk probleem. Uit cijfers van de politie blijkt dat geweld tegen de politie in 2018 met 11 procent is toegenomen ten opzichte van 2017. Hulpverleners van de brandweer, politie, handhaving en de ambulance hebben hier dagelijks mee te maken. Hoe ervaren zij het geweld waaraan zij worden blootgesteld? Een kleine rondvraag rond alle hulpdiensten die 24/7 beschikbaar zijn.

Brandweerman Jason* 

“Op oudjaarsavond keerden we meerdere keren terug naar de wijk Vaartbroek waar een bank in brand stond. We werden hier onvriendelijk ontvangen. Jongeren die het onzin vonden dat wij hun ‘vreugdevuur’ kwamen doven, reageerden fel op ons. Wanneer er een melding binnenkomt bij de meldkamer dat er iets in brand staat, gaan wij daar uiteraard op af. Maar zo zagen deze jongeren dat niet. Je probeert ondanks de boze en uitlokkende reacties toch door te gaan met je werk. Op dit moment ontstond er een dreigende sfeer, waardoor het uitvoeren van mijn werk steeds minder fijn wordt. Je kunt ook niet de hele tijd opletten wat er om je heen gebeurt, omdat je bezig bent met het blussen van de brand. Wat er door je hoofd heen gaat is eigenlijk: blussen en weg hier. Het zou niet normaal moeten zijn om als hulpverlener hiermee bezig te zijn tijdens je werk. Nu ben je toch meer op je hoede wanneer je weer met oud- of nieuwjaar moet werken, omdat bij zulke dagen mensen vaak prikkelbaarder zijn en het je herinnert aan zo’n moment.”   

Student politieacademie Maarten* 

“Je komt bij de politie zowel verbaal als fysiek geweld tegen. Tijdens een aanhouding maakte ik mee dat iemand zich zo hevig verzette, dat de agenten daarbij in een worsteling raakten met de verdachte. In eerste instantie schrok ik er een beetje van. Aan de andere kant wist ik natuurlijk dat ik dit kon verwachten. Toch leer je op het werk om hier mee om te gaan door er goed over te praten en dingen na te bespreken. Je teamleiders komen regelmatig een praatje maken om te informeren hoe het met je gesteld is na een incident. Dat ervaar ik als zeer prettig.

Je wordt erop getraind om een situatie te kunnen de-escaleren, je moet zorgen dat je allebei op een niveau zit qua emoties waardoor je rationeel te werk kan gaan en niet meegaat in de boosheid/verdriet van een ander. Dit zorgt er dan eerst voor dat je iemand kan laten kalmeren en daarna kun je met hem/haar in gesprek gaan op een normale manier.

Onze mond is ons grootste wapen, we moeten er dan ook voor zorgen dat wij als hulpverleners hier goed mee om kunnen gaan. Daarom zijn sociale vaardigheden en empathie belangrijk binnen de politie. Hiermee lossen wij veel situaties op.”

Handhaver Thijs*

“Verbaal geweld komt dagelijks voor op straat, ook zeker naar ons als handhavers. Fysiek geweld heb ik in het afgelopen half jaar zelf drie keer meegemaakt. Zo heb ik een incident gehad waarbij we iemand gingen aanhouden voor het niet tonen van een identiteitsbewijs. Hierbij werd ik tijdens de aanhouding gebeten in mijn bovenarm.  Tijdens een andere dienst onder een stapavond hielden we samen met de politie een dronken jongeman aan. We waren bezig met het afboeien van deze jongen toen hij mij ineens een flinke trap gaf. Wij kregen laatst ook een melding over een zwerver die een verbod had gekregen op een garage, maar hier toch slapend werd aangetroffen. Vanuit een agressieve reactie begon hij mij te slaan en te trappen. 

Wanneer wij ergens mee zitten is er een speciaal BedrijfsOpvangTeam (BOT) voor ons als hulpverleners. Voor mij helpt dit het beste. Wat mij persoonlijk heeft veranderd na het beleven van bepaalde incidenten, is dat ik me bewuster ben geworden van de eventuele gevolgen of gevaren bij het benaderen van een persoon. Hierdoor ben ik meer op mijn hoede wanneer ik bijvoorbeeld tegenover een verdachte sta, zal ik een bepaalde afstand hanteren waardoor ik beter op een escalatie kan reageren. 

Ik zie dat het geweld steeds meer toeneemt. Zowel onder de burgers als tegen ons, de hulpverleners. Mensen nemen vaker attributen mee op straat zoals messen en boksbeugels. Daarom moeten wij ook steeds meer aan onze eigen veiligheid denken. 

In het nieuws is geweest dat ze boa’s nu ook willen gaan uitrusten met geweldsmiddelen. Ik wil niet zeggen dat dat een oplossing is voor het geweld naar ons toe, maar je ziet wel vaak áls mensen agressie willen uiten, ze het eerder op ons gemunt hebben. Dit heeft dan ook zeker te maken met het feit dat wij ongewapend zijn.”

 Bron: Creative Commons

Danique Koenders

Ambulance Roy*

“Er zijn regelmatig geweldsincidenten. Vorig jaar hebben ze een collega van mij proberen te vermoorden. Daar is ook een grote rechtszaak voor geweest. Dat heeft er behoorlijk ingehakt bij iedereen. Dat komt opeens zo dichtbij. Ik denk dat iedereen binnen ons beroep vroeg of laat te maken krijgt met geweld, direct of indirect. Aan de ene kant hoort het bij het werk, aan de andere kant verrast het je toch elke keer weer. We hebben geaccepteerd dat het bij het werk hoort, maar het hoort er eigenlijk niet te zijn. 

De maatschappij is aan het verharden en mensen kunnen steeds minder van elkaar verdragen. De verandering die de maatschappij doormaakt zien wij dan ook duidelijk terugkomen wanneer wij aan het werk zijn, want wij zijn altijd in contact met de mensen en bezig op straat.  

Met de vooruitziende blik op nieuwjaar zijn wij wel altijd nog voorzichtiger. We hebben ook een protocol voor wanneer we te maken krijgen met geweld. Dit protocol wordt steeds beter uitgewerkt en gebruikt door ons in de praktijk. We hebben nog geen veiligheidsvesten aan boord in onze regio, maar dat gaan we binnenkort krijgen. Dat is een fijne vooruitgang.

Veiligheid blijft lastig voor ons. Wanneer we een bepaalde melding krijgen en ik al een beeld heb van hoe de casus in kwestie kan gaan lopen, calculeer ik soms in dat er mogelijk een dreigende situatie kan ontstaan. Hier bereid ik mezelf dan op voor, maar juist op die momenten dat ik het verwacht gebeurt het nooit. Het zijn de momenten dat je het totaal niet aan ziet komen… En dan word je onaangenaam verrast. 

Wat wel degelijk een verbetering is, is dat er vanuit het OM steeds beter wordt opgetreden tegen geweld tegen hulpverleners. Mensen die geweld plegen tegen hulpverleners worden steeds vaker, strenger en sneller gestraft door middel van het snelrecht. Dit schrikt mensen op voorhand af en laat zien dat geweld tegen de hulpdiensten absoluut niet getolereerd wordt in Nederland. 

Wat goed zou zijn voor de toekomst is om ons bodycams te laten dragen. Het zou denk ik een enorme verbetering zijn voor ons, omdat het direct bewijs is. Mensen zien dat ze gefilmd worden en zullen hierdoor meer acties nalaten.”

*Deze namen zijn gefingeerd om privacy redenen.