Zwarte gaten zijn één van de grootste mysteries van de astronomie. Het zijn gigantische zwarte ruimtes waar niets uit kan ontsnappen. Lange tijd werden zwarte gaten alleen voor mogelijk gehouden door metingen en formules. Op 10 april 2019 werd er voor het eerst een foto gemaakt van een zwart gat, wat dus het levende bewijs is dat zwarte gaten geen verzinsels zijn.

Productie van Floor van Lent en Miguel Laugs

Het bestaan van zwarte gaten wordt al jaren voor mogelijk gehouden. Volgens de relativiteitstheorie van Albert Einstein was het al goed mogelijk dat er zwarte gaten in het heelal zouden kunnen bestaan. Het ontstaan van zo’n zwart gat begint bij een grote ster in het heelal. Wanneer deze ster explodeert en instort, een supernova, ontstaat er een gebied waar zoveel zwaartekracht op wordt uitgeoefend dat niets aan die kracht kan ontsnappen, zelfs geen licht.

Ook de overblijfselen van de ster zijn verdwenen. Volgens de website, allesoversterrenkunde.nl van wetenschapjournalist Govert Schilling, kan er geen enkele informatie uit een zwart gat ontsnappen waar wetenschappers iets mee kunnen. Wat er dus precies in een zwart gat gebeurt, weet niemand. Volgens hoogleraar radioastronomie Heino Falcke, werd op 10 april 2019 het bestaan van deze zwarte gaten bevestigd door een baanbrekende foto in de wetenschap, waar een zwart gat op te zien is. Falcke werkte mee aan dit project.

Het aantal zwarte gaten in het heelal

Volgens Heino Falcke bevat ons sterrenstelsel, de Melkweg, zo’n 100 miljoen zwarte gaten. Niet elke ster, die explodeert, heeft de mogelijkheid om een zwart gat te vormen. De wetenschappelijke website New Scientist concludeert dat er van die 100 miljoen zwarte gaten maar twaalf daadwerkelijk gevonden zijn. Ook wordt via New Scientist duidelijk dat we in het hart van ons Melkwegstelsel een enorm zwart gat hebben liggen genaamd Sagittarius A. Deze cijfers zegen echter alleen iets over de Melkweg. Wat er zich verder nog in de rest van het heelal bevindt is dan ook een groot raadsel.

Sterrenkundestudenten over onderzoek naar zwarte gaten 

Op de universiteit in Utrecht wordt sterrenkunde gegeven. In totaal zijn er zes hogescholen en universiteiten in Nederland die sterrenkunde aanbieden. Velen vertrekken naar de Verenigde Staten om daar astronomie te studeren, dit betekent dat de kennis vertrekt uit Nederland. Op de Radboud Universiteit hebben ze echter een recordaantal studenten weten te strikken voor de astronomie, 150 leerlingen gaan zich komende jaren verdiepen in de materie over de sterren en zwarte gaten in ons heelal, en daarbuiten.
In dit audiofragment hoor je twee studenten die sterrenkunde hebben gestudeerd en praten over onderzoek naar zwarte gaten. Zij vertellen bijvoorbeeld wat ze ervan vinden dat het zwartegat-project niet meer wordt gefinancierd.

De impact van de eerste foto van een zwart gat ooit 

Studenten willen het niet toegeven maar de foto van het zwarte gat is voor vele één van de redenen geweest om te kiezen voor de studie, zegt Heino Falcke lachend “Het hoeft vaak maar iets kleins te zijn, een boek die ze gelezen hebben of een foto.” De foto heeft dus een grote impact gehad op zowel studenten als het publiek, aangezien het de eerste foto is wat er ooit van een zwart gat is gemaakt.
In deze video vertelt Heino Falcke, hoogleraar astrophysics en doet onderzoek naar zwarte gaten.

Zwarte gaten door de jaren heen

Het bestaan van zwarte gaten wordt als sinds de 18e eeuw verklaard door formules. Door de jaren heen werd er door verschillende wetenschappers steeds vaker aangetoond dat zwarte gaten daadwerkelijk in de ruimte aanwezig zouden zijn. In onderstaande tool zijn de onderzoeken naar zwarte gaten te zien.