Ondanks dat Nederland in de top vijf staat van meest gelukkige landen ter wereld, werd er volgens het Parool nog nooit eerder zoveel gedemonstreerd als in het afgelopen jaar. De boeren, leraren, studenten en nog vele anderen waren allemaal te vinden op het Malieveld. 

Door: Marieke Boot, Lotte Snepvangers, Noëlle Zarges

Klimaatstakers

Het begon met 15.000 mensen op 2 februari 2019, een spijbelactie voor het milieu in Den Haag. Een paar maanden later steeg dit aantal al naar 20.000 stakers. Naast de klimaatmarsen waren er nog meer demonstranten die de straat op gingen om aandacht te vragen voor verschillende belangen.

In Amsterdam alleen al waren er dit jaar 1416 geplande demonstraties. Universitair docent demonstratierecht in Groningen, Berend Roorda, denkt dat social media hier een rol in spelen: “Mensen kunnen hierdoor snel opgetrommeld worden en berichten worden sneller verspreid.”  

In Friesland werd op 11 oktober 2019 onmiddellijk naar aanleiding van een protest van de boeren de invoering van de stikstofregels uitgesteld. Roorda vertelt dat dit wellicht ook een rol heeft gespeeld in de sterke toename van het aantal demonstraties die in diezelfde maand nog volgden: “Bij sommige protestacties leken demonstranten succes te boeken. Dan zien mensen dat actievoeren zin heeft en zetten zij zelf ook die stap.”

Verwachtingen

Ook Youri Hoogewoning protesteerde afgelopen jaar. Hij richtte de Facebookpagina ‘Tikkie naar Mark Rutte’ op en al snel deden zo’n 90.000 studenten met hem mee. 

Volgens Hoogewoning zegt het wel iets dat er nu zo veel demonstraties zijn: “Ik ben het zelf wel eens met alle onderwerpen. De VVD is al een aantal jaar de grootste partij en we zijn toe aan verandering.” Toch had Hoogewoning niet verwacht dat er zo veel studenten met zijn actie mee zouden doen. Hoogewoning zegt: “Het ging er vooral om dat er een duidelijk signaal werd afgegeven richting het kabinet. We gaan door tot er een oplossing is.” 

Afgelopen jaar hebben studenten met verschillende acties hun stem laten horen. In onderstaande video vertellen studenten wat zij van alle demonstraties vonden.

Blokkeerfriezen

Buiten dat iedereen het recht heeft om te demonstreren, zijn er wel regels aan verbonden. Berend Roorda legt uit: “Demonstreren is geen vrijbrief om allerlei regels te overtreden. Wanneer de meningsuiting meer op de achtergrond raakt en de protestactie wordt een dwangmiddel, dan valt de protestactie niet meer onder de bescherming van het recht om te demonstreren. Hiervan was bijvoorbeeld sprake bij de blokkade actie van de ‘blokkeerfriezen’ tijdens de landelijke Sinterklaasintocht in 2017.” 

Ook de boeren gingen te ver: ze pleegden strafbare feiten door de snelweg op te gaan waar ze kilometers aan file veroorzaakten, reden hekken om en er werd zelfs een deur geramd van het provinciehuis in Groningen. “Wanneer je met je tractor de weg blokkeert of de snelweg op gaat, dan zijn dat natuurlijk acties die veel aandacht genereren. Dat kan slim zijn, maar het kan ook tegen je werken”, vertelt Roorda. 


Wie hebben er in 2019 gedemonstreerd? door Marieke Boot

 

Resultaat geboekt

In 2019 werd bekend gemaakt dat de overheid meer geld vrijmaakt voor het onderwijs. De demonstraties van de leraren lijken geholpen te hebben. Zijn zij tevreden met het extra geld? Of heerst er nog steeds ontevredenheid onder de docenten.

 

Kwaad bloed

Als het gaat om een staking die valt in een bepaalde werksector, gaat de Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV) hierover. Woordvoerder FNV José Kager legt uit hoe dat werkt: “We beginnen altijd met praten. Staken is een uiterste middel. Maar wanneer onze leden uiteindelijk zeggen te willen gaan staken of actievoeren voor betere afspraken, bijvoorbeeld over een loonsverhoging, dan organiseren wij dat.”

Wanneer werknemers ervoor kiezen om te gaan staken én ze zijn FNV-lid, dan heeft diegene recht op een stakingsuitkering, de FNV vergoedt dat. Volgens Kager heeft staken ook wel degelijk een effect en is het niet raar dat er meer gestaakt wordt: “Nu het na de crisis economisch goed gaat maar werkenden daar niet van meeprofiteren in de vorm van een stevige loonsverhoging of meer zekerheid, kun je je wel voorstellen dat werknemers boos worden en in actie komen.”