Uit een artikel van de NOS blijkt muziektherapie de perfecte manier om psychische patiënten therapeutische hulp te bieden. De onderzoeksresultaten komen uit een wetenschappelijk onderzoek van Frontiers in Neuroscience. Er is dus gebleken dat het werkt, maar hoe eigenlijk?

Muziektherapie is een vorm van behandeling die psychische patiënten kan helpen op een bijzondere wijze. Bij deze vorm van therapie worden namelijk herinneringen, emoties en belevingen opgeroepen. Ook wordt de muziek gebruikt als een vorm van communicatie. Zo kunnen gevoelens uitgedrukt worden doormiddel van de juiste muziek. Mirte Rooijakkers studeert muziektherapie aan de HAN in Nijmegen en vertelt hierover.

De opleiding

De opleiding muziektherapie is opgedeeld in twee delen “ik krijg zang, gitaar, piano en slagwerkles, dat noemen we ook wel het medium. Daarnaast worden er lessen psychologie gegeven. Hoe herken je een stoornis? Wat zijn de kenmerken? Heel theoretisch dus.” De lessen daaromheen zijn bedoeld om deze twee samen te brengen, vertelt Mirte. “Hoe zie je de psychologische kenmerken terug in de muziek bijvoorbeeld. Of juist andersom, een cliënt laat in de muziek ontzettend veel agressie zien maar dit past niet bij zijn diagnose, hoe kan dit?”

Methoden

Voor muziektherapie worden verschillende methoden gebruikt. “Als een persoon niet meer in staat is om verbaal te reageren, bijvoorbeeld een oudere dame. Wanneer zij door dementie zo verzwakt is dat de ze de hele dag niets kan zeggen en veel slaapt, dan kijken we naar haar reactie op de muziek die je op dat moment speelt of aanzet. Veel mensen weten niet dat de reflex die je laat wegspringen bij een snel naderende auto, het brainstem reflex, ook de reflex is die onze voeten laten bewegen op de maat en ons hoofd mee laat knikken. We kijken naar de handen, of deze mee tikken. Of in het geval van de oude mevrouw, een cliënt ineens gaat neuriën. Maar het allerbelangrijkste vind ik om naar een gezicht te kijken. Wanneer ik de lievelingsmuziek van deze mevrouw aanzette, verscheen er een fantastische lach op haar gezicht. Hartverwarmend.”

Hier is Mirte te horen met een cliënt.

Psychologische uitkomst

Mirte denkt dat muziek een psychologische uitkomst kan hebben omdat muziek ‘direct’ is. “Muziek gaat direct de hersenen in en doet daar iets. Taal is soms te ingewikkeld en te lastig voor een cliënt en komt daarom niet goed binnen. Of het komt wel binnen, maar de cliënt is zelf niet in staat om taal te gebruiken. Sommige ouderen op de afdeling waar ik werk, heb ik al in tijden niet meer horen praten. Wanneer ik ze dan een muziekstuk laat horen en een sambabal geef, gaan ze helemaal los. Dat is mooi om te zien”, vertelt ze.

“Ook denk ik dat muziek een psychologische uitkomst biedt omdat veel mensen het eigenlijk al bij zichzelf toepassen. Daar waar kinderen het ABC-lied zingen om te weten wanneer een letter komt of daar waar jij en ik een liedje opzetten als we willen huilen of juist heel blij zijn. Muziek zit al zo duidelijk in ons leven en in ons hart, dat dit makkelijk naar therapie om te zetten is.”

Aandacht voor het vak

“Veel mensen hebben wel eens een liedje gehoord waarvan ze moesten huilen en toen ineens dachten: Waarom huil ik eigenlijk? Dit heeft ook te maken met het feit dat muziek dus zo direct binnenkomt dat er zijn geen woorden nodig. Of soms versterken ze woorden juist en gebruik je dit in je therapie. Als therapeut in opleiding is het belangrijk dat je dit ook zelf een keer hebt ervaren, zodoende oefenen we veel werkvormen met medestudenten. Een jongen uit mijn klas had een zeer traumatische ervaring meegemaakt in zijn privéleven. In de klas lieten we hem een werkvorm ervaren die gericht was op het aangaan van de angstige gedachten rondom zijn trauma. De jongen moest vertellen wat hij had meegemaakt en tegelijkertijd werd er muziek over gemaakt. Op het moment dat hij daadwerkelijk bij de kern van de trauma kwam, ontstond er zo’n vloedgolf van mooie muziek. Daarna stond de hele klas te huilen en er volgde een grote groepsknuffel omdat hij het moment als heel fijn had ervaren. Dit soort momenten vind ik ontzettend bijzonder.”

Mirte ziet voor deze vorm van therapie een positieve toekomst. “Ik denk dat muziektherapie een mooie toekomst heeft, mits er genoeg aandacht voor blijft bij onderzoek en in de gemeenschap. Gelukkig zie ik dat de ontwikkelingen in onderzoek ontzettend snel vorderen en er steeds meer erkenning plaatsvindt onder dokters. Er gebeurt ook ontzettend veel in het onderwijs, de studenten van onze opleiding worden met het jaar beter en beter en sinds kort wordt er op de HAN zelfs een master muziektherapie gegeven. Hoe mooi is dat!”