Onderwijsorganisaties hebben dinsdagmiddag hun onderwijspact voorgelegd in Den Haag. In het pact staat dat scholieren pas in het derde jaar van de middelbare school een richting moeten kiezen. Dit zou de prestatiedruk en motivatieproblemen bij scholieren moeten verminderen.

Er is groot onderhoud nodig in het onderwijs. De kansengelijkheid moet beter en de motivatie van scholieren is in het huidige onderwijssysteem laag. Scholieren pas in de derde een richting laten kiezen zou deze problemen moeten oplossen. “De eindtoets in groep acht geeft veel druk en logisch ook. Het niveau dat uit de test komt bepaald grotendeels waar je terecht komt”, zegt Pieter Lossie, voorzitter van het LAKS.

In een aantal Scandinavische landen bestaat al zo’n soort onderwijssysteem waarbij scholieren pas op hun 16e een richting kiezen. “Als je de cijfers in een grafiek zet, zie je een een-op-een verband van hoe later scholieren kiezen hoe kleiner de ongelijkheid. Zo hebben kinderen uit armere milieus ook genoeg tijd om te laten zien wat ze in huis hebben”, vertelt Lossie.

Uitwerking

Met het nieuwe systeem zitten scholieren de eerste drie jaar in brede klassen waarin ze een fundament aanleggen. “Daarin willen we wel extra werk aanbieden voor de leerlingen die daar behoefte aan hebben”, legt Lossie uit. Op die manier willen ze voorkomen dat leerlingen die meer aankunnen zich gaan vervelen.

Na het derde jaar moeten leerlingen kiezen of ze een academische kant of juist beroepsgerichte kant op willen. Daarbij wordt er geen gebruik meer gemaakt van de huidige vakkenpakketten. “Wij vinden het zonde dat we leerlingen vastklampen aan een bepaald profiel”, zegt Lossie. In plaats van een vakkenpakket gaan er modules gegeven worden. Die modules worden talentgericht. “Zo kunnen leerlingen meer uit zichzelf halen, maar naast de modules worden nog wel de basisvakken gegeven”, vertelt Lossie. Er zit nog wel enige twijfel hoe snel het pact haalbaar is. “Het is nu met het lerarentekort lastig om een hele stelselwijziging door te voeren”, zegt Lossie.

Als het doorgaat moet het nieuwe onderwijssysteem in 2030 ingaan.