Tropische resorts, uitgestrekte witte standen, een azuurblauwe zee – met jongeren die in hun splinternieuwe bikini poseren voor een foto op Instagram. Wat is dat toch met millennials die ‘de wereld willen ontdekken’ en daar uitgebreid verslag van doen op hun sociale media?

Wie op Instagram zoekt naar ‘Bali’ krijgt achter elkaar foto’s van exact dezelfde tempel, de ‘Lempuyang Temple’, met daarvoor net een ander model dat weerkaatst in het water. Of een uitzicht van duizenden palmbomen en een rijstveld, waar een reislustige twintiger boven schommelt; de ‘Tellalang Rice Terraces’. En – niet te vergeten – nadat de foto’s zijn gemaakt en gepost, relaxen ze met een kleurrijke cocktail bij de fotogenieke cocktailbar ‘Finns Beach Club’. Een nieuw kiekje kan daar niet ontbreken.

Maar waarom volgt een groot deel van de jongeren elkaars voorbeeld en maakt massaal lange reizen? Timon Holtink, gedragspsycholoog bij DB Gedrag, zegt dat uit onderzoek blijkt dat ‘reizen gelukkig maakt’. ,,Dat heeft met name te maken door het feit dat ons brein gestimuleerd wordt door nieuwe ervaringen. Daarvan worden we vrolijk. Daar komt bij dat, als we terugkijken op een reis, die tijd als langer wordt ervaren dan een zelfde periode die we thuis besteden.’’

Volgens hem wordt reizen met een gezelschap als ‘heel waardevol’ ervaren. ,,Van ervaringen opdoen met anderen worden we gelukkig. Een reis biedt je eigenlijk al die onderdelen: nieuwe ervaringen, langzamere tijdsbeleving en verbondenheid.’’

Podcast: Iris Fischbuch (20) reist om ‘horizon te verbreden’

‘Ervaringen worden steeds leuker’

Die nieuwe ervaringen zijn volgens Holtink meer waard dan goederen, zoals de aanschaf van de allernieuwste iPhone. ,,Ervaringen worden met de tijd steeds leuker. We vergeten de minder leuke momenten en de mooie momenten worden steeds grotere verhalen. En dat terwijl de waarde van goederen over het algemeen snel afneemt. Een nieuwe televisie is over een aantal jaar alweer achterhaald.’’

Tekst gaat verder onder de foto.

Verwondering

Ap Dijksterhuis, hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen, schreef het boek ‘Wie (niet) reist is gek’. Daarin spreekt hij over een bepaalde ‘verwondering’ die reizigers ervaren. Volgens hem ligt het aan de prikkels die de nieuwe indrukken van een andere cultuur met zich meebrengen. Het schudt de geest op, volgens hem. Het gevolg: een gevoel van high zijn. Alsof de reis als drug dient. De ene persoon ervaart het als paniek, de mensen die liever binnen de eigen, vertrouwde cultuur blijven. De ander kickt er juist op. Diegene vindt overprikkeling heerlijk. Het mooie hiervan, vindt Dijksterhuis, is dat het lijkt alsof een reis dan veel langer duurt. Als kickt op een overprikkeling leef je, subjectief gezien, langer.

Sparen

Holtink weet dat ‘mensen het moeilijk vinden om rekening te houden met niet tastbare zaken en omstandigheden die in de toekomst plaatsvinden’. De keuze voor jongeren kan daarom heel simpel zijn: we gaan nú reizen, in plaats van sparen voor later. ,,Op het moment dat er geen dringende behoefte is aan een inkomen, kan ik me voorstellen dat reizen aantrekkelijker is dan een jaar werken’’, zegt Holtink. ,,Zeker omdat bij een aantal jongeren het beeld heerst dat, als ze eenmaal aan het werk zijn, (lang) reizen steeds moeilijker wordt. Het kan dan voelen als een nu of nooit situatie.’’

Op het moment dat er geen dringende behoefte is aan een inkomen, kan ik me voorstellen dat reizen aantrekkelijker is dan een jaar werken

Holtink: ,,Ik kan me voorstellen dat het tegenwoordig meer wordt geaccepteerd om de keuze om verder te studeren of op zoek te gaan naar een baan nog even uit te stellen en eerst te reizen. Die ‘uitweg’ wordt steeds eenvoudiger. Ze kunnen zo nadenken over hun keuze. Ook kunnen ze weloverwogen bedenken hoe deze uit kan pakken.’’

Luxeproducten

De manier van geld uitgeven is in de loop der jaren veranderd, volgens de gedragspsycholoog. ,,Welvaart maakt natuurlijk dat er meer geld is voor luxeproducten en welvaart en technologie maken het ook mogelijk om meer te reizen dan voorheen. Ook de cultuur speelt een rol. Het is tegenwoordig normaler om lange reizen te maken. Dat maakt dat mensen makkelijker veel geld uitgeven voor reizen.’’

Tekst gaat verder onder de foto.

Instagram

,,Reizen an sich maakt wel degelijk gelukkig, maar foto’s plaatsen op Instagram niet per se’’, benadrukt Holtink. ,,Over het algemeen kun je beter zoveel mogelijk van het moment genieten. Niet te veel bezig zijn met ‘die gave foto die ik op Instagram moet plaatsen’. Foto’s kun je uiteraard wel goed gebruiken om terug te denken aan de mooie ervaringen. Maar daarvoor is een fotoboek wellicht geschikter.’’

Over het algemeen kun je beter zoveel mogelijk van het moment genieten

Waarom sociale media dan toch vol staan met tropische kiekjes? ,, Dergelijke foto’s kunnen FOMO (‘Fear of Missing Out’, de angst om iets te missen) oproepen. Als je vrienden en vriendinnen in een tropisch regenwoud ziet wandelen en jij zit thuis in de regen te werken, kan dat zeker een verlangen oproepen om ook te gaan reizen’’, vertelt Holtink. Hij grapt: ,,In die zin kun je soms beter Instagram niet openen.’’