De veranderingen in het basisonderwijs als gevolg van de coronamaatregelen zorgen voor druk bij de basisscholen en de leerkrachten. Er moeten alternatieve manieren van lesgeven gevonden worden en de mogelijke anderhalve meter samenleving waar wij in de toekomst zullen leven zal wellicht het lerarentekort kunnen verergeren.

Dat veel kinderen nu vanuit huis les krijgen betekent niet dat de werkdruk voor docenten is afgenomen. “De ‘digi-bom’ (de hoeveelheid nieuwe apps en programma’s, red.) die plots ontploft is zorgt eigenlijk voor meer werkdruk dan hiervoor”, stelt Sophie Wijgergangs, docente aan een Tilburgse basisschool.

Improviseren

Anne Klijn, ook leerkracht, ervaart de coronacrisis voornamelijk als een tijd van veel improviseren. “We hebben een geheel nieuw programma uit de grond gestampt. De eerste twee weken ben ik voornamelijk daarmee bezig geweest. Nu het online lesgeven een beetje loopt is het werk niet per se zwaarder of minder zwaar geworden, maar vooral anders.

‘Bestaande structuren zijn weggevallen’

Niet alleen de zogenaamde digi-bom vormt voor sommige leerkrachten een probleem. Ook het feit dat leerkrachten minder zicht hebben op hun leerlingen zorgt voor moeilijkheden. “Bestaande structuren zijn weggevallen, zorg voor en over leerlingen is anders, maar vooral groter omdat het moeilijk is om alle leerlingen goed in beeld te krijgen en te houden. Afstandsonderwijs organiseren is lastig omdat men mijns inziens per definitie te kort schiet in het basisonderwijs wanneer je je leerlingen niet fysiek meemaakt en kunt begeleiden”, aldus Sophie Wijgergangs.

Klijn ziet de digi-bom niet echt als een probleem, maar begrijpt goed dat dat wel zo ervaren kan worden door collega’s. “Ik denk dat het voor oudere leerkrachten wel voor meer druk kan zorgen maar ik ben zelf vrij handig met de computer. Ik kan mij wel aanpassen.”

Tekst gaat verder onder de foto.

Anne Klijn neemt een online les op | Omroep Tilburg

Lerarentekort

Beppie Smit, directrice van basisschool De Kleine Akkers in Goirle, denkt dat de coronacrisis geen positieve invloed heeft op het lerarentekort. “Als er nu iemand uitvalt is het vaak heel moeilijk om tóch nog iemand voor de klas te krijgen. Ik denk dat docenten in de anderhalve meter samenleving zich nog sneller ziek zullen melden. We merken hier nu al dat vervangende docenten het liefst thuisblijven omdat zij bang zijn om ziek te worden”.

Ook basisschool De Vlashof in Tilburg ondervindt nog problemen met het lerarentekort. “Hier zijn wij al heel sterk bezig met de formatie van het aankomende schooljaar. Normaal gesproken is dit het moment dat wij sollicitanten aannemen, maar dat gaat nu niet”, zegt directrice Fabiënne Smulders. “Ook merken wij dat de coronacrisis niet inhoudt dat wij nu de ruimte hebben om na te denken over een oplossing van het lerarentekort. Dat hoopten wij aan het begin wel, helaas hebben wij het te druk met het reorganiseren van het onderwijs”.

Kwaliteit of Kwantiteit

Wellicht biedt de aankomende economische crisis wel een kans voor basisscholen om leraren te werven. Trouw berichtte onlangs in een opiniestuk dat er een kans bestaat dat er meer leraren kunnen komen, zo stelt de krant dat ‘onderwijs in tijden van crises vaker een veilige haven zijn gebleken’. De krant onderbouwt dat door te stellen dat er altijd onderwijs nodig is en dat hoogopgeleiden ‘vrij gemakkelijk omgeschoold kunnen worden tot docent’.

‘Ik werk liever met docenten die echt weten wat ze doen’

Smit stelt dat dit niet wenselijk is. “Je kunt mensen niet zomaar omscholen tot leraar, daar is echt een volledige opleiding voor nodig. Basisschooldocenten hebben een pedagogische achtergrond en de situaties waarmee je te maken krijgt als leerkracht zijn soms veel lastiger op te lossen dan men denkt. Ook is het nog maar de vraag of je mensen wil aannemen die snel omgeschoold zijn. Ik werk liever met docenten die echt weten wat ze doen. Kwaliteit over kwantiteit”.

Kansen

Maar wat nu als er dus helemaal geen leerkrachten bijkomen na de coronacrisis, en het probleem zich dus blijft aanhouden? Anne Kleijn ziet kansen in het digitaal lesgeven. “We merken dat het best gemakkelijk werken is via verschillende programma’s. De kinderen kunnen eigenlijk goed zelf aan de slag met hun lessen”. Mocht het tekort dus blijven aanhouden waardoor niet iedere uitgevallen leerkracht vervangen kan worden, dan zouden online lessen weleens een noodoplossing kunnen zijn”.