Vandaag, op de Dag van de Aarde, verschijnt het boek Nu het nog kan van klimaatgroep Extinction Rebellion Nederland. Een bundel van korte essays waaraan tientallen schrijvers, filosofen en hoogleraren een bijdrage leverden. Eva Rovers verzorgde de eindredactie, schreef zelf ook een hoofdstuk en vertelt over de noodzaak van het boek.

Waarom is er voor de dag van de aarde gekozen als publicatiedatum?

‘De Dag van de Aarde past heel goed bij de doelen en de missies van Extinction Rebellion: bewustwording van onze omgang met de aarde, in balans leven met de natuur om ons heen in plaats van de aarde uit te putten. Voor de crisis waar we nu midden inzitten hadden we geen plan, we waren niet voorbereid, maar dat kunnen we voor de klimaatcrisis wel zijn.’

Zitten mensen nog wel te wachten op het zoveelste boek over klimaatverandering?

‘Het boek gaat niet alleen over de ernst van de huidige situatie. Veel mensen zijn zich wel bewust van de klimaatcrisis, maar voelen zich machteloos en weten niet goed wat ze er tegen kunnen doen. Wij hopen met dit boek mensen instrumenten in handen te geven om van de bank af te komen. Niks doen is geen optie. Het boek barst van de plannen en ideeën die wachten om toegepast te worden. Op de achterkant staat dan ook: “Het boek geeft je hoofd de kennis, je hart het vuur en je handen de instrumenten om in actie te komen.” De bundel is opgebouwd rond de drie eisen van Extinction Rebellion aan de overheid: eerlijkheid over de klimaatcrisis, daartegen doen wat nodig is, en het invoeren van een burgerberaad.’

‘Het boek geeft je hoofd de kennis, je hart het vuur en je handen de instrumenten om in actie te komen.’

Hoe kwamen jullie tot deze uiteenlopende verhalen van zo veel verschillende auteurs?

‘Met de projectgroep vanuit Extinction Rebellion, de boekcirkel, hebben we nagedacht over onderwerpen die we in het boek wilden hebben en een lijst gemaakt van auteurs die we een stuk wilden laten schrijven. Mensen van zowel Extinction Rebellion zelf als daarbuiten. We probeerden de stemmen zo verschillend mogelijk te maken, de onderwerpen vanuit verschillende perspectieven te behandelen. Het hoofdstuk van generaal Tom Middendorp gaat bijvoorbeeld over geo-politieke gevolgen van klimaatverandering. Dat de toenemende droogte nu al tot conflicten leidt en het geen zin heeft om aan symptoombestrijding te doen, maar we naar het onderliggende probleem moeten kijken: klimaatverandering. Dat is een visie die je vanuit militair perspectief niet vaak hoort.’

Je hebt zelf ook een hoofdstuk geschreven. Waar gaat dat over?

‘In mijn hoofdstuk leg ik uit wat burgerberaad inhoudt, één van de drie eisen van Extinction Rebellion aan de overheid. Je vraagt dan de bevolking een antwoord te geven op politiek beladen vragen. Bijvoorbeeld: Welke maatregelen zouden we in Nederland moeten nemen om de klimaatcrisis af te wenden? Het is een onderwerp dat volledig los zou moeten staan van partijideologie. Bij een burgerberaad loot je een groep van honderd tot honderdvijftig burgers, een eerlijke doorsnede van de samenleving. Die groep laat je een aantal weekenden samenkomen. Ze laten zich informeren, gaan samen het gesprek aan en komen uiteindelijk tot een antwoord. Uit proeven in andere landen blijkt dat burgers vaak veel verder durven gaan dan politici: ze hebben geen politieke achterban of hoeven geen rekening te houden met verkiezingen. Vervolgens geeft het antwoord van het burgerberaad politici meer draagvlak om beslissingen te nemen: het is niet wat de politici willen, het is wat de burgers willen. Dan stijg je boven die partijpolitiek uit. Het wil niet zeggen dat partijpolitiek die we nu kennen afgeschaft moet worden, een burgerberaad is een aanvulling van de democratie zoals die nu bestaat. Dat probeer ik in mijn hoofdstuk helder uit te leggen.’

Zowel Extinction Rebellion als uitgeverij de Bezige Bij verdienen helemaal niets aan dit boek. Waarom is daarvoor gekozen?

‘We vinden het heel belangrijk dat het boek voor iedereen toegankelijk is. Als Extinction Rebellion staan we kritisch tegenover het hyperkapitalistische systeem. We zijn tegen het ten koste van alles zoveel mogelijk winst maken. Dat willen we nu ook laten zien. Met dit boek staat de boodschap voorop, en niet de ambitie om er geld aan te verdienen. Bij de Bezige Bij waren ze er direct enthousiast over. We merkten dat zij dezelfde urgentie voelden als wij: de boodschap van het boek is zo belangrijk, de noodzaak van actie zo groot. Ze begrepen dat het wringt om daar dan geld aan te verdienen. Ze hebben alles tegen de kostprijs geproduceerd en daarbij ook nog hun best gedaan om het boek zo klimaatneutraal mogelijk te maken: van inkt en lijm tot hoeveelheid benodigd papier. We vinden dat er wel iemand mag verdienen aan dit boek: mocht je het willen kopen, doe dit dan bij je lokale boekhandel. Die kan wel een steuntje in de rug gebruiken.’

Lees meer over Nu het nog kan op de website van Extinction Rebellion, of bekijk de volledige lijst van auteurs op de website van uitgeverij de Bezige Bij.