Het Nederlands Huisartsen Genootschap heeft op 7 mei de huisartsenstandaard met betrekking tot de anticonceptiepil herzien. Die standaard biedt richtlijnen om patiënten te informeren en adviseren bij hun keuze voor een anticonceptiemiddel. Vanaf nu moet er in de spreekkamer meer aandacht worden besteed aan de psychologische bijwerkingen van de pil, zoals stemmingswisselingen en depressieve gevoelens.

Karl van den Broeck, journalist en schrijver van het boek De echte vader van de pil, vertelt dat vrouwen de bijwerkingen van de anticonceptiepil vroeger voor lief namen. “Tot het ontstaan van de pil konden de mensen hun eigen vruchtbaarheid niet controleren. Dat leidde tot veel psychologische problemen bij vrouwen. En toen kwam plots de anticonceptiepil. Er waren hier en daar bijwerkingen maar de pil zorgde ervoor dat vrouwen eindelijk zelf konden beslissen of, wanneer en hoe vaak ze zwanger wilden worden. Dat was een ongelooflijke psychologische bevrijding voor heel veel vrouwen.”

Ervaringen anticonceptiepil

Tegenwoordig ligt het anders. Vrouwen willen de controle over hun menstruatie en/of eventuele zwangerschappen, maar accepteren de negatieve gevolgen van de pil niet meer. Zo ook de twintigjarige Amber*: “Toen ik de leeftijd kreeg dat iedereen om me heen aan de pil ging, hoorde ik ook best veel over psychologische bijwerkingen die hiermee gepaard gingen. Omdat ik zelf al kampte met psychische problemen, heb ik me er meer in verdiept. Ik las veel heftige ervaringen van vrouwen. Uiteindelijk heb ik hierdoor besloten om de pil niet te gaan slikken.”

Foto ter illustratie

Andere ervaringen van jonge vrouwen met de anticonceptiepil hoor je in dit audiofragment.

Afname gebruik anticonceptiepil

Dat de anticonceptiepil de laatste jaren afneemt in populariteit, blijkt ook duidelijk uit cijfers van de Stichting Farmaceutische Kengetallen (SFK). De cijfers van SFK komen voort uit een panel waar ruim 95% van alle openbare apotheken in Nederland bij aangesloten zijn.

Aandacht voor psychologische bijwerkingen

528: zoveel meldingen kreeg het Bijwerkingencentrum Lareb, het Nederlandse meld- en kenniscentrum voor bijwerkingen van geneesmiddelen, in totaal over anticonceptiepillen. Of dit veel is in vergelijking met andere geneesmiddelen valt moeilijk te zeggen. Dat hangt af van veel verschillende factoren. Aangezien er nu meer media-aandacht voor de psychologische bijwerkingen van de anticonceptiepil is, kunnen de meldingen ook wat oplopen. “Natuurlijk zegt het wel iets,” vertelt Agnes Kant, epidemioloog en directeur van Bijwerkingencentrum Lareb. “Het laat zien dat een bepaalde bijwerking geregeld voorkomt, maar een onderzoek is nodig om echt vast te stellen hoe vaak iets voorkomt. Dat gaat niet met onze methode.”

Meer aandacht voor de psychologische bijwerkingen van de pil vindt Agnes Kant een goed idee. Echter schuilt in die aandacht ook haar enige zorg; het moet geen trend worden dat vrouwen bang zijn voor de pil. “Iedereen moet eigen keuzes maken en het zelf weten, maar er moet geen pilangst gaan ontstaan wat kan leiden tot veel ongewenste zwangerschappen.”

* Echte naam bekend bij de redactie.