Portugal springt er vergeleken met andere Europese landen echt uit. Tijdens de coronacrisis kreeg het land het virus redelijk snel onder controle. Momenteel maakt Portugal zich gereed om weer toeristen te ontvangen. Waarom kon Portugal zo goed omgaan met het virus en hoe hebben de inwoners van de hoofdstad Lissabon dit ervaren?  

Door: Juul ten Haaf, Fleur Hartman en Tian van der Snee

Snel onder controle 

Dat Portugal de coronacrisis snel onder controle had, is volgens Filipe Froes, dokter van de Portugese COVID-19 werkgroep, geen wonder maar een kwestie van hard werken. ”We liepen drie weken achter op Italië en anderhalf à twee weken op Spanje. Hierdoor konden we ons goed voorbereiden,” legt Froes uit. De Portugese ziekenhuizen, en met name de intensive cares, verhoogden hun capaciteit zodat ze meer patiënten tegelijk konden opnemen. 

Toen Portugal in lockdown ging, waren er in vergelijking met andere landen weinig besmettingen. ”We hebben daardoor veel beter van de lockdown kunnen profiteren,” vertelt Froes. ”De inwoners van Portugal gingen daar goed mee om. Ze zagen wat er in Spanje en Italië gebeurde en waren bezorgd over het virus. Ze begrepen al snel dat het niet om een griepje ging en snapten dat we onszelf moesten beschermen. Burgers namen uit zichzelf al maatregelen zoals het dragen van mondmaskers.” 

In Nederland konden tot 1 juni alleen zorgmedewerkers getest worden op het coronavirus. In Portugal kon iedereen met (milde) klachten getest worden. Froes: ”We kochten testen uit andere landen, maar onze eigen universiteiten en instituten wilden ook graag bijdragen aan een oplossing voor de crisis en begonnen zelf testen te ontwikkelen. Hierdoor konden we onze testcapaciteit flink uitbreiden.”

Tekst gaat verder onder de foto.

Coronamaatregelen in een winkel Sander Hendriks

Noodtoestand in Portugal 

Een aantal dagen later dan Spanje, ging Portugal op 19 maart in lockdown. Op dat moment waren er 786 mensen besmettingen en 4 doden ten gevolge van het virus. De noodtoestand die werd uitgeroepen was geen complete lockdown zoals in Spanje, maar het was wel strenger dan in Nederland. Horeca, scholen en amusementsparken gingen dicht. Het openbaar vervoer werd tot het absolute minimum beperkt en het aantal toegestane bezoekers in de supermarkt werd sterk verminderd. Daarnaast was het verplicht om in isolatie thuis te verblijven als je besmet was met het virus of hiervan verdacht werd. Dit geldt nog steeds. Ook hebben alle burgers een zogenaamde beschermingsplicht, wat wil zeggen dat iedereen over het algemeen zoveel mogelijk thuis moet blijven. 

Op 4 mei zijn de maatregelen ietwat versoepeld. Er waren toen 25.524 mensen besmet met het coronavirus, waarvan 1.063 mensen zijn overleden. Vanaf die dag zijn de voorzieningen in Portugal beetje bij beetje meer open gegaan. Cátia Bruno, journalist bij de Portugese krant ‘Observador’, vertelt: “Het is verplicht om een mondmasker te dragen wanneer je in een afgesloten ruimte bent, zoals de supermarkt of een andere winkel. Je mag ook niet met meer dan twintig mensen bij elkaar komen. In Lissabon is deze regel strikter; hier geldt dat je niet met meer dan tien mensen bij elkaar mag komen. Dat komt omdat hier nog redelijk veel jonge mensen besmet zijn.”

Loading...

Loading…

Toeristen weer welkom 

Toeristen zijn weer welkom in Portugal. Op vrijdag 22 mei vertelde Augusto Santos Silva, minister van Buitenlandse Zaken, aan de Portugese krant ‘Observador’ dat het land weer toeristen wil ontvangen. Voor mensen die met het vliegtuig naar Portugal komen, geldt dan geen quarantaineplicht meer. 

Toerisme is een belangrijke inkomstenbron voor Portugal. Het land ontvangt zo’n tien tot twintig miljoen mensen per jaar. In 2018 droeg de toeristische sector 15% bij aan het bruto binnenlands product. In euro’s uitgedrukt, komt dit neer op 16 miljard euro.
Sergio Guerreiro is uitvoerend directeur van Westmont Institute of Tourism & Hospitality op Nova’s School of Business and Economics en vertelt: ”Daarom is het van belang dat het land weer buitenlanders kan verwelkomen. Het is voor ons eigenlijk niet mogelijk om langer gesloten te blijven voor toeristen.”

Ondanks dat reizen tijdens een pandemie altijd risico’s met zich meebrengt, denkt Froes dat Portugal op dit moment een van de veiligste plekken is om als toerist naar toe te gaan. Voor Portugal is het toelaten van toerisme een risico, omdat reizigers het virus mee kunnen nemen vanuit het land waar ze vandaan komen. ”We hebben de coronacrisis nu onder controle, maar we moeten er ook voor zorgen dat de economie blijft draaien,” aldus Froes. “We moeten een goede balans vinden tussen de voordelen en de risico’s. Toeristen moeten zich verantwoordelijk gedragen en zich aan onze regels houden.”

Werken in de toeristische sector

“Ik heb de afgelopen maanden niet kunnen werken”, vertelt Stephanie Waasdorp. “Ik ben blij dat er weer toeristen naar Portugal mogen komen.” Waasdorp is een Nederlandse tourgids in Lissabon.  Ze woont daar nu zeven jaar en heeft van haar passie haar beroep gemaakt. In het dagelijks leven leidt zij Nederlanders rond in Lissabon, maar de afgelopen weken zat zij zonder werk door het coronavirus. Hoe ervaarde zij de lockdown en wat vindt ze ervan dat er nu weer toeristen naar Portugal mogen komen? 

Extra veiligheid 

Portugal heeft onlangs een label bedacht. Dit label geeft aan in hoeverre je bedrijf corona-proof is. Het is onderdeel van een reeks aanbevelingen die bedacht zijn in samenwerking met de minister van Volksgezondheid. Het label kan gebruikt worden door bedrijven in de toeristische sector die weer open willen. 

Daarom zegt Guerreiro: “Geld is niet de enige reden dat we weer opengaan voor toeristen; het kan en mag ook. Portugal heeft genoeg maatregelen getroffen zodat het voor buitenlanders veilig is om naar Portugal te komen.” 

Bekende tram in Lissabon Sander Hendriks

Op het moment zijn er al veel horecagelegenheden open, maar Guerreiro vertelt dat Portugezen niet massaal naar buiten gaan. “Dit heeft allemaal met vertrouwen te maken. De mensen in Portugal namen de corona-uitbraak heel serieus en bleven ook met zijn allen binnen toen het van ze gevraagd werd. Nu alles weer open is, durven ze nog niet meteen naar buiten te gaan. Met vertrouwen en tijd zal dit weer veranderen. Ook snappen de Portugezen dat het nodig is voor het land om toeristen te ontvangen. Iedere Portugees kent wel iemand die in de toeristische sector werkt.”

Afhankelijk van toerisme

In 2019 werkten meer dan 400.000 inwoners van Portugal in de toeristische sector, aldus cijfers van de staatssecretaris van Toerisme. Het National Statistics Institute liet in een voorlopige schatting weten dat het aantal overnachtingen door buitenlandse toeristen met 98,3 procent in april is gedaald ten opzichte van vorig jaar.

De impact van het coronavirus is vooral in de Algarve zichtbaar. De werkloosheid is daar in april meer dan verdubbeld in vergelijking met dezelfde maand vorig jaar, omdat de sluiting de seizoensbanen heeft weggevaagd.

In Lissabon mag Pastéis de Belém, misschien wel de bekendste bakkerij in de stad, weer gasten ontvangen. De manager hoopt dan ook op toeristen de komende maanden.
Luister hier naar het verhaal van Miguel Clarinha, de manager van Pastéis de Belém. 

Anders dan normaal

Voor toeristen zal het net wat anders zijn om het land te bezoeken dan voor de coronacrisis. Restaurants mogen maar de helft van de normale hoeveelheid mensen ontvangen en ook voor het strand geldt een limiet aan het aantal bezoekers. Guerreiro voegt daar nog aan toe: “Echter zijn de belangrijkste attracties in Portugal wel open.” Zo kan je naar binnen bij de Toren van Belém, het Kathedraal van Lissabon is geopend en je kan ook weer naar het strand.” 

Portugal is er klaar voor om de toeristen weer te ontvangen. De overheid heeft genoeg maatregelen getroffen om het zo veilig mogelijk te maken.  “Zelf willen de Portugezen ook weer dat er buitenlanders komen. Het zit in de Portugees om vriendelijk te zijn en mensen te willen verwelkomen”, vertelt Guerreiro. 

Een lege stad   

“Tijdens de piek van de coronacrisis voelde ik mij ongemakkelijk”, vertelt de Nederlandse Sander Hendriks openhartig. “Al mijn sociale contacten vielen weg.” Sander woont een tijdje in Portugal tijdens de wereldwijde coronacrisis. In dit audiofragment luister je naar zijn ervaring.