De recente cijfers van de Fraudehelpdesk liegen er niet om. Steeds vaker komt het voor dat mensen opgelicht worden via WhatsApp. Het is zo gebeurd; een zogenaamde zoon, dochter of vriend heeft dringend geld nodig en stuurt een betaalverzoekje via een nieuw telefoonnummer compleet met profielfoto en al. Binnen enkele minuten is er een flinke smak geld overgemaakt naar de oplichter en dan is het al te laat.

Verschillende nieuwsmedia benoemden het al in hun koppen: het aantal meldingen van WhatsApp-fraude is de afgelopen tijd enorm gestegen. Tanya Wijngaarde, woordvoerder van de Fraudehelpdesk, vertelt hier meer over in onderstaande video.

Aangifte bij de politie

Ook de politie ziet het aantal aangiftes van WhatsApp-fraude flink stijgen sinds de coronacrisis. “Een aantal maanden geleden hadden we zo’n honderd aangiftes per week. Tegenwoordig is dat honderd aangiftes per dag, dus dat is wel een enorme stijging,” zegt Jasper van der Meijs, recherche coördinator digitale criminaliteit. “Omdat het aantal aangiftes enorm gestegen is en er veel geld bij betrokken is, moeten we er iets meer mee dan een standaard aangifte opnemen. We zijn er volop mee bezig en werken met een nieuwe aanpak.”

Foto ter illustratie Fleur Hartman

Onderdeel van die nieuwe aanpak is dat er sinds 30 april van dit jaar ook online aangifte kan worden gedaan van (een poging tot) WhatsApp-fraude via www.politie.nl. Politiewoordvoerder Bobby Markus hoopt dat de drempel om aangifte te doen van deze vorm van fraude hierdoor lager zal worden. Van der Meijs legt uit waarom aangifte doen zo belangrijk is: “Ook al zijn er weinig opsporingsindicaties: aangifte doen is altijd van belang. Het biedt meer perspectief wanneer er later toch nog informatie binnenkomt via andere lijnen.”

Fraude detectie

Esther Rougoor is fraudespecialist bij de afdeling Continue Fraude Detectie (CFD) van de Volksbank. Hier vallen de ASN Bank, BLG Wonen, Regio Bank en SNS onder. In onderstaand audiofragment vertelt zij over haar werk met betrekking tot WhatsApp-fraude.

Voorlichting

De website www.veiligbankieren.nl van Betaalvereniging Nederland is een samenwerkingsverband van alle Nederlandse banken en geeft voorlichting over fraude en veiligheid. Veilig Bankieren waarschuwt ook zeker voor WhatsApp-fraude. Woordvoerder Berend-Jan Beugel zegt: “Typ nooit zomaar beveiligingscodes van internetbankieren in. Let altijd heel goed op het webadres. Als dat niet de echte URL van je bank is, wegwezen daar!”

Waarschuwen voor WhatsApp-fraude is erg belangrijk. Als er eenmaal geld overgemaakt is, ben je het in vrijwel de meeste gevallen ook echt kwijt. Beugel legt uit: “Er is jaren geleden een wet- en regelgeving ingevoerd die ervoor zorgt dat een elektronische betaling dezelfde voorwaarden en garanties biedt als een contante betaling. In de meeste gevallen is het juist goed dat deze wet- en regelgeving er is want de ontvanger van de betaling heeft de garantie dat hij het geld krijgt. Maar dat betekent helaas dat het bij de voorvallen waar wel sprake van oplichting is het niet vanzelfsprekend is dat je je geld terugkrijgt. Daar moet een rechter aan te pas komen.”