De Europees rechter heeft gisteren een boete uitgedeeld aan het Hongaarse telecombedrijf Telenor. Ze hebben de Europese wetgeving hebben overtreden wat betreft zogeheten ‘netneutraliteit’. Paddy Leerssen is Promovendus Informatierecht aan de Universiteit van Amsterdam, Instituut voor Informatierecht (IViR). Hij vertelt waarom netneutraliteit belangrijk is en hoe het in elkaar zit. Daarnaast geeft hij achtergrond bij de uitspraak die het Europees hof van justitie naar buiten heeft gebracht.

16 september 2020

Als je netneutraliteit wilt begrijpen, is het belangrijk om ook te begrijpen wat ‘zero rating’ is. Netneutraliteit is eigenlijk een overkoepelende term die zegt: alle services op het internet krijgen een gelijke behandeling. Zero rating is, kort uitgelegd, wanneer providers data voor bepaalde services gratis aanbieden en voor andere niet: ze bieden het aan tegen een ‘rate’ van ‘zero’, nul.

Leerssen geeft een voorbeeld. ‘’Wanneer je internetprovider tegen jou zegt: alle data die je voor Spotify gebruikt gaat niet af van je databundel. Veel mensen zullen dit vooral zien als een leuk cadeautje van de internetprovider. Maar vanuit een netneutraliteitsperspectief is discriminatie en dat moeten we niet willen. De internetprovider stuurt dan namelijk in welke services je kiest en daarmee welke bedrijven groot worden of groot blijven.’’

Paddy Leerssen

Europese wet vs. de Nederlandse wet

In Nederland hadden we als één van de eerste landen ter wereld wetgeving over netneutraliteit, veel eerder dan Europa. We kregen de wetgeving in 2011 en die was helder: zero rating was verboden, netneutraliteit de norm.

In 2015 kwam pas de Europese wet rondom netneutraliteit. Deze was minder helder en minder streng dan de Nederlandse wet. Ze zeiden zoiets als: er zijn omstandigheden waaronder het verboden kan zijn. Je moet daar dus een ‘case by case’ analyse voor maken.

We streven er in Europa naar om overal een gelijk niveau van bescherming te bieden. Eigenlijk werd onze wet dus ongeldig.’’

Hongarije

‘’Deze precieze zaak komt inderdaad uit Hongarije, maar is toch belangrijk voor Nederland. Het gaat namelijk om de interpretatie van een Europese rechtsregel die ook in Nederland geldt.

Als één dienst wordt gezerorate, zeg Spotify, en de gebruiker zit aan zijn of haar maandelijkse limiet, kan een provider twee dingen doen. 1) Ze blokkeren alles behalve Spotify, of 2) ze laten je alles nog wel gebruiken alleen betaal je voor de rest veel meer geld per mb. Het verschil is of ze je technisch beperken, of op een commerciële manier.

Technische discriminatie is sowieso verboden. Voor commerciële discriminatie is het nog niet helemaal helder of het mag of niet. De uitspraak die er over deze zaak is gedaan is best een overwinning, omdat het dus een iets duidelijker antwoord geeft op de vraag wat we nou met zero-rating moeten doen.’’