Het Republikeins Genootschap wil de macht van de koning beperken. Binnen een week is er 32.495 euro ingezameld door 842 donateurs om een rechtszaak aan te spannen. Het Republikeins Genootschap vindt vooral dat de macht in de rechtszaal verminderd moet worden.

Floris Müller is voorzitter van het Republikeins Genootschap. ‘’De koning heeft volgens ons te veel macht. Het staatshoofd zit het belangrijkste adviesorgaan van de overheid voort, namelijk de Raad van State. Je ziet het ook terug in de rechtspraak, zoals het portret die in de rechtszaal hangt en de advocaten die trouw zweren aan de koning.’’

Volgens Müller komt dit niet overeen met het recht op een eerlijk proces en gaat het in strijd met de trias politica. ‘’De wetgevende macht heeft nu te veel te maken met de rechtgevende macht. In een democratie is iedereen gelijk. In een constitutionele monarchie zijn wij nog steeds onderdanen van de koning. Dit moet veranderen ’’, vertelt Muller.

Feitelijk is het Republikeins Genootschap nog geen rechtszaak tegen de macht van de koning begonnen. Door middel van het schrijven van een brief naar de staat is de eerste stap genomen. ‘’De verwachting is dat de staat zegt ‘leuk geprobeerd, maar hier werken we niet aan mee’. Dan gaan we naar de rechtbank. Ik ben geen groot fan van procederen, maar ik vind dit wel een hele belangrijke zaak en ik geloof ook dat wij dit gaan winnen. Desnoods gaan we in hoger beroep en komen we uit bij het Europese Hof van de rechten van de mens’’, licht Müller toe

Monarchie is een houvast

‘’Voor veel mensen is de monarchie een houvast en zorgt het voor continuïteit in de samenleving’’, vertelt koningshuisdeskundige Rick Evers. Hij acht de actie van het Republikeins Genootschap kansloos.  ‘’Een Grondwet is niet zomaar aan te passen, ook niet door het Europese Hof.’’ Evers vergelijkt de macht met influencers. Hoe groter je naam, hoe meer je voor elkaar kan krijgen. Dit geldt ook voor de koning. ‘’Door contacten met de premier, met ambassadeurs en staatshoofden, maar ook in die zakenwereld krijg je meer voor elkaar dan de gemiddelde Nederlander.’’

Een koning die niet alleen aan zijn eigenbelang denkt, zou in het belang van het land zijn ‘macht’ kunnen gebruiken om het een en ander voor elkaar te krijgen. ‘’Willem-Alexander zou bijvoorbeeld wetten kunnen vertragen door zijn handtekening niet te zetten. Dat zou voor heel veel kritiek gaan zorgen. Op een verstandige manier zou hij zijn macht kunnen aangrijpen om de wet terug te sturen om hem te laten verbeteren. Maar doet hij dat uit eigen belang, dan zaagt hij aan zijn eigen troon’’, vertelt Evers.

Gekozen staatshoofd
Müller hoopt dat we over een paar jaar een gekozen staatshoofd hebben. De vele talentvolle mensen zouden volgens hem een veel beter visitekaartje voor ons land zijn.  ‘’In alle republikeinse landen om ons heen groei je op met de gedachte dat jij de staat bent. Er is geen orgaan op afstand dat jou bestuurt. Ik denk dat de afstand tussen de overheid en de burger vele malen kleiner wordt als je ze laat kiezen. Zo ben ik ook voorstander van het referendum en een gekozen burgemeester. Geef de burger zijn stem.’’

Of alle moeite echt iets gaat opleveren is nog maar de vraag, de Grondwet wijzigen gaat namelijk niet zomaar.