Online actie om schelden met kanker te stoppen 

KWF

Kanker is al jaren een van de meest gebruikte scheldwoorden in Nederland volgens het Koningin Wilhelmina Fonds (KWF). In samenwerking met bekende YouTubers zijn zij een actie begonnen tegen het schelden met kanker. YouTubers Koen Weijland (27), ReginioRarkoResida (25) en Bas ‘vvbasvv(25) merken dat schelden met het woord kanker steeds vaker voorkomt in de reacties onder hun video’s. Door middel van deze actie komt hier hopelijk een einde aan.  

Mischa Stubenitsky is woordvoerder bij het KWF. Hij legt uit dat deze actie heel erg belangrijk is voor de samenleving in Nederland. ‘’Er wordt nog steeds heel veel gescholden met het woord kanker, met name online. Dit zijn slechte zaken, het kwetst namelijk heel veel mensen die met kanker te maken hebben of die kanker hebben. YouTuber Koen Weijland heeft in zijn familie iemand die kanker heeft. Het gescheld raakt hem daarom extra veel. We hopen dat we hier samen iets aan kunnen doen.” 

Sociale media 
De campagne loopt vooral via sociale media. Met de hashtag ‘#tegenkk’ wordt er aandacht aan besteed. De jeugd gebruikt ‘kk’ als afkorting voor kanker.  Je kan bijvoorbeeld een tikkie krijgen van iemand die merkt dat je met kanker scheld. ‘’Je kan iemand die met de afkorting kk een verbale klap geeft, een tikkie terug sturen. Dit is een betaalverzoek waarmee je geld kan overmaken naar het KWF, dit geld wordt dan gebruikt voor onderzoek naar kanker. Hiermee hopen we dat jongeren bewuster worden van het feit dat ze schelden met een echte ziekte waar mensen aan dood gaan’’, licht Stubenitsky toe.  

Leon Ruesink

De Nederlandse taal 
Marten van der Meulen is taalexpert. Hij schreef onder andere Het groot Nederlands Vloekboek’. In dit boek behandeld hij twintig Nederlandse scheldwoorden. ‘’Nederland wordt vaak gezien als het enige land waar ze met ziektes schelden. Dit is echter niet waar. Er zijn wel degelijk andere talen waarin met ziektes wordt gescholden, zoals Pools. Hier gebruiken ze het woord cholera vaak. Ook in het Koreaans, Thais en zelfs Engels wordt er met ziektes gescholden’’, vertelt van der Meulen.  

Wat wel opvalt is dat Nederlanders veel meer verschillende ziektes gebruiken. ‘’Wij gebruiken tering, tyfus, cholera, kanker en pleuris. We weten niet of we echt het enige land zijn, veel talen moeten nog goed onderzocht worden, maar hierin zijn we wel zeldzaam.’’ 

Schelden met het woord corona komt sinds de crisis ook vaker voor op sociale media, vertelt van der Meulen. ‘’Er zijn drie redenen waarom dit opkomt en waarom het in de toekomst wel eens een echt scheldwoord kan worden. Ten eerste begint het met een k-klank. Uit onderzoek van Benjamin Bergen, schrijver van het boek ‘what the F’, blijkt dat dit gewoon goed klinkt. Ten tweede is het op dit moment maatschappelijk heel erg actueel. Hierdoor kent iedereen het woord. Als laatste is de shockerende waarde van het woord nog erg hoog.’’ 

Maar hoe komt het nou dat wij Nederlanders zo graag schelden met ziektes? Van der Meulen vertelt dat er op dit moment geen duidelijk antwoord op is. ‘’Ik bedenk mij dat er geen sociale verklaring is, het is een gevolg. Iemand begon er mee en toen is het door veel mensen overgenomen.’’  

In een enquête onder meer dan vijftig mensen blijkt dat meer dan 45% van de mensen wel eens scheld met de ziekte ‘Kanker’. Vooral in het bijzijn van vrienden wil het nog wel eens uit onze monden glippen. ‘Vaak in groepen wanneer iedereen het zegt klinkt het lekker.” is een van de responses. Een ander veel voorkomend antwoord onder de mensen die wel het woord gebruiken is dat het zo lekker over de tong rolt en dat het kracht bijzet. 

Daarentegen zeggen de mensen die niet met de ziekte schelden dat het erg kwetsend overkomt als ze het wel horen.  “Ik vind het absoluut nergens voor nodig. Iedereen kent tegenwoordig wel iemand die met deze ziekte te maken heeft of heeft gehad. Als ik echt scheld dan gooi ik er gewoon een ander scheldwoord tegen aan. Het is mij nog nooit gebeurd dat ik ‘per ongeluk’ met kanker gescholden heb.” wordt aangegeven in de enquête. Een andere reden om het niet te doen is omdat het overkomt als ‘ongeschoold’ volgens een van de geënquêteerde. ‘Ik vind dat het ongeletterd klinkt. Mensen willen het vaak gebruiken als krachtterm, maar ik vind dat het juist afbreuk doet aan datgene dat ze willen zeggen. Ik zie alleen de beperkte woordenschat.’ 

Films en series

Bijna 70 procent van de ondervraagde zegt niet per se series of andere content te mijden als er wordt gescholden met de chronische ziekte maar wel als het gepast is. “Als het past bij een specifieke rol en karakter, vind ik dat geen probleem. Het moet niet constant over-en-weer gegooid worden, maar juist slim toegepast.” vertelt een van de ondervraagde.  

 

Tijdens het online streamen, wordt het scheldwoord ook vaak gebruikt. Soms door de streamer maar vaker door zijn of haar kijkers. Dennis Ruijters merkt ook dat de ziekte voorbij komt tijdens zijn livevideo’s.