Tijdens de coronacrisis is een kwart van de rokers meer gaan roken. Roken is net als vele andere dingen een verslaving. Ook alcohol is een verslaving, suiker, pijnstillers. Drugs. Daarnaast kan ook gamen een verslaving vormen, je smartphone, seks of gokken. Elke verslaving zal je een soort afkickeffect geven, is deze te heftig, dan kom je bij een verslavingsdeskundige of een verslavingsarts uit.

COVID-19 bracht een aantal nare gewoontes met zich mee. Er was al jaren een daling in rokers te zien: uit een onderzoek van Trimbos instituut bleek dat dit jaar 21,7% van de volwassen bevolking rookte, in 2014 was het nog bijna 25%. Helaas is het tegenovergestelde nu aan de gang. Volgens verslavingsarts Marcel Marijnissen zit er meestal geen een duidelijk oorzaak achter een verslaving.

 “Vaak komen verslavingen voort uit een traumatische gebeurtenis”, vertelt Marcel. ”Een overleden familielid, gepest worden op school, een vervelende thuissituatie. Jongeren willen hun eigen bubbel verlaten; een ander gevoel voelen als dat ze op dat moment voelen.”  

“Elke verslaving heeft zijn eigen functie. Een roker wilt zijn of haar hoofd kalmeren en steekt zo een sigaret aan, een drinker wilt ontspannen en schenkt zo wat wijn in”, legt hij uit. Verslavingen voelt vaak ook niet aan als een verslaving in het begin. Het wordt pas  echt helder als je andere activiteiten uitstelt of helemaal niet doet. Je verslaving neemt alle tijd op.”

Marcel werkt zelf met jongeren en merkt goed waar jongeren vandaan komen. “Verveling is de grootste factor waar verslavingen uit ontstaan”, legt hij uit.  “Jongeren mogen tijdens de pandemie heel weinig. Sociale contacten breken sneller af, je kan niet relaxt met je vrienden afspreken. Je komt steeds vaker in een isolatie te zitten. Je krijgt een behoefte om van het drukkende gevoel af te komen.” Zo eindigen veel jongeren met een game- of online gokverslaving.

Zelf is hij dagelijks bezig met het bieden van hulp. ”Wij ondernemen in twee stappen die we honderd procent willen doorlopen met de cliënt ”, aldus Marcel. De eerste stap bestaat uit praten. Ze vermijden iets, dus proberen ze samen te achterhalen waarom ze zich zo voelen en waar zij denken dat het gevoel vandaan komt. Als dat duidelijk is voor de cliënt en arts zoeken ze een copingstijl. Coping is een manier waarop mensen met hun pijn omgaan. 

Factoren

Er zijn tot nu toe verschillende factoren waaruit een verslaving kan voortkomen. Vier daarvan zijn tot hoofdfactoren gedoopt. Ze zijn allemaal een aanleiding.

Erfelijke factoren dragen voor 40-60 % bij aan een risico voor verslavingen. Maar gevoeligheid voor verslaving kan ook bijvoorbeeld ontstaan door een vrouw die tijdens haar zwangerschap rookt of drinkt. Naast aangeboren verslavingsgevoeligheid kan een foetus complicaties vertonen tijdens de zwangerschap. Wiegendood, een te vroege geboorte of de loslating van de placenta zijn maar een paar voorbeelden. Het kind kan nog op latere leeftijd complicaties zoals astma, hersenbeschadiging of obesitas hebben.

Omgevingsfactoren spelen na erfelijke factoren een grote rol. Omgevingsfactoren zijn factoren waar jij zelf geen controle over hebt. Jouw opvoeding is een voorbeeld. Hoe jij later wordt hangt deels af van hoe jij als kind bent opgevoed. Ook school is belangrijk in deze fase. Verander jij opeens van school of wordt je gepest? Bij 50-70% jongeren is een verandering in de omgevingsfactor een oorzaak voor onder andere depressie.

Naast lichamelijke en niet-lichamelijke factoren zijn mentale factoren ook van belang. Mensen die last hebben van depressie of stress grijpen vaker naar een sigaret of een drankje. Alcohol verdooft en roken verlicht het brein, zo voelt het. Deze factoren wegen echter extra zwaar mee, omdat ze naast een verslaving ook je psychische problemen kunnen verergeren.

Sociale factoren zijn als laatste aan de beurt. Zoals eerder genoemd zijn jongeren vandaag de dag vatbaar voor “niet traditionele” verslavingen zoals gamen of het internet. Ongeveer 20.000 mensen zijn verslaafd aan gamen, bracht verslavingszorg Jellinek naar buiten, het WHO erkende gamen eerder al als een officiële verslaving. De coronasituatie creëert de perfecte omstandigheden voor het ontstaan van zo’n verslaving.

Hoe kom je uit een verslaving? Nikki Nooteboom had een alcoholverslaving en kickte daar vanaf. Van februari tot mei dit jaar zat ze in Schotland in een verslavingskliniek.  Ze vertelt over haar ervaring.

Conclusie:

Ook al denk je alleen te zijn in de verslaving, er zijn altijd mensen die je willen helpen. Je zal er zelf ook aan moeten werken. Het initiatief zal vanuit de cliënt moeten komen wil er herstel plaats gaan vinden. Denk je dat je een verslaving bent? http://nl.acerca-salud.com/gezondheid/verslaving-hotline.php heeft alle hotlines voor elke verslaving.