In Wenen vond op 2 november 2020 een aanslag plaats op zes verschillende locaties in de binnenstad. De vermoedelijke dader was een sympathisant van de Islamitische Staat. Zal er door deze gebeurtenis een kloof ontstaan tussen moslims en niet-moslims?

Het is niet de eerste keer dat Oostenrijk de klap van een terroristische aanval opvangt.

De 21-jarige Recep Gültekin uit Wenen wilde in zijn werkpauze koffie gaan drinken met zijn vriend Mikail in de stad. Wat een rustige pauze zou worden, veranderde in een bloedbad. Met gevaar voor eigen leven probeerden zij slachtoffers te helpen.

Op het moment dat Recep en Mikail hun auto parkeerden hoorden ze schoten. “Eerst zagen we een meisje in paniek rennen en nog geen paar seconden later volgden er misschien wel vijftig man”, vertelt Gültekin. “Het leek wel een film.” Ze zagen een jong meisje op de grond liggen, omringd door een plas bloed. Recep greep haar vast en probeerde haar op een veilige plek te leggen in een restaurant, weg van alle chaos. “Ik keek de schutter recht in de ogen,” zegt hij. “Hij stond ongeveer zes meter van me vandaan.” De schutter richtte zijn geweer op Recep. Doordat hij wegdook belandde de kogel in zijn been. “Dit merkte ik drie uur later omdat ik door de adrenaline niks voelde.” Hierna zagen ze een oudere vrouw de schutter tegemoet lopen. Ze verstopten haar achter een boom en vertelden haar daar te blijven. Nadat de twee vrienden naar het politiebureau reden om ze daar in te lichten wat er aan de hand was, brachten ze zichzelf in veiligheid.

Na vijf dagen maakte bondkanselier Sebastian Kurz bekend dat de schutter een islamitische terrorist was. “Een echte moslim zou dit nooit doen”, zegt Gültekin. “In ons geloof staat vrede en naastenliefde centraal. Het interesseerde de schutter niet eens wie hij zou raken met zijn geweer. Hij bleef in het rond schieten in de hoop zoveel mogelijk slachtoffers te treffen.” Ook de media schetst een verkeerd beeld over het geloof volgens Recep. “De woorden ‘moslim’ en ‘islam’ worden zo ontzettend vaak in de titels gebruikt, terwijl deze acties zo ver van het geloof afstaan.” Het valt hem op dat iemand pas terrorist wordt genoemd zodra de dader moslim is. “Een wit persoon wordt vaak beschreven als ‘verward’”, zegt hij. “In mijn ogen ben je bij dit soort daden altijd terrorist: gelovig of ongelovig. Het is onmenselijk.” Recep vindt het moeilijk om te zien dat er Islamofobie ontstaat door aanslagen als deze.

“Ik ben van Turkse afkomst en islamitisch. Ik hoop dat mijn vriend en ik met onze acties hebben laten zien dat moslims niet gevaarlijk zijn en het geloof niks te maken heeft met terrorisme”, zegt Recep. “Ik ben in ieder geval ontzettend trots op wat we gedaan hebben.” Hij geeft aan dat hij het daarentegen jammer vindt dat hij niks gehoord heeft van bondskanselier Kurz: “Erdogan, de president van Turkije, heeft me een brief gestuurd. Hij vertelde me dat hij onze acties geweldig vond en nodigde me uit om na de coronacrisis langs te komen in Ankara. Mensen om me heen zijn verbaasd dat ik contact met Erdogan wilde, omdat hij gezien wordt als een dictator. Toch vind ik het bijzonder, hoor”, zegt hij. “Ik krijg meer erkenning van een president uit een land van duizenden kilometers verderop dan van onze eigen bondskanselier.”

Toch speelt islamofobie een grote rol in het dagelijks leven in Oostenrijk. Dit uit zich in verschillende vormen. Dokustelle is een meldings- en ondersteuningsdienst voor mensen die anti-moslim racisme en Islamofobie ervaren. Zij werken niet samen met de overheid en zijn compleet onafhankelijk. Dokustelle is in 2014 opgericht door vrijwilligers die zelf ook te maken hebben gehad met racisme jegens moslims en willen de omvang hiervan in Oostenrijk zichtbaar maken. Uit het rapport van 2019 kwam het volgende:

In het rapport van 2019 staat advies voor de Oostenrijkse overheid: hoe kunnen zij het beste met racisme en discriminatie tegen moslims omgaan? Rumeysa Dür-Kwieder werkt voor Dokustelle en studeerde aan de AAP, Österreichische Akademie für Psychologie. “Het is belangrijk dat de overheid het racisme erkent”, zegt ze. “Wij merken dat Islamofobie over het hoofd wordt gezien.” In het rapport wordt aangeraden dat de Europese Commissie en maatschappelijke organisaties moeten samenwerken. “Wanneer experts van beide partijen met elkaar rond de tafel gaan zitten, komen er nieuwe inzichten en kan de regering eindelijk inzien dat haat tegen moslims daadwerkelijk een ding is”, vertelt Dür-Kwieder.

Volgens het rapport is de eerste stap na erkenning van het probleem, het aanpakken ervan. “De overheid zou een nationaal actieplan ter bestrijding van racisme moeten ontwikkelen zodat er meer begrip voor racisme komt”, aldus Rumeysa. “Het beste is om het actieplan te maken in nauwe samenwerking met maatschappelijke organisaties. Bij deze organisaties moet je denken aan antiracistische organisaties en raciale gemeenschappen. Dit is belangrijk omdat zij ervaring hebben met racisme en discriminatie.”

Er zouden meer beleidsmaatregelen moeten zijn ter bevordering van gelijkheid tussen mannen en vrouwen, zeker wanneer het gepaard gaat met discriminatie op grond van ras, nationaliteit, religie en geslacht. “Moslimvrouwen lopen tegen ontzettend veel dingen aan, bijvoorbeeld op het werkveld”, legt Dür-Kwieder uit. “Wanneer hier strenger op gehandhaafd wordt, zal dit zichtbaar verminderen.”

Dokustelle pleit voor het intrekken van het hoofddoek-verbod binnen het onderwijs. “Deze regel beperkt moslimmeisjes, die nota bene alleen hun haren bedekken”, zegt Dür-Kwieder. “Het is verschrikkelijk om jezelf niet te mogen zijn, zeker op zo’n jonge leeftijd.” De Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie (ECRI) stelt dat het uitkiezen van een bepaalde groep, in dit geval moslimmeisjes, een negatief effect kan hebben op de inclusiviteit van de betreffende gemeenschap. “Het gevolg hiervan kan zijn dat moslimmeisjes het risico lopen om niet toegelaten worden tot bepaalde scholen”, aldus Rumeysa Dür-Kwieder.

Volgens het rapport moet de Oostenrijkse overheid de ECRI’s Algemene beleidsaanbeveling op moeten volgen. Wanneer politieke partijen of andere organisaties haat zaaiende uitlatingen doen of hun leden aanzet tot geweld, intimidatie, discriminatie en vijandigheid, moet de regering de ondersteuning (bijvoorbeeld op financieel gebied) van deze organisaties intrekken. Dür-Kwieder legt uit dat dit momenteel nog niet aan de orde is: “Het lijkt of iedereen kan zeggen wat hij wil binnen de politiek. Met gevoelens van mensen wordt tot op heden geen rekening gehouden.”

Zoals aangekondigd in het regeerakkoord, moet er volgens Dokustelle een onafhankelijk toezicht en onderzoek door de politie worden opgericht. Dit is voor onderzoeken naar beschuldigingen van mishandeling van politieofficieren. “Er zijn ontzettend veel moslims die onterecht beschuldigd worden en te hard aangepakt worden”, vindt Dür-Kwieder.

Met oog op de toekomst hoopt Rumeysa dat er verandering komt in het beleid van de overheid en er vooral meer erkenning en begrip komt voor de positie waarin moslims tegenwoordig ongevraagd gezet worden: “Wij zijn ook maar mensen en we hebben allemaal het recht om ons leven te leiden zonder je continu te moeten verdedigen over je religie of afkomst.”

Of de aanslag mogelijk leidt tot islamofobie onder niet-moslims, daar spraken we over met Astrid Mattes. Zij is professor religieuze wetenschappen aan de Universiteit van Wenen.

We hebben ook onze stelling gefactchecked.

Do terrorist attacks cause a rift between the Muslim population and the rest of the Austrian population?

Assumption

 There are fewer terrorist attacks in Austria compared to other countries from the European Union. (2010 – 2017)

Conclusion

The only European country from the countries investigated with less terrorist attacks than Austria is Luxembourg.

  1. What is the evidence?​

Islamic terrorist attacks in Europe 2018

https://en.wikipedia.org/wiki/Islamic_terrorism_in_Europe#2018

These are the number of failed, foiled or completed terrorist attacks in the European Union 2010 – 2019.

https://www.statista.com/statistics/746562/number-of-arrested-terror-suspects-in-the-european-union-eu/

https://ourworldindata.org/terrorism

Amount of incidents of terrorist attacks per country

  2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Austria 0 1 0 1 0 0 3 1
U.K. 57 47 55 137 103 114 105 122
France 3 8 66 18 14 37 26 41
Germany 1 8 5 0 13 65 44 27
Spain 3 0 1 5 6 1 3 4
Italy 10 5 10 7 7 5 11 8
The Netherlands 1 2 0 0 1 3 6 1
Belgium 0 0 1 0 2 0 6 3
Luxembourg 0 0 0 0 0 0 0 0
                 
  1. Is the evidence verifiable?​

The data above comes from https://ourworldindata.org/terrorism.

This date comes from https://www.start.umd.edu/gtd/downloads/Codebook.pdf . Starting from page 62 are all the sources of what their data is based on.

Is the evidence verifiable?

Most of their data comes from physical books and not from websites which makes it hard to check. There is also no other website showing this collected data or  verifying the amount terrorist attacks this website has. Therefore, no, this evidence is not verifiable.

  1. Is the evidence sound?​

– If there is data, when was it gathered?​

The years 2010 to 2017

– Was it comprehensive?​

Yes, if you look above the graph of all the terrorist attacks per country there is a picture showing how the data presented itself on the website.

– How was the data collected?​

According to this ( https://www.start.umd.edu/gtd/downloads/Codebook.pdf ) site, the data was collected from various books. The authors, however, do seem to be mostly university professors.

  1. Data sources and experts​

https://www.start.umd.edu/gtd/downloads/Codebook.pdf The sources are listed on page 62 from this codebook. Furthermore, is this data published the University of Maryland which makes it a reliable source.

– Why are they reliable? Do different experts confirm the information?​

According to the website of the University of Maryland, they are ranked number 22 of top public national university in 2018, which makes them a school well known and with a status. However, there is no other website presenting the data that this website has done. There is one called ( https://www.statista.com/statistics/541375/incidences-of-terrorism-netherlands/ ) but you will have to pay for the content.

  1. Be persistent​

– Have you found the ‘best’ sources regarding your assumption?​

Yes, the sources which are picked are presenting their data in a very easy to find and understandable way. Also, their published data is coming from a well respected school and from experts such as university professors.

  1. Be transparent​

–  Write down the steps you have taken during the fact-check process

At first we started collecting data from multiple sites. Get an overall view of where the most terrorist attacks have found place in Europe. Clearly, England has the most. This was fairly easy to check since most websites agreed. For the data we needed, there was only one site that had all of this data compiled in a graph from multiple years. We have searched for the sources and found them to be in a codebook, referring to other books written checking if there were written by professionals.