Polen is een verdeeld land. Dit werd afgelopen tijd duidelijk tijdens de massale protesten. De PiS- Partij kondigde een beperking van de abortuswet aan en dat zorgde voor veel ophef. De macht van de partij is erg groot, daarom is het is nog de vraag of de wet kan worden tegengehouden.

De PiS- Partij (partij voor Recht en Rechtvaardigheid) bezit 96% van de hele Poolse regering. Het is een conservatieve, katholieke partij. Dat zie je nu bijvoorbeeld doordat ze de abortuswet willen beperken. Dit idee stamt af van conservatieve, katholieke groepen in Polen. Dit is in tegenstelling tot andere Europese landen. Kijk hieronder in de visual hoe het in andere landen ervoor staat met de abortuswet.

Loading...

Loading…

De partij van president Duda, die afgelopen juli werd herkozen, is ook socialistisch. Dit zie je bijvoorbeeld doordat ze programma’s opzetten om de armen mensen in Polen te helpen. ‘’Door deze acties hebben veel mensen op hen gestemd’’, vertelt Monica Zielinski, een Amerikaanse cultuurjournalist in Polen. ‘’Ook heeft PiS economische zaken goed op orde’’, voegt Hania Rusin, voorstander van de PiS- Partij, toe.

De oppositie partij, PO (een conservatief-liberale, christendemocratische partij), had net voor de verkiezingen hun kandidaat voor president veranderd. ‘’Hierdoor zijn ze dus minder georganiseerd en hebben ze net iets minder stemmen gekregen dan de PiS- Partij’’, vertelt Zielinski. ‘’Toen PO aan de macht was tussen 2007 en 2011 waren ze corrupt. Ze hebben de ‘openingen’ in de wet niet geregeld, wat leidde tot het verliezen van geld door ons land’’, zegt Rusin.

Luister hieronder in de audio naar de achtergrond informatie of naar van de PiS- Partij.

Daniël van Hoven

Daniël van Hoven is een muzikant en horecaondernemer in Krakau, Polen. Hij is half Nederlands en half Pools wat voor hem de reden is om gids te worden in de stad en naar Auschwitz. Met zijn studies: ‘Europees Recht’ en ‘Geschiedenis’ , samen met het feit dat hij lid is van de Europese Unie, weet hij veel van de politiek in Polen. Voor zijn werk moet hij hier ook veel vanaf weten omdat hij bij zijn tours veel over het land moet vertellen. We spraken hem over verschillende onderwerpen met betrekking tot Polen en de PiS-partij.

Wat is Polen voor een land geweest als je kijkt naar zijn machtspositie en hoe is de macht van de regering tegenwoordig. Wat namen ze mee uit hun verleden? Daniël van Hoven legt het uit.

Als geloof als traditie wordt meegenomen in het regeren van het land, hoe belangrijk is de kerk in Polen? Daniël van Hoven legt het uit.

Hoe diep zit de overheid in de samenleving en hebben ze echt zo veel macht als men zegt? Of kunnen wij dat vergelijken met Nederland? Daniël van Hoven legt het uit.

Als de PiS partij zoveel macht heeft in het land, is er dan nog wel een tegengeluid en is het mogelijk om helemaal alleen te heersen of is de democratie toch nog aanwezig? Daniël van Hoven legt het uit.

De protesten hebben nut gehad, het in werking stellen van de wet wordt uitgesteld. Heeft de regering dit om deze reden gedaan, of zit er een plannetje achter? Kan de aanpassing van de abortuswet worden doorgeduwd  en uitgevoerd in Polen en wanneer? Daniël van Hoven legt het uit.

Obsceen spel

Volgens Zielinski is het een politiek spelletje. ‘’De PiS denkt altijd twee stappen vooruit. Door een vijand te zoeken, wat nu de vrouwen zijn, ligt de aandacht ergens anders. Door deze aandacht te verschuiven kunnen ze makkelijker andere wetten er doorheen krijgen.´´ Op deze site staan 5 van die dingen: https://innpoland.pl/163037,ustawy-uchwalone-w-cieniu-strajku-kobiet-ulga-abolicyjna-i-estonski-cit-lista?fbclid=IwAR1Ccu2SxrqULbPysS9zECdu8rAZU3F64mZvYKIj2CVq_4hdd2WhVoqDDKo

‘’De partij wist van te voren dat het niet ging lukken met te weinig support’’, vertelt Zielinski. Er zijn duizenden Polen die hebben geprotesteerd, waardoor de wet is uitgesteld. Mensen zijn tegen een abortuswet waar het niet meer is toegestaan om een abortus te plegen wanneer een ongeboren kind ernstige afwijkingen heeft. ‘’De PiS stuurde de wet naar de rechters. Dat zijn rechters waarvan de meeste door de PiS- partij zelf zijn uitgekozen’’, voegt Zielinski toe. De partij heeft besloten de publicatie van het oordeel van het Constitutionele Tribunaal (grondwettelijke rechtbank) over de beperking van abortusrechten in het wetboek te weigeren totdat een schriftelijke rechtvaardiging is uitgevaardigd door de rechters van het Tribunaal. Tot die tijd worden alle parlementaire werkzaamheden aan het door president Duda ingediende wetsvoorstel, dat de gevolgen van het arrest van 22 oktober enigszins verzacht, opgeschort.

Er gebeurd veel in Polen. Je hebt voor- en tegenstanders. En dat wordt steeds duidelijker. Hieronder in deze video wordt verteld hoe het er nu aan toe gaat in Polen.

Media-aandacht  

Volgens Zielinski geeft de internationale media alleen aandacht aan Polen als er iets slechts gebeurt. Het is niet mogelijk voor Polen om zich in een goed daglicht te zetten. ‘’Als ze alles deden zoals het zou moeten dan zou de media zich focussen op andere dingen. De slechte politieke dingen die gebeuren schuduwen de goede dingen als scholing en medicijnen. Polen heeft meer aandacht in het algemeen. Het is een grote speler: economisch en het is een groot land’’, vertelt Zielinski. Ook is Polen meer in de media te zien door de demonstranten. Mensen laten zien dat ze tegen de politieke beslissingen zijn.

De macht van de PiS- Partij is erg groot. Het zijn nog steeds onzekere tijden voor de demonstranten, omdat de wet nu uitgesteld is. Maar er is een grote kans dat hij er wel komt, het is nu dus in spanning afwachten wat de regering gaat doen.

Factcheck Opdracht 

Heeft de PiS Partij wel zoveel macht als dat ze beweren?

De Poolse bevolking staat onder druk door de PiS Partij. Vergeleken met andere Poolse partijen is de PiS sceptisch tegenover de Europese Unie. Ook pleit de partij voor harde straffen voor misdaden tegen lichamelijke integriteit en vermogensdelicten. Hieronder valt ook de abortuswet. De abortuswet in Polen is één van de strengste wetten in Europa. Abortus in Polen is slechts toegestaan in twee gevallen: wanneer de zwangerschap is ontstaan vanuit verkrachting of incest, of als de gezondheid van de moeder in gevaar is. Voorheen was er nog een derde geval waarin abortus was toegestaan, namelijk wanneer de foetus ernstig beschadigd is. Deze laatste reden heeft de overheid nu ook geschrapt. Hier is veel commotie door ontstaan waarbij honderdduizenden Polen de straat op gingen om te protesteren tegen de PiS partij.

De PiS partij omschrijft zichzelf als conservatief, maar wordt door critici vaak omschreven als populistisch. Momenteel heeft de partij de meerderheid van de heerschappij en ook grote steun van de katholieke kerk in Polen. Voor de tweede keer op rij heeft de partij de meerderheid gekregen van de Sejm (onderdeel van de Poolse volksvertegenwoordiging). Ook hebben zij de Europese parlementsverkiezingen gewonnen wat resulteerde in goede resultaten bij de lokale verkiezingen. Joanna Gzyra, oprichter van het vrouwenrechten centrum Centrum Praw Kobiet, legt uit dat de macht van de PiS partij zorgelijk is: “Gedurende de 5 jaar dat de PiS partij al aan de macht is, hebben zij het voor elkaar gekregen om controle te krijgen over het Constitutionele Hof, de Nationale Raad voor de rechterlijke macht, en andere belangrijke staatsorganen zoals de politie en publieke media. Dus in feite oefent de PiS partij de macht in Polen uit zoals zij het wil, hoewel er nog steeds sterke, onafhankelijke centra zijn zoals onafhankelijke rechters, lokale overheden en sociale organisaties zoals die van ons.”

Wanneer de macht van partijen zo groot wordt, kan dit een bedreiging vormen voor de democratische pluralisme*. Toch wordt deze macht door middel van de media beïnvloed. De media is voor veel mensen de enige bron van informatie, vooral bij mensen die in buitengebieden wonen. Hierdoor is het makkelijk om het publiek te overtuigen dat de positie van de PiS partij slecht is. Dit weerhoud de overheid van hun macht.

* Pluralisme: leer waarbij belangengroepen, rechtsstelsels of rechtsbronnen gelijk gezag hebben en tegenover elkaar kunnen komen te staan.

In een ander interview met journalist Stefan Tompson wordt verteld dat de PiS partij zo groot is geworden door de populariteit onder de jongeren. “Andere landen in Europa laten zien dat 18-29 jarigen vaak op progressieve en linkse partijen stemmen. Gek genoeg is 20% van de stemmen op de PiS partij onder de 30 jaar, en slechts 1% boven de 60 jaar,” aldus Tompson.

In een artikel van Frédéric Schneider, een columnist die gespecialiseerd is in de politiek van Polen, wordt beschreven dat het afgelopen jaar vooral een strijd was tussen de PO (Civic Platform, the liberals) en de PiS partij. Oude mensen stemmen vooral op de partij die voor hun de beste lijkt, zonder zich echt in de standpunten van die partij te verdiepen. “Jonge mensen graven dieper en denken beter na voordat zij hun stem uitbrengen,” zegt Stefan Tompson.

Voxeurop.eu JuliavanKouterik

De uitslagen van de parlementsverkiezingen heeft Schneider uitgewerkt in een diagram. Zoals je kunt zien was het dus een strijd tussen de PiS partij met 235 zetels, en de PO partij met 134 zetels. Waarbij de PiS partij dus nog een grote meerderheid heeft.

Toch denkt Joanna Gzyra dat de macht van de PiS partij te gevaarlijk wordt voor Polen. Zij vindt dat Polen prioriteiten moet stellen op andere dingen: “Het lijkt mij dat de grootste verandering zou moeten plaatsvinden op het gebied van onderwijs. We zouden ons land, het belang van democratische instellingen beter moeten begrijpen en kritisch moeten zijn over onze geschiedenis. We zouden moeten transformeren naar een meer burgermaatschappij, met zorg voor de gemeenschap, en dus ook voor minderheden en die groepen die zwakker zijn en gediscrimineerd worden in sociale zin.”

Iris Oerlemans, Sara Brouwers & Julia van Kouterik