Door Marvin van den Berg, dinsdag 8 december 2020

In het West-Brabantse Roosendaal lijkt de rust na een aantal avonden van vuurwerkprotest wedergekeerd. Volgens Jo de Laat, eigenaar van vuurwerk-speciaalzaak Haokan Vuurwerk, is het stilte voor de storm die op oudejaarsavond niet alleen in Roosendaal, maar over het hele land zal razen.

Nadat de overheid op 13 november een landelijk vuurwerkverbod aankondigt om zo de druk op de zorg te verminderen, is de stad tijdelijk het toneel voor vuurwerkprotesten. Enkele tientallen jongeren gingen, de corona maatregelen overschrijdend, de straat op om illegaal vuurwerk af te steken, met als gevolg dat een handjevol wijken gedeeltelijk op slot werd gegooid door de gemeente.

Een klap in het gezicht

Een logische reactie van de jongeren, zo stelt De Laat. Hij begint in 2012 met Haokan Vuurwerk en opent de eerste winkel in Oisterwijk. Later vestigt hij zich in het Zuid-Hollandse Pijnacker en opent hij een tweede winkel in Brabant, te Roosendaal. “Er is dit jaar al zo veel van ze afgepakt: festivals, een vakantie in de zomer en naar alle waarschijnlijkheid ook de kerst. De maat is vol, dit is gewoon de druppel.”

Het vuurwerkverbod is voor De Laat een klap in het gezicht. “Een heel jaar valt weg op deze manier. We hadden volop ingekocht, ruim 40.000 kilo, maar dat blijft nu allemaal in de opslag liggen, daar kan nu een streep doorheen.” Dat beaamt ook Danny Laats. Hij is naast groot vuurwerkliefhebber de filiaalmanager van de vestiging van Haokan Vuurwerk in Pijnacker.

“Het Nederlandse vuurwerk is niet het probleem. Dat is niet wat voor de ongelukken en ziekenhuisopnames zorgt. Al dat spul uit het buitenland, uit Tsjechië en Polen, komt via straatverkopers in handen van mensen die niet weten hoe ze ermee om moeten gaan. Als je dan je vuurwerkbril niet draagt of niet voldoende afstand houdt met wat je afsteekt, kun je de gevolgen zelf wel bedenken.”

Rust terug in de wijken

De 21-jarige Mike Langenberg is pizzabezorger in de Langdonk, een van de Roosendaalse wijken die door de gemeente gedeeltelijk op slot werd gegooid. Er zijn camera’s opgehangen en grote LED-borden geplaatst met het advies om uit de wijk te blijven. Mike mocht gewoon blijven werken, maar merkte destijds de spanning in de wijk. “Er was ontzettend veel politie op de been. Er reden soms wel zeven of acht busjes rond.

Ze hebben zelfs een collega aangehouden om te controleren of hij geen vuurwerk aan het verkopen was”, vertelt Mike lachend. “Maar nu is het een stuk rustiger en hoor je alleen ’s avonds af en toe een knal in de verte. Zolang ik geen vuurwerk naar me gegooid krijg zoals vorig jaar, vind ik het best.”

Een tweet van wethouder Inge Raaijmakers, die met burgemeester Han van Midden in gesprek is gegaan met buurtbewoners over de vuurwerkoverlast

Averechtse uitkomst

Wie nu een ronde maakt door de Langdonk zal zien dat de rust is wedergekeerd, maar volgens De Laat en Laats is dit stilte voor de storm. “Het wordt chaos. Mensen pikken het niet meer. Ze gaan gewoon de straat op met het vuurwerk dat ze al in huis hebben, al is het alleen maar een pot voor hun kinderen. Dat valt niet te controleren”, voorspelt De Laat alvast.

“Het verbod gaat averechts werken, dat zie je nu al met de onrust en protesten op verschillende plekken in het land”, vult Laats aan. “Ik pleit zelf voor het behoud van het consumentenvuurwerk en een hardere aanpak van illegaal vuurwerk, dáármee voorkom je pas echt het overbelasten van de zorg.”

Alternatieven

De Laat ziet weinig in de voorgedragen alternatieven voor de jaarwisseling. “Een grote vuurwerkshow in de grote steden? Daar zijn te veel regels voor, bijvoorbeeld dat het publiek honderden meters afstand moet houden. Dan moet je uitwijken naar een weiland buiten de stad. Bovendien zijn er in Nederland bij lange na niet genoeg pyrotechnici die zo’n show mogen ontsteken.

En wie gaat het betalen? De gemeentes?”, vraagt De Laat zich hardop af. “Geloof me, ze zijn een stuk goedkoper uit als ze illegale vuurwerkhandel proberen op te rollen. Bovendien kan iedereen dan gewoon thuis blijven.”