Een groep van twaalf Marokkaanse Nederlanders vraagt in 2019 om overheidssteun voor afschaffing van de dubbele nationaliteit. In een manifest delen zij dat ze ongewenst onlosmakelijk verbonden zijn met hun tweede, Marokkaanse, nationaliteit. Nu, een jaar later, spreekt het kabinet uit dat zij Nederlanders met een dubbele nationaliteit niet kunnen helpen daarvan af te komen. Dat blijkt namelijk zo makkelijk nog niet.

Door Saar Boonstra

Grip Marokko
Het is inmiddels meer dan 50 jaar geleden dat de eerste Marokkaanse arbeidsmigranten en hun gezinnen zich vestigden in Nederland. Zoals de ondertekenaars van het manifest zelf zeggen heeft Marokko de grip op deze emigranten niet meer losgelaten en zelfs verstevigd. Hoewel de Nederlandse overheid al vanaf 2014 geen dubbele nationaliteiten meer registreert, ‘wordt in Marokko het doen van afstand van nationaliteit in de praktijk niet geaccepteerd’, volgens de Rijksoverheid.

Wetgeving
Het lijkt er dus op dat het van Marokko niet mag. Dat schrijft Ali Lahrouchi in De Volkskrant. ‘’Maar het kan wel’’, beoogt hij daarna. De wetgeving over de Marokkaanse nationaliteit, Code de la Nationalité, omschrijft de ‘gevallen van verlies van de Marokkaanse nationaliteit’. Iemand met de dubbele nationaliteit die afstand wil van zijn Marokkaanse nationaliteit moet een aanvraag indienen bij het ministerie van Justitie van Marokko. Die persoon moet aantonen dat het een tweede nationaliteit, Marokkaans paspoort, identiteitskaart en geboorteakte heeft. Daarnaast moet diegene een motivatie tonen. Vervolgens moet de minister van Justitie binnen een jaar antwoord geven. Dan is het nog niet klaar. Er is namelijk goedkeuring nodig van de koning. Dat gebeurt niet vaak: zoals hij criminelen vrij laat wanneer het hem uitkomt kan hij beslissen wie er nog Marokkaans is.

Een hoop geregel
Chaimae Khayati weet uit persoonlijke ervaring hoe lastig het is van een dubbele nationaliteit af te komen. Zij is in Nederland geboren, haar ouders in Marokko. Ze draagt alleen de Nederlandse nationaliteit omdat haar ouders voor haar geboorte een Nederlands paspoort aanvroegen. ‘’Toen mijn moeder eenmaal het Nederlands inburgeringsexamen behaalde, was het een hoop geregel de Marokkaanse nationaliteit op te zeggen. Het proces duurde lang en ze moesten op en neer naar Marokko.’’ Reizen is ook een van die belemmeringen van de dubbele nationaliteit. Mensen die reizen naar Marokko met twee nationaliteiten, kunnen daar vast komen te zitten. Volgens de Marokkaanse wet zijn zij ‘onderdaan’ van Marokko.

Keuzevrijheid
Om deze reden verwacht Asis Aynan, een van de ondertekenaars van het manifest, meer steun vanuit de Nederlandse overheid. Hij stelt dan ook dat Nederland het met Marokko goed moet regelen: ‘’Je hebt het niet kunnen en niet willen. Het is niet waar als het Nederlandse kabinet zegt dat het een kwestie is van niet kunnen.’’ Op de Rijksoverheid staat namelijk ook dat zij de dubbele nationaliteit zoveel mogelijk wil beperken: ‘uw rechten zijn dan duidelijker’. Dat het kabinet dan daar geen hulp in kan bieden is eigenlijk heel ‘on-Nederlands’ vindt Aynan. ‘’Ik ben hier geboren en dat maakt mij op nationaliteitsgebied een Nederlander. Daarnaast is mijn achtergrond Noord-Afrikaans. Zelf wil ik dus een keuze kunnen maken in nationaliteit en die keuze, die is er momenteel niet. Geef mij en de mensen die het willen die keuze.’’