Vrijwilligerswerk is al jarenlang prominent in de Nederlandse cultuur, maar net als met alles in deze crisistijden heeft corona ook flink grip op de vrijwilligers-branche. Op welke wijze blijven de fanatieke en behulpzame vrijwilligers hulp bieden?  Hoe moet het straks na de pandemie, ook met de vrijwilligers die zich tijdens de lockdowns geroepen voelden om de handen uit de mouwen te steken voor een ander?

Door Marvin van den Berg en Lonneke de Hoog

Infographic

De strijd tegen eenzaamheid onder jong en oud.

Audio met Maurizio Verbrugh: ‘Blijf elkaar helpen’

Vrijwilligersproject #WIPWAP geeft de jeugd in Lansingerland een stem en helpt ze door taaie coronaperiode heen

De 19-jarige Jannillio Sumter zet zich ook in deze moeilijke tijd in om op vrijwillige basis de jongeren in zijn gemeente een stem te geven. De student is een van de gezichten van de campagne #WIPWAP, een initiatief van Stichting Jeugd- en Jongerenwerk Midden-Holland in de Zuid-Hollandse gemeente Lansingerland, waar hij video’s voor maakt in de gemeente.


Het idee achter #WIPWAP is dat Jannillio en zijn medepresentatoren op een veilige manier het gesprek aangaan met zoveel mogelijk jongeren in de gemeente. Dit omdat de gemeente vindt dat jongeren een stem moeten hebben, zeker bij de onderwerpen die hen erg aangaan. “Als je naar de bioscoop wilt moet je naar Rotterdam toe, want die heb je hier in de buurt niet”, geeft Jannillio als voorbeeld.

Best saai

“We kijken wat jongeren willen, wat hun ideeën zijn. We zorgen dat ze steun krijgen en zich gehoord voelen. Eigenlijk zijn we op pad om te analyseren voor de gemeente, waar de jongeren natuurlijk ook wat aan hebben”, vertelt hij verder. “We hebben het ook gehad over de mondkapjesplicht en waar de jongeren in de gemeente respect voor hebben. En volgens mij vinden ze het best leuk om mee te werken en geïnterviewd te worden.”

In de video’s op het gelijknamige YouTube-kanaal van het project is Jannillio te zien bij een quiz over Lansingerland en doet hij spelletjes en challenges met kinderen op straat. Hij doet het vrijwilligerswerk naast zijn studie sport en bewegen, omdat het volgens hem hard nodig is dat de gemeente nieuw leven in wordt geblazen: “Het is hier best saai voor jongeren en dan is het mooi dat ik me in kan zetten om hier wat voor elkaar te krijgen, zodat de kinderen zich hier later niet hoeven te vervelen. Dat hoop ik te bereiken.”

Vloggen tijdens corona

ndanks dat het project van start is gegaan in de coronatijd hoopt Jannillio ook door te kunnen gaan als de pandemie voorbij is. “We hopen hier zo ver mogelijk mee te komen, dat houdt niet op als corona er straks niet meer is”, zegt hij vastbesloten. “Iedereen heeft het nu moeilijk, hopelijk kunnen we daar op deze manier een beetje bij helpen. Ik vind dat dat nog te weinig gedaan wordt, dus juist in een tijd als nu is het nuttig om mensen te vermaken of helpen.”

“Iets kleins als een babbeltje op straat kan al een groot verschil maken. Dat kan voor mensen een contactmoment zijn dat ze niet vaak hebben deze dagen. Zeker voor jongeren, die sowieso meer down zijn door corona. Ze kennen ons ook, we proberen leuke dingen te doen en te helpen waar het kan.”

Hier een van de vlogs van Jannillio (links op de thumbnail) op het YouTube-kanaal #WIPWAP

Digitaal vrijwilligerswerk, ook na corona: ‘Als je het nog niet doet: ga het doen’

Het is eind februari van vorig jaar als de eerste coronagevallen in Nederland worden aangetroffen. Noord-Brabant, waar enkele dagen eerder nog door heel de provincie carnaval is gevierd, wordt gezien als broeihaard van het virus. De eerste geruchten over landelijke maatregelen komen bovendrijven. En inderdaad, nog geen twee weken later wordt de eerste ‘intelligente lockdown’ aangekondigd.

Juist met elkaar

Marianne van Zeggeren ziet in haar directe omgeving dat de lockdown veel impact heeft en ook veel vragen oproept. “Ik zag alle trammelant van het virus aankomen en zag online ook de eerste oproepen met ‘kan ik iemand helpen’. Ik dacht, dat moeten we niet los gaan doen maar juist met elkaar”, vertelt ze.

Ze neemt via Facebook contact op met de burgemeester van de Noord-Brabantse gemeente Roosendaal, Han van Midden. “Hij reageerde dat hij de signalen in eerste instantie nog niet zo zag, maar dat hij er graag over in gesprek wilde. Dat heb ik gedaan en tegelijkertijd ben ik met mijn Facebookpagina begonnen.”

Twee dagen na de start van de lockdown start Marianne met ‘Coronahulp Roosendaal’. “Het idee was dus om mensen digitaal bij elkaar te brengen die allemaal bereid waren iets doen voor anderen. Toen richtten we ons op mensen die erg bang waren voor het virus: kunnen we daar boodschappen voor doen of kunnen we de hond uitlaten van mensen die wegens klachten thuis moeten blijven.”

Geluksmomentjes

Nu, ruim tien maanden verder, zit Nederland opnieuw in een lockdown na een tweede golf van besmettingen. De groep van Marianne is inmiddels de 1500 leden gepasseerd, maar ze kan met trots zeggen veel mensen te hebben geholpen. “Het saamhorigheidsgevoel is sinds de tweede lockdown alleen maar toegenomen. We zoeken de verbinding met elkaar, maar zijn ook een stuk informatiever geworden met het delen van nieuwe ontwikkelingen.”

“We hebben met Kerstmis allemaal kerstkaarten verzameld en die zijn we rond gaan brengen bij verzorgingstehuizen voor het zorgpersoneel. Maar ook brei- en haakwerkjes die ouderen opvrolijken. We willen laten zien dat iedereen iets kan doen voor een ander. Zeker in een tijd als deze kun je niet egoïstisch zijn. We moeten er met elkaar doorheen.”

De kleine, soms enkel symbolische, gebaren kunnen veel betekenen volgens Marianne. “Al is het maar de boodschap dat we aan ze denken, dat we de ouderen niet vergeten en op prijs stellen wat het medisch personeel allemaal aan de kant moet zetten om hun werk te blijven doen. We zijn samen bezig om voor dat soort geluksmomentjes te zorgen.”

” Zeker in een tijd als deze kun je niet egoïstisch zijn ,,

Win-win

De vrijwillige inzet van Marianne blijft niet onopgemerkt. “Er zijn steeds meer mensen die iets willen doen. Eerst was het een harde kern die de boel draaiende hield, maar er zijn steeds meer mensen die zich sporadisch in gaan zetten voor een ander. Hoe meer hoe beter natuurlijk en ik vind het heel mooi dat die mensen zich geroepen voelen om in actie te komen, maar vrijwilligershulp kan altijd, moet altijd. Ook buiten corona om.”

“Het is niet alleen nuttig voor het maatschappelijke doel, maar ook voor je persoonlijke ontwikkeling”, vertelt ze verder. “Netwerken is ontzettend belangrijk, vaak nog belangrijker dan je diploma of de studie die je hebt gedaan, en via vrijwilligerswerk kom je met zoveel mooie, behulpzame mensen in contact. Je krijgt andere inzichten en kunt anderen helpen, dat is een win-win.”

Ook later

“Ik zal niet zeggen dat we met spoed meer vrijwilligers nodig hebben in Nederland, want dat aantal stijgt volgens mij nog steeds, maar wat houdt mensen tegen om de handen uit de mouwen te steken voor een ander?”. Nederland is wereldwijd een van de koplopers als het gaat om vrijwilligerswerk, maar het aantal vrijwilligers is de laatste jaren geleidelijk aan het dalen.

Toch is er hoop voor een stijgende lijn: vrijwilligers geven namelijk aan zich meer in te kunnen gaan zetten. Bijna 32% van de vrijwilligers wil en kan meer tijd vrijmaken voor het vrijwilligerswerk, terwijl 54% verwacht evenveel te kunnen doen. Deze positieve trend is voor het eerst in vijf jaar gemeten in een trendrapport over vrijwilligerswerk door NLvoorelkaar, een van de grootste platformen in Nederland als het gaat om vrijwillige inzet.

Voor het oprichten van de groep deed Marianne zelf ook nog niks van vrijwilligerswerk, maar nu wilt ze het ook na de crisis blijven doen. “Dat lijkt me oprecht hartstikke mooi. Nu stond iedereen te applaudisseren voor de zorg, maar het is niet alleen nu dat die mensen keihard werken. Dat is ook later. En niet alleen nu leeft eenzaamheid onder ouderen, dat is er altijd al geweest. Daar mag wat meer bij worden stilgestaan.”

Marianne vertelt verder: “Wat ik over probeer te dragen, daar ben ik inmiddels zelf ook achter gekomen: blijf dit doen voor elkaar. Niet alleen in deze tijden, maar denk eens aan een ander. Je komt tot nieuwe inzichten, het is goed voor je netwerk en je weet nooit hoe hard iemand een mooi gebaar nodig heeft. Het geeft zóveel voldoening. Aan de mensen die het al doen: blijf dit doen, maar voor de rest: ga dit doen.”