Ecodorpen blijken nog redelijk onbekend te zijn in Nederland. Opvallend is dat ook de woordvoerders van Milieu Centraal en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat niet bekend zijn met de ecodorpen. Beide hebben geen duidelijk antwoord op de vraag wat een ecodorp is. Hoewel ecodorpen volgens Global Ecovillage Network Nederland (GEN-NL) populairder lijken te worden, blijven de Nederlandse milieuorganisaties- en instanties achter.

Definitie ecodorp van Global Ecovillage Network, waar GEN-NL deel van uitmaakt: “Een ecodorp is een burgerinitiatief van een gemeenschap die bewust ontworpen is door gezamenlijke participatieve processen in alle vier de dimensies van duurzaamheid (sociaal, ecologisch, economisch en cultuur), met als doel de sociale en natuurlijke omgeving te regenereren.”

 Marius Tielemans, Wethouder en locoburgemeester van de gemeente Boekel beschouwt de onwetendheid over ecodorpen als een taak die nog is weggelegd voor alle burgers. “Wat we merken is dat andere gemeentes vaak wat huiverig zijn om op een andere manier invulling te geven aan de woningbouw. Ik zie ecodorp Boekel meer als een poging  ofwel pilot waarbij nu echt op een concrete manier invulling wordt gegeven aan een alternatieve manier van bouwen.”

Noodzaken van ecodorpen

 GEN-NL omschrijft de noodzaak van het bestaan van ecodorpen in Nederland: “Ontvolking op het platteland, gebrek aan duurzame voedselvoorziening, afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en afvalbeheer zijn groeiende vraagstukken in Nederland. Ecodorpen kunnen een oplossing bieden door sociale en economische duurzaamheid te creëren en tegelijkertijd ecologisch verantwoord te zijn.”

Ook het Koninklijke Nederlandse Meteorologisch Instituut (KNMI) erkend dat de klimaatverandering ons dwingt tot het maken van duurzamere keuzes die milieu, veiligheid, economie, gezondheid en leefbaarheid betreffen. Ad Vlems, initiatiefnemer ecodorp Boekel: “We kunnen niet door blijven gaan met zo gevoelig zijn voor allerlei weersextremen. Nederland ligt bijvoorbeeld voor de helft onder het zeeniveau en die is aan het stijgen. Dus we moeten er echt voor zorgen dat we anders gaan leven om de klimaatverandering terug te dringen of in ieder geval niet te verergeren.”

Naast de ecologische aspecten van een ecodorp is er volgens Vlems misschien nog wel een belangrijkere reden voor hunbestaan. “Ecodorpen zijn een speeltuin, een living lab voor innovaties. Elke ecodorper wil een duurzamere maatschappij dus wij geven bedrijven kansen met verschillende materialen. Ze hebben de mogelijkheid om innovaties uit te testen en daarmee de transitie naar een duurzame samenleving te versnellen.”

Klimaatcrisis een ver-van-mijn-bed-show

Ook Tim (jongvolwassene), bewoner van ecodorp Iewan Strowijk, vindt de vraag of het nou echt beter is voor het milieu niet het interessants. “Voor mij is de interessantste vraag hoe je gedrag kan veranderen want ik denk dat het leven in een ecodorp kan, maar dat gaat niet iedereen doen. Toch moeten we er allemaal voor zorgen dat we een kleinere voetafdruk hebben zodat we minder aanspraak maken op die aardbol die we hebben.”

Tim Benadrukt nog eens dat het ook niet moeilijk is om je steentje bij te dragen aan het milieu. Een voorbeeld hiervan zijn de wasmachines in het ecodorp Iewan Strowijk. “Naast de grotere gezinnen delen de bewoners van ons ecodorp de twee wasmachines die in de gezamenlijke ruimte staan. Ook lopen deze wasmachines op regenwater.”

Desondanks beseft Tim zich goed dat de klimaatcrisis ver weg kan voelen. “Je kan de hele dag in je auto rondrijden, jezelf vol vreten met slechte dingen en het afval uiteraard uit het raam gooien. Daar merk je op dat moment niks van en zolang mensen er geen last van hebben, is gedrag aanpassen moeilijk. We zijn hardleers en ik geloof dat de mens sowieso hypocriet is. Iedereen maakt keuzes vanuit eigenbelang. Ik ben wel milieubewust bezig, maar 100% milieuvriendelijk leven is moeilijk. Zo heb ik met mijn huisgenoten ook een vaatwasser maar omdat ik me daar bewust van ben vind ik het oké.  Ik besef dat ik niet alles goed kan doen en dat moet je accepteren. Het gaat er gewoon om dat je bij jezelf nadenkt waar je mee bezig bent.”

  • Voorkant ecodorp: Iewan Strowijk wordt bewoond door vijftig ecologisch bewuste mensen.

Famke Janssen & Sofie de Beijer