Journalisten zijn niet altijd zeker van honderd procent veiligheid tijdens hun werkzaamheden. Tijdens verschillende demonstraties en rellen van afgelopen week zijn journalisten belaagd door relschoppers. In verschillende steden door het hele land leidde dit zelfs tot arrestaties.

Mike Behr & Lonneke de Hoog

Journalist Chris Bakker was zelf aanwezig bij de uit de hand gelopen demonstratie in Eindhoven van afgelopen zondag. Hij vertelt hoe hij het verslag doen toen heeft ervaren.

Hoe zien de veiligheidstrainingen voor journalisten er uit?

Thomas Brunning is algemeen secretaris bij de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ). De vereniging verzorgt verschillende veiligheidstrainingen voor journalisten. Tijdens deze trainingen worden journalisten geleerd hoe zij met bedreigende situaties moeten omgaan. Brunning vertelt over deze veiligheidstrainingen en hoe zij naar de toekomst van de journalistiek kijken.

“Breng jezelf niet in gevaar en ga niet de straat op” 

Op 23 januari is de avondklok ingegaan. Op verschillende plaatsen zoals Eindhoven en Urk leverde dit flinke rellen op. In Urk werd er zelfs een cameraploeg van de NOS belaagd terwijl zij bezig waren met het opnemen van een item. Journalisten zijn tijdens deze demonstraties nu honderd procent veilig. Wat doen scholen voor journalistiek om studenten te beschermen en bekwaam op te leiden? 

Vooral de eerste en tweedejaars studenten moeten nog veel leren in de praktijk en zijn nog niet zo bekend met de onveilige situaties in het vak. Fontys en de Nederlandse Vereniging voor Journalisten (NVJ) hebben een samenwerking waarin ze vrijblijvende cursussen geven aan studenten. Ook gaf Fontys op 27 januari een bijenkomst om te praten over de veiligheid en de emotionele problemen van studenten en docenten. Harmen Groenhart is teamleider en onderzoeker op de Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg en vertelt over de noodzaak van zo’n bijeenkomst. “Tijdens zo’n sessie is het belangrijk om te weten wat er speelt in de hoofden van niet alleen de studenten, maar ook de docenten. Het is relevant om hierover te praten omdat we met zijn allen in een onrustige periode verkeren.” 

Veilige leeromgeving 

Ook vindt Harmen het belangrijk om extra te benadrukken dat studenten niet de straat op moeten als het onveilig is. ”Als school is het onze plicht om een veilige leeromgeving te creëren; en dat betekent niet je studenten naar demonstraties sturen. Als studenten een productie willen maken over de rellen, dan stimuleren wij, als FHJ, de studenten niet om live verslag te doen. Er zijn talloze mogelijkheden om producties hierover te maken zonder jezelf in gevaar te brengen”, vertelt Harmen Groenhart. 

De bijeenkomst 

Het is algemeen bekend dat de media niet hoog wordt gerangschikt door het vertrouwen van de burgers. De demonstraties zorgden voor de laatste druppel die de vertrouwingsemmer van de journalistiek deed overlopen. Scholen en veiligheidsorganisaties doen er alles aan om het voor de studenten zo veilig mogelijk te maken. Maar hoe voelt een student zich hierbij? 

Chaimae Agarroum, studente Fontys Hogeschool voor Journalistiek, was aanwezig bij de bijeenkomst. Ze is momenteel bezig met een journalistieke productie over de rellen in het Brabantse Helmond. Ze gaat het liefst met haar spiegelreflexcamera op pad en dit deed zij afgelopen week ook tijdens de onrustige dagen in Helmond. “Ik ging er heel positief heen met de gedachte dat ik lekker foto’s ging maken. Toen ik daar eenmaal was en de sfeer proefde en al die mensen naar mij keken, toen dacht ik: ‘oh, oeps’”, vertelt Agarroum lachend. Op dat moment was zij overdag op pad. Ze zag het toen niet meer zitten om in de avond naar de rellen te gaan. Ik heb geen perspas om te laten zien”, zegt zij. Ze noemt het een duivels dilemma. Met een perspas om je nek ben je een target, maar als je hem in je zak houdt en die niet zichtbaar is, dan kan je net als journalist Danny Ghosen opgepakt worden. 

Agarroum vindt het goed dat Fontys de belaging van journalisten meteen heeft opgepakt en dit bespreekbaar maakt met de studenten. “Ik zag het mailtje in mijn inbox en dacht: ‘hier ga ik aan deelnemen.’ Ik ben namelijk best angstig, maar wel positief!” 

Hoe de rellen in verschillende steden verliepen