Schalke 04 behoorde jarenlang tot een van de grootste clubs van Duitsland. In teams met veel zelfopgeleide jeugdspelers werd het ‘Der Rekordmeister’ Bayern München steevast lastig gemaakt. De laatste jaren is dit echter snel veranderd. Niet alleen zijn de resultaten verslechterd, waardoor de club nu stijf onderaan staat, ook het aantal doorgebroken jeugdspelers was lange tijd lager dan voorheen.

Door Tim van Sintfiet en Joris Velthausz

Made with Visme Infographic Maker

In deze infographic wordt duidelijk gemaakt hoe succesvol de jeugd van Schalke  04 de laatste jaren was. De grafieken en cijfers maken duidelijk hoe groot de Europese en Mondiale inbreng van Schalke-talenten is. Bronnen in deze infographic: Transfermarkt talenten, Wedstrijdselectie Europa League 2016/17, Voetbal.com voor selectie Duitsland, Voetbal.com Duitse selectie door de jaren heen

Clubwatcher Kilian Gaffrey vertelt dat ‘Die Knappenschmiede’, de jeugdopleiding van Schalke, nog steeds goed staat aangeschreven. “Vooral U19-trainer Norbert Elgert heeft hier een grote rol in, onder hem braken diverse grote toptalenten door. In mijn ogen is hij een van de beste jeugdtrainers van Duitsland.” Johannes Ohr, sportredacteur bij Bild, is het eens met Gaffrey. “Elgert kijkt niet alleen naar het voetballende gedeelte, maar ook naar mentaliteit en inzet. In zijn ogen kun je alleen de top bereiken met werkhouding en inzet, dit onderscheid hem van anderen.”

Kilian Gaffrey

Speeltijd

Ook dit seizoen heeft Schalke volgens Gaffrey weer een aantal talenten in de selectie van het eerste elftal. “Een aantal jonge spelers staat al op het lijstje van de Europese top. Een van hen is Malick Thiaw, hij is een negentienjarige verdediger en wordt vergeleken met oud-Schalketalent Joel Matip.”

Toch speelt Thiaw bij lange na niet alle wedstrijden. De Fin speelde tot dusver maar 45 procent van het aantal mogelijke wedstrijdminuten. Dit was de laatste jaren een vaker voorkomend probleem bij de club. Vooral onder oud-technisch directeur Christian Heidel was er relatief weinig aandacht voor de jeugdopleiding.
Inmiddels is er wel al iets veranderd bij de Duitse club: Door de vele blessures van dit seizoen en de financiële situatie krijgt een aantal jeugdspelers meer speeltijd. “Voor een aantal talenten kwam dit echter te laat, zij zagen niet genoeg kansen bij Schalke en verlieten Gelsenkirchen voortijdig. Zouden spelers als Leroy Sané, Manuel Neuer en Leon Goretzka, gebleven zijn, dan was je nu sowieso kampioen geweest.”

Mentaliteit

De realiteit is echter dat deze drie voetballers tegenwoordig bij Bayern München voor de prijzen voetballen. “De vervangers van deze spelers komen tekort voor ‘Die Königsblauen’. Spelers als  Amine Harit zijn voor miljoenen gehaald om het verlies van de anderen op te vangen, maar ze hebben een totaal andere mentaliteit. Het staat buiten kijf dat ook zij ontzettend goed kunnen voetballen, maar ze zijn niet geschikt voor een club als Schalke.”

Gelsenkirchen is een stad waar vroeger veel mijnbouw was, de mensen moesten hard werken en ze verdienden weinig. Die mentaliteit is nog steeds terug te zien bij de supporters en de club. De fans willen negentig minuten lang vechtlust en strijd zien op het veld. Zij verwachten dat je duizend procent inzet toont voor de club. Johannes Ohr legt uit dat je deze mentaliteit in de jeugd meekrijgt. “Het gaat er bij ‘Traditionsverein’ Schalke niet alleen om dat je goed kunt voetballen, maar het gaat ook om dat je inzet en strijd toont.”

Jaloezie

‘Leverkusen-clubwatcher’ Phillip Arens vertelt dat Duitse clubs vaker enigszins jaloers kijken naar de sterke jeugdopleiding van Schalke. “Ondanks de mindere jaren is het nog steeds indrukwekkend om te zien wat voor talent ze hebben.”
Beide clubs worden wel eens met elkaar vergeleken. Hoewel de clubs allebei een andere aanpak hebben is de jeugd bij allebei erg belangrijk. 

Phillip Arens

Onder trainer Peter Bosz krijgen de jonge spelers ruim de kans en speelt Leverkusen jaarlijks om Europees voetbal. “Een goed voorbeeld hiervan de zeventienjarige Florian Wirtz. Wirtz debuteerde vorig seizoen en was zelfs een tijdje de jongste doelpuntenmaker ooit in de Bundesliga. Nu krijgt Wirtz bijna wekelijks speelminuten van Peter Bosz en is hij al uitgegroeid tot een van de smaakmakers van Leverkusen.”

Wanbestuur 

“Schalke heeft in één jaar tijd al vijf trainers gehad. Ter vergelijking: Freiburg heeft maar vier trainers dertig jaar gehad.” Hierdoor kon er volgens Gaffrey nooit echt structuur en rust in het eerste elftal komen. 

“Door de slechte resultaten van de laatste seizoenen hebben ‘de blauwhemden’ inmiddels een schuld van maar liefst 240 miljoen euro. Dit komt vooral door het wanbestuur van de club. Jaarlijks werden er miljoenen uitgegeven, terwijl de prestaties en Europees voetbal uitbleven. Daardoor werd dat geld niet terugverdiend, ook niet met transfers.” Youri Mulder vertelde vorig jaar aan Voetbal International dat Schalke de laatste tien jaar meer dan 100 miljoen euro aan transfergelden is misgelopen door spelers die transfervrij vertrokken.  

Bij Bayer Leverkusen bracht de verkoop van alleen Kai Havertz al dit bedrag op. Phillip Arens geeft aan dat Leverkusen de laatste jaren meerdere klappers op de transfermarkt gemaakt heeft. “Ze hebben een aantal spelers uit eigen jeugd voor veel geld kunnen verkopen. Dat geld hebben ze vervolgens geïnvesteerd en dat is een van de redenen waarom ze nu zo goed presteren.” 

Arens heeft het hierboven over het bedrag dat Bayer Leverkusen alleen al met Havertz heeft verdiend. Er zijn echter meer transfers gemaakt de laatste jaren. De tabel laat zien wat de transferinkomsten van beide clubs waren de afgelopen jaren.

Schalke 04 zal een oplossing moeten gaan vinden voor het aflossen van de schuld. “Leverkusen heeft met Bayer een hoofdsponsor die eventuele verliezen compenseert. Schalke-04 moet dit echter zelf zien op te lossen.” Volgens Kilian Gaffrey is het goed mogelijk dat talenten uit ‘Die Knappenschmiede’ in de zomer relatief goedkoop de deur uitlopen. “Je maakt de meeste winst op eigen spelers, het is dus logisch dat ze op deze manier het snelste geld willen verdienen.”

Hoofd-jeugdopleidingen Mathias Schober legt uit hoe Schalke deze talenten de komende jaren wil blijven kweken.

“We moeten mee met de ontwikkelingen van de laatste jaren, dit betekent dat we meer zijn gaan digitaliseren en meer met data zijn gaan werken. Daarnaast hebben we nieuwe methodes en trainingsmanieren geïntroduceerd. De medewerkers die dit mogelijk maken zijn ons geheim. Niet alleen de trainers, maar ook scouts en psychologen. Zij bereiden de talenten voor op de stap naar het eerste elftal.
Hoewel we veel concurrentie hebben van andere clubs hier in de buurt moet ons dit lukken. We moeten de talenten al op jonge leeftijd overtuigen van de club en ze een goed plan bieden voor de toekomst.”

Degradatie 

Momenteel strijdt de club uit Gelsenkirchen voor degradatie. “Het lijkt echter een moeilijk verhaal te worden. Het puntenverschil met de ´veilige´ posities op de ranglijst is bijna onoverbrugbaar is. Het is bijna zeker dat ze degraderen naar de Tweede Bundesliga.” Een eventuele degradatie zal een groot probleem worden voor de club. Niet alleen zullen de beste spelers vertrekken, ook de sponsorinkomsten zullen drastisch lager worden.

Toch zit er voor de jeugd wel een mogelijk voordeel aan een degradatie: Doordat veel spelers zullen vertrekken is er meer ruimte voor jonge talenten. Als jonge spelers meer kunnen spelen zullen zij zich ook sneller kunnen ontwikkelen. “Schalke moet financieel gezien binnen een jaar terug promoveren naar de Bundesliga. Hier lijkt ook een rol te liggen voor de jeugdspelers van Schalke 04.”