Plaatjes en cd’s voorlopig nog niet van de draaitafel

Bijna tien jaar geleden vond er een historisch moment plaats: de digitale muziekverkoop haalde die van de fysieke in. Maar de lp’tjes en cd’tjes voorgoed afschrijven, zit er volgens platenwinkel Velvet Music in Breda voorlopig nog niet in. Zo is er door de interesse van een nieuwe groep plaatfanaten geen stoppen aan de vinylproductie, wat vooral veel effect heeft op kleinere ondernemers.  

Een goed voorbeeld van de verschuiving in verkoop, is artiest Dua Lipa. Met haar album Future Nostalgia weet zij weken achter elkaar de Spotify hitlijsten te toppen. Maar naar een winkel gaan en daar een artiest op schijf kopen, zit er voor veel mensen niet meer in. Er zijn slechts enkele duizenden exemplaren over de toonbank gegaan voor de artiest. De verkoop van fysieke albums en platen loopt bij jongeren al jaren terug, maar de economische impact blijft daarbij onderbelicht. Onduidelijk is of muzieklabels en muziekwinkels met de haren in het hoofd zitten. Maar net zoals crop tops en neonkleuren, komt elke vergane glorie ooit weer terug. Hoe zit dat nu, bijna tien jaar later na een iconische switch naar online verkoop?

Populariteit

De grote, goed gepoetste ramen bij platenwinkel Velvet Music in Breda laten veel licht door. Mede hierdoor lijkt de ruimte, met simpele grijzen gietvloer, nog een heel stuk leger dan hij tijdens de coronacrisis al is. Toch zijn er volgens de eigenaar van de winkel, Arend van Maaren, geen zorgen voor de omzet. De laatste jaren lijken met name platen weer in het vizier te komen van Nederlandse jongeren. Dat de imposante, houten stellages met Vinyls prominent vooraan in de winkel is gezet, is dan ook met opzet gedaan. Iconische albumcovers wisselen zich af met het nieuwste van het nieuwste. Zo vertelt Van Maaren achter de kassa, waar een draaitafel met neonlampen ritmisch staat te knipperen, dat Universal Music de laatste jaren juist chronisch platen tekort komt. Dit jaar zo’n achtduizend om precies te zijn. lp-fabrieken kunnen de productie simpelweg niet bijhouden.

Er zijn volgens de plaatfanaat twee belangrijke redenen voor een groei in aantal klanten bij muziekwinkels: jongeren en hun veranderende behoeften. Van Maaren: ‘’Onze klanten variëren behoorlijk maar jongeren zien we steeds meer. Mensen zijn echt verrast als ze voorbij lopen en zien dat we een moderne platenzaak zijn.’’ De man loopt enthousiast naar een van de rekken met muziek, en vist er behendig een plaat tussenuit. Volgens Van Maaren heeft men tegenwoordig nog meer behoefte gekregen aan eigen bezittingen hebben. Een glanzende, zwaarwegende en mooi gekleurde plaat past daar goed bij. De ervaring van ergens langsgaan, iets vasthouden en mee naar huis nemen spelen naar verluid een grote rol. Het prijskaartje is vaak niet relevant. Zo vertelt de winkeleigenaar dat klanten met gemak veertig euro neerleggen voor een plaat van rapper Mac Miller die overigens al maanden is uitverkocht. Ook platen met films zoals Guardians of the Galaxy en Peaky Blinders zijn niet aan te slepen.

Financiën

Ook voor grote platenlabels is het succesverhaal van lp’s een aangename ontwikkeling. Al verondersteld Van Maaren dat muziekgiganten het nooit écht zwaar hebben gehad toen fysieke verkoop wat minder in trek was: ‘’Een bedrijf als Universal Music staat ver weg van de doorsnee platenwinkel. Hierdoor zullen zij nooit hard geraakt worden door terugtrekkende cijfers.’’ Ook de lokale platenwinkel hoeft zich geen zorgen te maken. Zo zijn er vanuit de overheid allerlei regelingen voor als een grote hoeveelheid voorraad over blijft, soortgelijk aan die van kledingwinkels. Een goed voorbeeld is de zogenoemde ‘voorraadvergoeding’ die in werking is gesteld vanwege de coronacrisis. De winkeleigenaar vertelt daarentegen dat Velvet Music in 2020 nog steeds meer omzet heeft gedraaid dan het jaar daarvoor. Volgens Van Maaren een testament van terugkerende interesse.

Minder grote favorieten van het publiek, zoals cd’s, hebben weinig bekijks. Ook tussen de galmende muren van Velvet Music. Misschien door een gebrek aan esthetiek, misschien door de onderbelichting en koelere uitstraling in dit deel van de winkel. Deze categorie van muziek blijft angstvallig achter in een tabel van Universal die Van Maaren toont. Een letterlijke weergave van het kleurige taartmodel is bij het koffiezaak-achtig Velvet nog niet te zien. Van het stoffige imago dat misschien rond muziekwinkels hangt, is daarentegen ook niks te merken. Moderne platen, een hippe uitstraling en zelfs geen rare geurtjes. Dit als de geur van verse waren bij de bakker niet meegerekend wordt. Of de fysieke muziekindustrie zich zorgen moet maken, is Van Maaren duidelijk: ‘’Een jaar of tien terug was het af en toe spannend, maar nu? Nu zeker.’’