Alle partijen, met uitzondering van VVD, zijn het eens dat het huidige leenstelsel voor studeren gewijzigd moet worden. De partijen stellen verschillende vormen beurzen voor, maar de studiekosten worden weer door de overheid betaald als het aan hen ligt. De studiebeurs is weer aan een terugweg bezig.
Daan Boeren, 23-03-2021

“Na een aantal jaar is gebleken dat er niet minder mensen zijn gaan studeren, maar wel dat studenten veel meer druk ervaren tijdens hun studietijd, dat ze minder ruimte hebben om tot volle ontplooiing te komen”, aldus Felix Kloss, woordvoerder van D66 over het sociale leenstelsel dat nu voor studenten geldt. Het plan: “Daarom hebben wij besloten om daarin een stap te nemen en dat leenstelsel aan te passen door in ieder geval een basisbeurs in te stellen van 300 euro, die voor iedereen geldt. Als toevoeging is er een tweede beurs van maximaal 400 euro, voor studenten waarvan de ouders minder dan twee keer modaal verdienen. (70.000 euro per jaar, red.)” Dit staat dus nog niet vast.
Volgens Kloss is deze nieuwe beurs een belangrijk thema voor de partij tijdens de formatie van het nieuwe kabinet, waarin D66 een grote rol speelt als tweede grootste partij na de verkiezingen.

Studenten
“Dit is zeker goed nieuws voor alle studenten.”, aldus Lyle Muns, voorzitter van de Landelijke Studenten vakbond(LSVB). De vakbond voor studenten was er vanaf de invoering van het huidige leenstelsel in 2015 al niet mee eens en pleitte voor verandering. “Er zijn wel twee kanttekeningen. De vraag is of de nieuwe beurs hoog genoeg gaat zijn om echt wat te doen tegen de hoge studieschuld die studenten hebben. Een kwart van de studenten studeert af met een studieschuld van tussen de twintig- en veertigduizend euro, nog eens een kwart van de studenten met een schuld van meer dan 40 duizend. Dat heeft alles met het leenstelsel te maken.” Volgens Muns lenen studenten nu meer bij dan wat studenten kregen toen de basisbeurs nog wel van kracht was. “Het heeft dus ook te maken met de stijgende kosten.”

Dat studenten meer lenen klopt. Volgens cijfers van het CBS over studieschulden van huidige en oud-studenten was dit in 2019 een totaalbedrag van 19,3 miljard euro. In 2014, een jaar voor de invoering van het huidige sociale leenstelsel, was dit een bedrag van 11,8 miljard euro. Elk jaar lopen de studieschulden op.

Er zijn bij de vakbond meerdere meldingen gekomen van studenten die met hun handen in het haar zitten, aldus Muns. “We hebben een campagne, Niet mijn schuld-campagne, en daarbij hebben we meer dan vijftigduizend ondertekeningen van onze petitie gehaald. Dat zijn allemaal studenten waarbij dit een heel belangrijk thema is.”

Compensatie
Muns: “Een ander ding dat erg belangrijk is, is dat ze de ‘leenstelselgeneratie’ goed compenseren. Veel politieke partijen zeggen wel iets over die compensatie, maar als vervolgens wordt gekeken naar het geld dat ze daarvoor hebben vrijgemaakt, is dat niet genoeg.” Volgens Muns is het nog wel even afwachten wat er na de formatie van het nieuwe kabinet gebeurt. “Misschien gaan ze het allemaal goed doen, maar als je kijkt naar de plannen die de partijen hebben, is het niet genoeg in vergelijking met wat studenten nodig hebben.”

Oplossing?
Het is dus nog de vraag of de herinvoering van de basisbeurs het probleem van de oplopende studieschulden zal oplossen. Hierover zal meer duidelijk worden na de formatie van het nieuwe kabinet.

Kijk hieronder wat de standpunten van de vijf grootste partijen zijn over de studentenkwestie. SP en PvdA zijn allebei nummer 5 omdat beide evenveel zetels hebben behaald.

  • Verstoring natuur
    Steeds meer mensen zoeken de natuur op sinds de pandemie.