TILBURG – Vandaag wordt in Brussel een concept van actieplan ‘Farm to Fork’ gepresenteerd. Een van de belangrijkste doelstellingen van dat plan is dat in 2030 een kwart van de landbouwgrond in de Europese Unie biologisch moet zijn, in Nederland is dat momenteel 3,7 procent. De EU wil dat doel behalen door miljarden aan subsidies uit te trekken voor boeren die de groene overstap willen maken, maar willen boeren dat überhaupt zelf wel?

“Nee, geen sprake van”, zegt akkerbouwer en veehouder Johan van Gompel (57) uit het Brabantse Reusel. Hij heeft erg weinig fiducie in een overstap naar biologische boerderijen. “Zo’n overgang duurt een paar jaar en dat kost ontzettend veel geld. Je moet meer mensen in dienst nemen, je stallen verbouwen en eigenlijk veranderd heel de dynamiek van je bedrijf. Die subsidies zijn allemaal leuk en aardig, maar het is gewoon niet genoeg. Als de subsidies dusdanig hoog zouden zijn dat je er op vooruit zou gaan, valt een overstap wél te overwegen.”

Geldkwestie

“De beleidsmakers in Den Haag en Brussel hebben geen enkel idee met wat voor problemen ze de boeren opzadelen.” Van Gompel is het helemaal zat. “Ze willen en eisen van alles, maar ze helpen ons niet. Ze komen met wetten en regels zodat de boeren in 2030 CO2-neutraal zijn, maar willen ons financieel niet tegemoet komen. Ze bieden subsidies waar we alleen op achteruit gaan.”

Per boer verschillend

Ondernemersorganisatie LTO Nederland, dat de belangen van boeren behartigt, denkt dat de keuze per boer verschilt. Volgens een woordvoerder spelen er verschillende aspecten mee in de overweging om de groene overstap te maken. “Bijvoorbeeld de kwaliteit van je huidige grond. Als je gezonde grond hebt van goede kwaliteit zul je niet zo snel overstappen, maar als je slechte grond hebt is de keuze een stuk aantrekkelijker.”

Niet alleen de grond weegt mee in die overweging, maar ook het verdienmodel van boeren. “Als je als boer overstapt naar biologisch, heb je in de eerste paar jaar een heel stuk minder inkomsten”, vertelt de woordvoerder. “Ook zal de prijs van biologische producten flink dalen wanneer ineens alle boeren biologisch gaan produceren. In dat geval zouden boeren wél de groene overstap moeten maken, zonder dat ze daar financieel echt op vooruit gaan. Dan is de keuze snel gemaakt.”

Sombere toekomst

“Ik ben blij dat ik het familiebedrijf niet aan een van mijn kinderen doorgeef”, vertelt Van Gompel. Hij denkt dat de volgende generatie boeren het zwaar gaat krijgen. Op het einde van de rit zullen de biologische boerderijen er toch wel komen, maar ik ben benieuwd hoe alles zal gaan lopen. Ik ga in ieder geval niet de biologische overstap maken en ik denk mijn collega’s uit de buurt ook niet.”