De officiële verkiezingsuitslag is bekend. Hieruit blijkt dat de VVD (34), D66 (24) en de PVV (17) in de top drie eindigen qua zetelaantal. Toch had de verdeling er een stuk anders uitgezien als alleen jongeren zouden stemmen. Vooral het klimaat speelt hier een rol in.

Als het aan de 18- tot 24-jarigen had gelegen, zou D66 de grootste partij zijn geworden met 34 zetels, blijkt uit onderzoek van Ipsos in opdracht van de NOS. Wat ook opvalt is het feit dat GroenLinks 15 zetels zou krijgen in plaats van de huidige 8. Ook Volt zou een flinke stijging hebben doorgemaakt met 8 zetels in plaats van 3. Deze resultaten laten zien dat jongeren verschillen van waarden ten opzichte van andere stemmers.

Culturele waarden

“Jongeren hebben over het algemeen andere belangen dan oudere stemmers. In plaats van economische waarden, zitten zij meer aan de culturele kant”, legt hoogleraar politicologie Tom van der Meer uit. Ze kijken naar de belangen die zij in de toekomst kunnen hebben. Volgens hem kunnen jongeren zich daardoor voornamelijk vinden in thema’s zoals klimaat en diversiteit.

Herkenbare standpunten

Nina (18) heeft inderdaad vooral affiniteit met deze onderwerpen. Zij stemde dit jaar voor D66. “Ik kan me vooral vinden in de standpunten over emancipatie en discriminatie. Gelijkheid van inwoners vind ik belangrijk. Daarnaast sta ik voor kwalitatieve zorg en het aanpakken van het klimaat. D66 komt hiermee overeen”, vertelt ze.

Koen van der Krieken is raadslid van D66 Tilburg. Hij verwacht dat jongeren veelvoudig voor D66 hebben gestemd, vanwege de aansprekende campagne. Van der Krieken geeft aan dat de thema’s die door de partij worden aangehaald, overeenkomen met wat jongeren belangrijk vinden. Ook hij merkt dat gelijkheid en milieu hier een grote rol in spelen. Daarnaast heeft hij het idee dat de opwaartse lift waar D66 in belandde, ervoor heeft gezorgd dat jongeren gemotiveerd raakten om voor de partij te kiezen. “Zo’n flow geeft vertrouwen dat er daadwerkelijk iets met de belangen gedaan gaat worden.”

De houdbaarheid van de planeet

Het klimaat is bij vele jonge stemmers de motivatie om voor een bepaalde partij te kiezen. Thieu (23) stemde, net als in 2017, voor GroenLinks. Naast de sociaaleconomische standpunten voor de zorg en inkomensverschillen is vooral het milieu een aandachtspunt voor hem. Thieu begrijpt dat veel jongeren hier hetzelfde over denken als hij. “Onze generatie denkt aan de toekomst. Wij zullen het nog het langst op aarde moeten volhouden. Als je ziet dat we eigenlijk nog maar heel kort hebben om iets aan het probleem te doen, vind ik het logisch om op een partij te stemmen die hier aandacht voor heeft”, legt hij uit. Raven Valentijn is steunfractielid van GroenLinks in Boxtel. Zij verklaart de stemmen voor de partij aan de hand van hetzelfde idee als Thieu.

Ook voor Isa (20) speelde dit vooruitzicht mee in haar keuze. Zij stemde uiteindelijk voor Volt. Het milieu moet volgens haar snel aangepakt worden. “Ik vind dat de Europese Unie hierin meer moet samenwerken. Vandaar mijn stemkeuze.”

Gezonde planeet weegt zwaar

Dat jongeren zich vaak bezighouden met het klimaat als het op stemmen aankomt, is niet nieuw. Politicoloog Roderik Rekker gaf dit in zijn nationaal kiezersonderzoek van 2017 ook al aan. Uit dit onderzoek blijkt namelijk dat jongeren economisch liberaler en cultureel progressiever zijn dan oudere kiezers. De toekomst van een gezonde en toegankelijke planeet weegt, voor hen, hierom het zwaarst bij het stemmen.