Dion Roessen

Het 4 en 5 mei -comité organiseert op Bevrijdingsdag een onlineprogramma waarin de bezoekers niet alleen bij onze vrijheid stilstaan na de Tweede Wereldoorlog, maar ook bij andere vrijheden. Het comité organiseert de zogenaamde ‘Vrijheidscolleges’. Tijdens deze colleges wordt er stilgestaan bij gebeurtenissen uit privésferen van bekende Nederlanders, die hun gevoel van vrijheid beperkte. Met de colleges wil het comité jongeren stil laten staan bij de waarde van vrijheid.  

Door het coronavirus is het fysiek bezoeken van een van de veertien bevrijdingsfestivals niet mogelijk. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei organiseert dit jaar online optredens van onder anderen: Davina Michelle, Tino Martins en Jonna Fraser. Naast de optredens wordt er ook dit jaar stilgestaan bij de vrijheid van mensen in andere landen. Dit wordt gedaan door middel van ‘Vrijheidscolleges’ en gastsprekers.

Vrijheidscolleges

Het doel van de ‘Vrijheidscolleges’ en gastsprekers op 5 mei is om jongeren na te laten denken over hun vrijheid en stil te laten staan bij het voorrecht om in een democratie te leven. Gerben van den Berg, hoofd communicatie Nationaal Comité 4 en 5 mei, vertelt: ‘’Bevrijdingsdag is niet alleen feest. Het is ook een dag om stil te staan bij de vrijheid zoals we die nu kennen. Je kan jezelf verplaatsen in de mensen die in onderdrukking geleefd hebben en ervan leren.’’ Van den Berg doelt met deze uitspraak op hevige gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog, bijvoorbeeld de Holocaust. ‘’Leven in onderdrukking is niet iets wat je wilt’’, aldus van den Berg.

‘’Zonder het herdenken, kunnen we het ook niet vieren’’

Belang

Met de zogenaamde ‘Vrijheidscolleges’ probeert het Nationaal Comité jong en oud te inspireren om na te denken over de waarde van vrijheid. Dit doet de organisatie door middel van bekende Nederlanders met een bijzonder verhaal. De nieuwe sprekers voor de ‘Vrijheidscolleges’ van 2021 zijn: Edson da Graça, Haroon Ali, Joris Linssen, Simone Weimans en Soundos el Ahmadi. Angelique Houtveen, Gijs Tuinman en Robert Vuijsje verwoordden al eerder hun visie op vrijheid in een college en keren in 2021 terug met een geactualiseerd, persoonlijk verhaal. De sprekers vertellen problemen waar zij in het dagelijkse leven tegen aanlopen en hoe zij dit oplossen. Vrijheid is op vele manieren te interpreteren en is belangrijk om bespreekbaar te maken, vindt het comité. ‘’Bevrijdingsdag is een bijzondere traditie, omdat we niet alleen de vrijheid vieren, maar ook eren. Zonder het herdenken, kunnen we het ook niet vieren.’’volgens van den Berg.

Deel van de Nederlandse cultuur

Ruim 80 procent van de Nederlanders beschouwt de Tweede Wereldoorlog als educatief en essentieel voor de Nederlandse geschiedenis. Dit blijkt uit het Nationaal Vrijheidsonderzoek 2021. Elk jaar vindt dit onderzoek naar het draagvlak voor herdenken en vieren plaats. De onderzochten, zijn er ook van overtuigd dat de oorlog een deel van de Nederlandse identiteit bepaalt. 65-plussers hebben de meeste interesse in de Tweede Wereldoorlog, maar opvallend is dat de interesse bij jongeren (16-24) ook groot is; 60 procent geeft aan zeer geboeid te worden door de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Diezelfde jongeren geven wel aan dat zij de Tweede Wereldoorlog niet als hun ‘eigen’ geschiedenis beschouwen; 33 procent geeft aan dit wel te zien. Bij de overige leeftijdsgroepen is dit 42 procent. Er is ook een kleine groep van 9 procent dat vindt dat we de Tweede Wereldoorlog moeten laten rusten. Het aandeel Nederlanders dat de vlag ‘halfstok’ hing nam iets toe.

4 en 5 mei blijven onlosmakelijk met onze samenleving verbonden. 85 procent gaf aan Herdenkingsdag belangrijk te vinden en voor Bevrijdingsdag is dat 79 procent.

Vrijheid beleven

De nieuwsredactie ging langs in het centrum van Rotterdam on Jongeren te vragen of zij tijdens Bevrijdingsdag wel eens stilstaan bij de vrijheden in andere landen. In de audioreportage hieronder zijn hun meningen te horen.

 

Corona verandert weinig aan de vrijheidsbeleving van Nederlanders

Het leven van Nederland is op veel manieren radicaal veranderd. In dit onderzoek is het daarom ook verrassend dat Nederlanders in 2021 vrijheid grotendeels op dezelfde manier beleven. Er zijn echter wel verschillen, er zijn iets meer Nederlanders die vinden dat onze vrijheid minder vanzelfsprekend is in vergelijking met het jaar ervoor. De groep die vindt dat je mag uitkomen voor je eigen mening is ook iets gekrompen. Er zijn geen grote verschillen opgemerkt over de vrijheidsbeleving van Nederlanders anno 2021. 

Dion Roessen

Niet overal vrijheid

Sommige landen hebben geen vrijheid. In de infographic – die geanalyseerd is op de gegevens van ‘The Economist’ en ‘Amnesty International’ – zie je hoe deze landen hun volk ontvreemden van al hun vrijheden. De top-10 minst vrije landen:

Dion Roessen by Knightlab Storymap