Finland is voor het vierde jaar op rij uitgeroepen tot gelukkigste land ter wereld. Volgens het rapport van het World Happiness Report (WHR) komen de Finnen ook in dit coronajaar het beste uit de test. Lopen de Finnen dan de hele dag schaterlachend door de stad? Nee, volgens experts meet het WHR meer de algemene tevredenheid dan het geluk.

Door Demi van Rooij en Isa Martens

Sinds 2012 meet de Verenigde Naties in 149 landen de mate van geluk. Dit jaar ligt de focus op de effecten van corona. Er wordt gekeken naar het verschil in corona-aanpak en de effecten hiervan op het welzijn van de bevolking. Uit het onderzoek blijkt dat de landen die relatief weinig coronadoden hadden, het ook goed deden op andere fronten zoals inkomen, werkgelegenheid en mentale en fysieke gezondheid in het land.

Opvallend is dat de coronacrisis weinig effect had op de uitslag, de meeste landen staan om en nabij op dezelfde plek als de afgelopen jaren. Het World Happiness Report focust ieder jaar op een bepaald thema, maar de meetmethode blijft hetzelfde.

De bovenstaande zes factoren zijn gekozen omdat uit een groot aantal onderzoeken blijkt dat deze belangrijk zijn om de mate van geluk te bepalen. Andere belangrijke variabelen als ongelijkheid en werkeloosheid ontbreken, omdat daar niet van alle landen data beschikbaar zijn.

Volgens Frank Martela, expert in het geluk van landen, meet het World Happiness Report vooral de tevredenheid. “Het draait niet om dat mensen extreem gelukkig zijn, maar dat ze niet extreem ongelukkig zijn. In Finland is er een groot sociaal vangnet en ik denk dat we daarom bovenaan staan. De Finnen weten dat de regering ze zal opvangen bij grote tegenslagen.” Finland is daarnaast een democratisch land waar weinig corruptie plaatsvindt. Ook gratis onderwijs, goede pensioenen en een betrouwbaar werkeloosheidssysteem dragen bij aan de titel, aldus Martela.

Voor de Finnen zelf blijft de titel onwennig. Ze zien zichzelf als een rustig, melancholisch volk, waar het label ‘gelukkigst’ niet per se bij past. Ze hechten dan ook niet zoveel waarde aan de titel. Research professor Timo Partonen bevestigt dit beeld: “Het is een titel die komt en gaat.”

Martela maakt zich zorgen over de druk die de titel met zich meebrengt. “Als je worstelt met je mentale gezondheid kan je de titel opnemen als een belediging. Het voelt alsof de benoeming jouw problemen niet erkent. Er constant op gewezen worden dat je in het gelukkigste land ter wereld leeft, zou sommige Finnen zelfs ongelukkiger kunnen maken.” Ook Markku Ojanen, hoogleraar psychologie, is kritisch op het onderzoek. “Het is paradoxaal hoeveel mentale problemen er zijn in de gelukkigste landen ter wereld. Mensen die worstelen met hun mentale gezondheid zullen niet snel toegeven dat het niet goed met ze gaat.”

Hoewel de Scandinavische landen al jaren de top drie bezetten, doet ook Nederland goed mee. In de eerdere edities lukte het Nederland altijd een plek in de top tien te behalen. Van de 149 deelnemende landen, werd Nederland dit jaar zelfs vijfde. De eerste plek hebben we echter nog nooit bemachtigd, volgens geluk expert Ruut Veenhoven, is er wel sprake van progressie.

De verschillen bovenaan de lijst zijn zo klein dat het moeilijk te voorspellen is welk land er volgend jaar met de titel vandoor gaat. Finland maakt een goede kans. Ojanen is daar blij mee. “Het is fijn om te leven in een land waar mensen het gelukkigst zijn. Daarnaast wil elk land ergens het beste in zijn. Je zou zeggen dat geluk de mooiste prijs is voor een land. Maar ik heb het gevoel dat de Finnen vooral graag de Noren een keer willen verslaan op het WK-skiën.”