Bij de World Clean up day is dit jaar 37% minder plastic gevonden dan in voorgaande jaren. Tegelijkertijd betekent dit ook dat er nog steeds teveel plastic, maar ook ander zwerfafval op straat ligt. Als de huidige trend van de plasticproductie doorgaat, is er rond het jaar 2050 sprake van ongeveer twaalf miljard ton plastic op stortplaatsen en in het milieu. Er komt meer plastic bij dan we kunnen opruimen. Dus hoe kan de rest van het plasticprobleem opgelost worden? 

Het klinkt heel simpel: gooi je afval niet op straat maar in de afvalbak. Toch gaat dit vaak fout. Er blijft nog steeds veel afval naast de prullenbakken liggen. Naar schatting van Milieucentraal ligt er jaarlijks tussen de 35 en 140 miljoen kilo zwerfafval op straat of in de natuur. Na het inbrengen van het statiegeld op plastic flesjes, zou er wel een verschil moeten zijn. Als het dan wel op straat of in het park ligt, is het belangrijk dat dat daar niet blijft liggen. De oprichter van opgeruimd Breda, en de vrijwilligers die afvalprikken in het Spoorpark in Tilburg helpen hier een handje aan mee.

Ter land, ter zee en in de lucht: plastic is overal gevaarlijk

Plastic is bijna ondenkbaar uit onze samenleving: een flesje water, een verpakking van een koekje of je laptop. Vrijwel bij alles is plastic betrokken. De gevolgen die het intensieve gebruik van plastic met zich meeneemt zijn echter niet meer te overzien. Niet alleen is het slecht voor onze gezondheid maar ook het klimaat lijdt hier onder. Jacqueline Cramer, voorzitter van de RvT van de Plastic Soup Foundation, vertelt ons over de ernst van de zaak.

Onze gezondheid
Bij de productie van plastic komen er schadelijke chemicaliën vrij. Een van die chemicaliën is bijvoorbeeld CO2. Dit leidt niet alleen tot de opwarming van de aarde maar is ook slecht voor de gezondheid. Jacqueline vertelt over hoe Plastic Soup Foundation aan dit probleem werkt. ‘’Door het vele gebruik van plastic komt het in ons ecosysteem. Door bijvoorbeeld te eten, drinken of zelfs te ademen krijgen wij plastic binnen. Dit wordt dan door zowel mensen als dieren opgenomen in hun lichaam. Veel mensen denken dat dit vanzelf uit het lichaam gaat, maar dat is dus niet zo. De Plastic Soup foundation werkt samen met een groep wetenschappers aan een onderzoek over de schadelijk van plastic voor het menselijk lichaam. Dit doen ze onder de naam Plastic Health Coalition. Er worden zelfs verbanden gelegd met stoornissen, kanker, obesitas en ADHD. Dit zijn echter speculaties en we hopen daarom met dit onderzoek te bewijzen wat het gevaar van plastic is.’’

Te veel plastic op het land

Per jaar wordt er naar schatting 311 miljoen ton plastic geproduceerd. Per jaar stijgt dit ongeveer 8%. Dat betekent dat we dit jaar 336 miljoen ton plastic zullen produceren. Ongeveer de helft van dit aantal is ook nog eens bedoeld voor eenmalig gebruik. Veel van dit plastic komt dan bij het zwerfafval terecht. Het kan wel 100 jaar duren voordat plastic volledig is afgebroken. Zelfs als plastic naar stortplaatsen wordt gebracht is het probleem nog niet opgelost. Het zorgt namelijk voor andere problemen zoals geluid-, stof en stankoverlast.

Plastic soep
Door het vele (slordige) gebruik van plastic komt dit overal op straat terecht. Dit is niet alleen doordat mensen hun afval niet opruimen maar ook zitten er veel deeltjes in spullen zoals kleren en autobanden. Door verschillenden handelingen kunnen deze deeltjes loslaten en in de lucht terecht komen. Hierdoor belanden deze stukjes plastic in de zee. Jaarlijks komt er 4,7 miljoen ton plastic in de zee terecht.  Als er meerdere stukken plastic zich verzamelen in het water kan er een plastic soep ontstaan.  Zo’n plastic soep is enorm slecht voor zeedieren en vogels want ze kunnen hier verstrikt in raken of het opeten. Dit leidt jaarlijks tot één miljoen dode zeevogels en honderdduizend dode zoogdieren.

Unsplash

“Plastic SoupFoundation werkt aan de voorkant van dit probleem. We proberen het aan te pakken bij de bron. We kijkenwat voor soort plastic en welke soort producten problemen opleveren. Vervolgens gaan we samen met de producenten aan tafel zitten om hiernaar te kijken. Ook proberen we bij steeds meer producten statiegeld erop te laten zetten. Hierdoor valt er minder winst te maken over plastic producten en wordt het produceren ervan dus minder aantrekkelijk.  We organiseren bovendien acties om het zwerfafval op te ruimen. We vragen dan onze deelnemers foto’s te maken van wat ze vinden aan plasticafval zodat we ook hiermee weer aan de slag kunnen.”

Goed omgaan met plastic

Plastic hoeft niet altijd slecht te zijn. Hekan namelijk ook wordegerecycled. Na het gebruik van plastic wordt het opgestuurd naar een recyclingsbedrijf. Hier wordt de plastic tot fijne stukjes gemalen zodat het weer kan worden opgestuurd naar een andere fabriek waar het wordt geproduceerd tot bijvoorbeeld een nieuwe bloempot of gieter. Dit plastic is daarna opnieuw recyclebaar. Het blijft niet dezelfde kwaliteit, maar er kan wel weer wat anders van gemaakt worden. In dit filmpje laten wij zien hoe dit proces eraan toe gaat.

Plastic vervangen

Het is ook mogelijk om je plastic product
en te vervangen door andere productenZo zijn er materialen die een stuk langer meegaan dan plastic en nezo makkelijk te vinden zijn in de supermarkt of in een winkel in de buurt. En als jdan plastic gebruikt, let er dan op dat je het op de juiste plek weggooit.

Er zijn dus verschillende manieren om het plasticprobleem zelf aan te pakken. Het plastic wat al op straat ligt, kan worden opgeruimd door iedereen. Als je dit plastic vervolgens goed scheidt, kan het ook nog eens gerecycled worden. Zo hoeft er geen ‘nieuw’ plastic gemaakt te worden, maar blijven het bestaande plastic hergebruiken. Ook is het heel makkelijk om bepaalde alledaagse artikelen in je huis te vervangen. Zo hoef je minder plastic te kopen of weg te gooien.  

Geschreven door: Levi Rombouts en Hannah Zegers