Op Prinsjesdag 2021 werd de nieuwe klimaatbegroting bekendgemaakt. Aankomend jaar gaat het meeste geld ooit naar het behalen van de klimaatdoelen: 6,8 miljard. Een van de belangrijkste redenen voor de overheid voor een grotere klimaatbegroting is de Urgenda-rechtszaak. In de Miljoenennota is het stikstofbeleid weggelaten. Dit betekent onzekerheid voor de toekomst van de woningmarkt. Er moeten meer woningen gebouwd worden, maar ook minder stikstof uitgestoten worden. Verder is er niks bekend over het uitkopen van boeren of onteigening van landbouwgrond in de Miljoenennota, maar het gebeurt wel. Het uitkopen of onteigenen brengt boeren grote zorgen voor de toekomst van hun bedrijf.

Voorzitter Jonge Socialisten: ‘alleen maar met geld gooien heeft niet zoveel zin’ 

De miljarden die zijn uitgetrokken voor het klimaat op Prinsjesdag moeten volgens de Jonge Socialisten, de jongerenpartij van de PvdA, meer nadruk leggen op een verandering in het systeem rondom klimaataanpak. Milieuorganisatie Natuur & Milieu vindt dat de begroting meer moet investeren in nieuwe groene technieken. Zowel de Jonge Socialisten als non-profitorganisatie Natuur & Milieu willen dat er minder geld gaat naar vervuilende industrieën.

pexels

“Er is heel lang te afwachtend en behoudend gedaan over klimaatbeleid”, zegt Michelle Prins, programmaleider energie bij milieuorganisatie Natuur & Milieu. Geld is altijd nodig, zegt Michelle, zeker omdat veel duurzame projecten nog in ontwikkeling zijn. Een van de projecten waar het Rijk geld in stopt, is CO2-opslag onder de Noordzee. Bij dit project wordt koolstofdioxide in de aarde onder de Noordzee, waar eerst olie- of gasvelden zaten, gestopt. Michelle zegt dat dit een kortetermijnoplossing is want lange termijn wil ze helemaal geen CO2-uitstoot.

Michelle heeft begrip voor de oplossing om CO2 in de lege gas- en olievelden te stoppen, maar vindt niet dat daar zoveel geld naartoe moet gaan. Zij wil dat er boven op de investeringen in de Noordzee-opslag minstens evenveel geld gaat naar groene technieken die het uitstoten van CO2 overbodig maken. “Het is in de klimaatbegroting niet duidelijk of er geld gaat naar andere technieken. Daar zijn wij behoorlijk boos over omdat dat wel was afgesproken in het klimaatakkoord van 2019. We gaan toch weer voor een techniek die niets oplost omdat fossiele brandstof nog wordt gebruikt.” In het Nederlandse klimaatakkoord van 2019 staan afspraken over stappen zetten richting een groene economie. In het akkoord staan ook binnenlandse projecten die aandacht krijgen van de overheid. Een van de groene projecten die volgens Michelle meer aandacht verdient is elektrificatie. Dat is het verbeteren van de opslag en distributie van elektriciteit. “Ik hoop echt dat we met elektrificatie volgend jaar stappen kunnen zetten.”

“Alleen maar met geld gooien heeft niet zoveel zin.”

Andrej van Hout, voorzitter van Jonge Socialisten, vindt dat er meer aandacht moet gaan naar het systeem. “Alleen maar met geld gooien heeft niet zoveel zin.” Andrej claimt dat bedrijven in 2030 al uitstootneutraal kunnen zijn. Dat kan volgens hem als de markteconomische belemmeringen en de belemmeringen van de overheid weg zijn. Bedrijven werken volgens de marktnormen. Andrej is van mening dat deze marktnormen ervoor zorgen dat bedrijven liever winst maken dan duurzaam worden. De financiële afwegingen die bedrijven mogen maken leiden tot minimale samenwerking. Een bedrijf heeft belangen om winst te maken. Zolang groene energie duurder dan uitstotende energie is en bedrijven nog zelf mogen kiezen, blijven we achterlopen volgens Andrej.

pexels

“De miljardenbegrotingen van nu zijn kleine stapjes.”

Gisteren en eergisteren waren de algemene politieke beschouwingen van de Tweede Kamer. Hierbij wordt er gediscussieerd over de Miljoenennota die werd bekendgemaakt afgelopen dinsdag. Andrej hoopt dat de Kamer genoeg voorstellen maakt om de begroting af te ronden want ‘deze is nog niet eens half gevuld’. Op dit moment staan er nog geen concrete plannen over hoe de begroting verdeeld wordt. Dit komt doordat het kabinet demissionair is. Ondanks dat er miljarden beschikbaar gesteld zijn voor het klimaat, is het volgens Andrej nog lang niet genoeg: “De miljardenbegrotingen van nu zijn kleine stapjes.” Van Hout zegt dat we wilskracht moeten tonen, meer investeren in oplossingen en fossiele uitstoters subsidies ontzeggen. Het geld moet volgens Andrej juist naar bedrijven gaan die duurzaam te werk gaan.

“Verantwoordelijkheid ligt bij iedereen”

“We zien het nu in als een technische transitie, maar het is ook een sociale transitie”, zegt Michelle Prins. Het volgens is Michelle belangrijk dat burgers zelf inzien dat zij ook verantwoordelijkheid hebben. “Verantwoordelijkheid ligt bij iedereen, maar de bal ligt vooral bij de overheid om beleid door te voeren. Je kan niet van een burger verwachten mee te doen als financiële afwegingen nog meespelen.” Zij geeft een voorbeeld van een effectief beleid: het verbod op gratis plastic tasjes. Omdat mensen doorhebben dat ze steeds moeten betalen voor plastic tasjes, nemen ze hun eigen mee. Hierdoor is er sinds de invoering van het verbod op gratis plastic tasjes 80% minder in de omloop. “Het wordt voor de burger dan makkelijker gemaakt om duurzaam gedrag te vertonen.”

Duurzaam huis van de toekomst

De plannen van de klimaatbegroting is voor een deel meer investeren in de isolatie van huur- en koopwoningen. Hier op het terrein van Technische Universiteit Eindhoven zijn studenten van team VIRTU/e een duurzaam en zelfvoorzienend huis aan het bouwen.

Woningtekort en het stikstofbeleid kan samengaan 

Op Prinsjesdag werd het stikstofbeleid niet genoemd terwijl het wel de woningbouw afremt. Wel heeft het kabinet bekend gemaakt dat er 500 miljoen euro gaat naar het verduurzamen van 20% van de huur- en koopwoningen. Joris Hetterscheid, voorzitter van Jonge Democraten (jongerenpartij D66), zegt dat de overheid nu een beslissing moet maken rondom het stikstofbeleid.

js.nl

Een half miljard euro voor het verbeteren van isolaties is volgens het Nationaal Isolatieprogramma 400 miljoen euro te weinig. Het isolatieprogramma is opgesteld door linkse Tweede Kamerpartijen als de PvdA en D66 en door milieuorganisaties. Zij willen dat er voor de komende drie jaar 400 miljoen euro meer beschikbaar wordt gesteld om sneller, socialer en slimmer te isoleren. “Het klinkt gek”, zegt Michelle Prins, “7 miljard euro voor het klimaat is veel, maar wij zoeken naar die doorbraak en dan is 7 miljard niet voldoende.”

“Als er niks tegen stikstof wordt gedaan, wordt het een groter probleem.”

“Ik vind het heel jammer en spannend”, zegt Joris Hetterscheid over het ontbreken van een stikstofbeleid in de Miljoenennota. “Als er niks tegen stikstof wordt gedaan, wordt het een groter probleem.” De drang om meer huizen te bouwen vanwege de wooncrisis komt in conflict met de stikstofcrisis. Volgens Joris is het belangrijk dat er vooral meer gebouwd moet worden in 2022 om het woningtekort aan te pakken. Dit brengt een probleem: het bouwen van nieuwe levert meer stikstofuitstoot op. Joris vindt dat de bouw door moet gaan en ergens anders scherper wordt gelet op de stikstofmaatregelen. Hij geeft het voorbeeld van de veestapel in Nederland halveren.

js.nl

Er zijn nog geen details bekend over het stikstofbeleid. Joris vreest dat het afwachten op een beleid tot meer problemen leidt: als er nu geen beslissing gemaakt wordt over het stikstofbeleid, loopt de woningbouw vertraging op en neemt zowel de stikstof- als de wooncrisis toe. Er gaat wel gegarandeerd 500 miljoen naar de isolatie van woningen. Hier is Michelle Prins, programmaleider energie bij milieuorganisatie Natuur & Milieu, erg blij mee, maar ze zegt dat het niet doorbrekend is.

Stikstof en onteigeningsplannen nog niet van tafel

In de nieuwe plannen van het demissionair kabinet die tijdens Prinsjesdag bekend werden gemaakt, wordt niets gezegd over het eventueel uitkopen van boeren of onteigening van landbouwgrond, wat het ministerie van Financiën en het ministerie van Landbouw deze maand nog naar buiten brachten. Het probleem wordt nu doorgegeven aan het nieuw te vormen kabinet. “Alsjeblieft, hou op met de onteigeningsplannen”, is de boodschap van belangenvereniging voor agrarische jongeren NAJK.

“Zorg ervoor dat de blijvers, de boeren die over dertig jaar nog steeds in het vak zitten, de goede kant opgaan en stikstofuitstoot gaan verminderen, maar ga je niet richten op het alleen maar uitkopen, onteigenen en vergunningen afpakken”, aldus de NAJK.

Hoewel het dit jaar niet besproken werd, betekent het volgens de NAJK niet dat de onteigeningsplannen van tafel zijn. ´´Het stikstofprobleem en de onteigeningsplannen liggen niet compleet stil, dat lijkt misschien zo omdat het tijdens Prinsjesdag niet naar voren kwam, maar wij blijven doorgaan met gesprekken voeren met het ministerie zodat we met z´n allen vooruit kunnen in plaats van in onzekerheid zitten.´´

“In Den Haag hebben ze geen gezond boerenverstand meer”

Emrullah Yucel

lukasvanderklaauw

Urgenda-rechtszaak

De Hooggerechtshof besloot in de Urgenda-rechtszaak van 2019 dat het kabinet de CO2-uitstoot in 2020 met 25% moest verminderen.  Marjan Minnesma is directeur van Actiegroep Urgenda en is al jaren bezig met actievoeren voor de achterlopende klimaatplannen van de overheid. Ze spande in 2012 haar eerste rechtszaak aan. In de periode tot 2020 stond ze vaak tegenover de minister-president. Nu hebben ze meerdere gesprekken gehad over aankomende klimaatplannen en wordt Urgenda er vaker in benoemd.

urgenda