Supermarktketen Lidl stopt per direct met het verkopen van sigaretten en andere soorten tabak. Daarmee is Lidl de eerste Nederlandse supermarkt die de verkoop van rookwaren stopzet. Andere supermarktketens, als Jumbo en Spar, vinden dat zij voldoende bijdragen door de tabak in de winkel te verbergen. “De keuze ligt bij de klant zelf.”

In 2024 is het vanuit de overheid voor supermarkten verboden om tabak te verkopen. In 2018 maakte Lidl bekend binnen vier jaar de verkoop van tabak af te willen bouwen om er vervolgens in 2022 vanaf te zijn. Echter is het de supermarktketen nu al gelukt dat proces af te ronden.

Lidl is aangesloten bij de beweging ‘Op weg naar een Rookvrije Generatie’: een initiatief van Hartstichting, het Longfonds en KWF. Het doel van dit initiatief is het voorkomen van roken bij kinderen.

Vrije keuze? Onzin

Een woordvoerster van het initiatief vertelt dat Lidl de enige supermarkt is die echt actie onderneemt op het gebied van tabaksverkoop. Naar haar verwachting zal dit voorlopig zo blijven. “Het statement van de overheid geeft andere ketens drie jaar de tijd om er wat aan te doen. Wij hopen absoluut dat dit eerder gebeurt, maar zien tot nu toe nog niet veel progressie”.

Ze legt uit dat de initiatiefnemers rekenen op verantwoordelijkheid vanuit de supermarktketens. “Linksom of rechtsom, dat verbod is er over een paar jaar. Voor supermarkten is tabak natuurlijk een uiterst aantrekkelijk product; supermarkten vormen 55% van de tabaksomzet in heel Nederland.”

Of die verantwoordelijkheid er vóór 2024 komt is nog maar de vraag. Andere supermarktketens geven aan dat ze de klant vooral keuzevrijheid te willen bieden. In 2022 gaf Jumbo aan pas te stoppen met de verkoop van tabak zodra de wet dit verbiedt. Hun statement is sindsdien niet veel veranderd. “We vinden het belangrijk dat onze klanten voor al hun boodschappen bij Jumbo terecht kunnen. Dus ook voor rookwaren, waarbij onze klanten zelf hun keuze kunnen maken. Daarom stopt Jumbo niet met de verkoop van tabak”, meldt Paulien Straeter namens de supermarkt. Jumbo geeft aan wel een bijdrage te leveren aan de strijd tegen roken door de tabak niet in het zicht te zetten.

Volgens Rianne van Beek, woordvoerder van PLUS, is het blijven aanbieden van tabak een vorm van service naar de klant. “Het gaat hier puur om keuzevrijheid die wij de klant niet willen ontnemen. Bovendien zetten we ons al genoeg in, de tabak ligt immers afgedekt”, aldus van Beek.

“Onzin”, zegt de woordvoerster van Op weg naar een Rookvrije Generatie. “We hebben het hier over een verslaving, dat is een heel ander verhaal. Als je weet dat acht op de tien rokende mensen liever zou stoppen, moet je je afvragen of het om een vrije keuze gaat. Wat mij betreft is keuzevrijheid hier totaal geen valide argument.”

Een rookvrij Nederland

Een leidinggevende van de Vereniging Nederlandse Sigaretten en Kerftabakfabrikanten (VSK) reageert mild op het nieuws dat Lidl kapt met het verkopen van rookwaren. “Het is geen verrassing; dit plan werd twee jaar geleden al aangekondigd. Dat Lidl het een jaar naar voren heeft getrokken was even nieuws voor ons, dat doet de keten natuurlijk om publiciteit te behalen, ”vertelt hij. Volgens de leidinggevende staat het supermarkten volkomen vrij om wel of geen rookwaren te verkopen.

De aankondiging van Lidl valt samen met de start van ‘stoptober’: een maand waarin duizenden mensen tegelijkertijd proberen te stoppen met roken. “We zijn onderweg naar een rookvrij Nederland, het gaat eindelijk gebeuren”, aldus de woordvoerster van Op weg naar een Rookvrije Generatie.