Er zijn bijna één miljoen meer orgaandonors in 2021 dan in het jaar ervoor. Dat blijkt uit een rapport dat het Centraal Bureau voor de Statstiek vandaag publiceerde. Deze stijging komt met name door de Donorwet die vanaf vorig jaar geldt. Met de wet heb je automatisch geen bezwaar tegen orgaandonatie tenzij je anders aangeeft. Eva-Maria Merz, hoogleraar sociologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, heeft vraagtekens bij de wet en op de voorlichting. 

Mensen doneren organen vanwege uiteenlopende redenen. “Het idee is dat je iets goeds doet voor de maatschappij of omdat het een grote beslissing is en je er voldoening uit haalt. Sommige mensen doen het ook omdat ze denken: ‘Iemand moet het doen, dus dan doe ik het wel.’” Door deze wetswijziging waarin mensen automatisch donor zijn tenzij zij bezwaar hebben, wordt dit goede gevoel dat je krijgt door een orgaan te doneren ondermijnt. Dat stelt socioloog Eva-Maria Merz. “Voorheen registreerde je je bij het Donorregister en werd het door je familie en vrienden gezien als een vrij grote beslissing. Nu is het normaal om donor te zijn, want als je niets doet ben je het ook. Dat gevoel van iets goeds doen verdwijnt met deze wet.” 

Voorlichting
“Om meer orgaandonaties te krijgen moeten we focussen op voorlichting van familieleden en op scholen”, zegt Merz. Aisling (18) vindt dit een goed idee. Zij heeft 2 jaar geleden, nog voor de Donorwet, haarzelf geregistreerd als orgaandonor. “Ik had op de middelbare school een debat over orgaandonatie. Daarna ben ik me meer gaan verdiepen in het onderwerp en heb ik de keuze gemaakt om mezelf te registreren. Er was wel erg weinig voorlichting. Ik moest zelf op onderzoek gaan en websites opzoeken. Scholen mogen wat mij betreft meer doen met dit onderwerp. Maak het bespreekbaar en ga net als ik in debat met elkaar.” Merz vindt het ook nog te weinig. ”Nu krijg je op je 18e een brief met uitleg en heb je ook wel een aantal televisiespotjes maar het is nog te weinig.” 

Mensen die zichzelf hebben geregistreerd voor orgaandonatie:

Iris (18) heeft bewust gekozen om geen toestemming te geven voor orgaandonatie. “Het houdt me op het moment een beetje tegen omdat ik niet weet of mijn geest dan al uit mijn lichaam is en ik er nog niet over uit ben of ik het meekrijg. Ik zou het wel doen als ik me er meer in verdiep. Voor nu weet ik het nog niet zo goed.” 

Verplichten gaat volgens Merz te ver. Het voorlichten is een beter alternatief. “In Nederland houden we heel erg van onze vrijheid. Ik ben ook wel benieuwd of het aantal registraties zich gaan vertalen in meer orgaantransplantaties. Een verplicht systeem hangt heel erg af van de cultuur, de samenstelling van de populatie en religie. Ik denk dat het beter is om de discussie aan te gaan over de taboe op bijvoorbeeld doodgaan en wat er daarna gebeurt en niet om iets te verplichten”, zegt Merz. 

Deze wet heeft tot nu toe nog niet tot grote ontwikkelingen gezorgd in het aantal orgaandonaties. Er is nog steeds een groot tekort aan organen die gedoneerd worden. “Er overlijden elk jaar mensen op de wachtlijst omdat er geen orgaan voor hen beschikbaar is. Dat komt ook doordat nabestaanden een orgaandonatie tegenhouden. Zeker als je niet zeker weet of iemand donor is, is het lastig om zo’n grote beslissing te nemen. Het is een eng gevoel dat een familielid wordt opengesneden om organen eruit te halen.” 

Het CBS heeft cijfers gepubliceerd over hoeveel mensen zich hebben geregistreerd bij het Donorregister. De nieuwsredactie heeft onder 36 jongeren gevraagd of zij zich hebben  geregistreerd.

Loading...

Loading…