Een van de belangrijkste doelen van kinderboekenweek is het onder aandacht brengen van het belang van lezen. Dit blijkt hard nodig te zijn, aangezien Stichting Lezen in 2021 naar buiten bracht dat jongeren in de afgelopen 5 jaar 40 procent minder zijn gaan lezen. Desiree van der Zander, coördinator van de eerdergenoemde organisatie: “Met elk levensjaar lezen jongeren minder.”

 Volgens van der Zander heeft deze ontwikkeling twee voorname oorzaken: “Ten eerste kan het liggen aan de leeskwaliteiten van jongeren”, begint ze. “Als je meer leest, word je er ook beter in en neemt het leesplezier toe. Dat noemen we de positieve leesspiraal.” Van der Zander stelt dat minder lezen tot een lagere leesvaardigheid leidt en dus ook tot minder leesplezier.

“Daarnaast is er veel concurrentie met andere media”, stelt van der Zander. In 2021 bleek uit het Nationale Social Media Onderzoek bijvoorbeeld dat jongeren in vergelijking met 2020 een kwartier langer per dag op social media zitten. In totaal zitten jongeren nu gemiddeld 160 minuten per dag op sociale platforms. Volgens van der Zander zouden veel jongeren er goed aan doen vaker een boek open te slaan: “Lezen geeft rust. Het is vaak wat minder stressvol dan op social media zitten. Je wilt dan snel door en raakt snel afgeleid, terwijl je een goed boek van voor naar achteren moet uitlezen.”

Positieve effecten

Van der Zander gaat verder over de positieve effecten van lezen: “Het bevordert de ontwikkeling: zowel sociaal, als intellectueel, als emotioneel.” Daarnaast stelt ze dat je verliezen in een boek kan zorgen voor een completer wereldbeeld: “Je leert er andere werelden door kennen en vanuit het oogpunt van een ander kijken. Het maakt je empathischer.” Ook zorgt het er volgens van der Zander voor dat het concentratievermogen en de woordenschat verbeterd worden: “Leestaal is andere taal, dus je leert er veel nieuwe woorden van.”

Stichting Lezen onderneemt regelmatig initiatieven om lezen populairder te maken. “De kinderboekenweek en voorleeswedstrijden zijn daar voorbeelden van”, begint van der Zander. “Ook hebben we De Weddenschap.” In De Weddenschap proberen bekende Nederlanders de liefde voor lezen onder (v)mbo-studenten aan te wakkeren. Dit doen zij door scholieren uit te dagen drie boeken in een halfjaar te lezen.

Oplossingen

“Daarnaast proberen wij het aanbod van boeken op scholen te vergroten en te kijken welke boeken jongeren aanspreken”, zegt van der Zander. “We proberen ze een beetje wegwijs te maken in de wereld van het lezen. Veel mensen kennen hun smaak nog niet op die leeftijd.” Luisterboeken zijn volgens haar een goede optie voor jongeren die moeilijke lezers zijn: “Boeken en luisterboeken zijn als het aan mij ligt even waardevol. Ze brengen je allebei toch in contact met een boek.”

Volgens van der Zander heeft het sociale aspect eveneens invloed op hoeveel jongeren lezen: “Ouders kunnen al het goede voorbeeld geven door veel te lezen.” Daarnaast spelen docenten hier ook een belangrijke rol in. “Zij zijn ook belangrijk als het aankomt op de inspiratie om te gaan lezen”, stelt van der Zander. “Als je docent nooit leest kan hij leerlingen ook niet enthousiasmeren om een boek open te slaan.”

Voor mensen die het moeilijk vinden zichzelf te enthousiasmeren voor het lezen van een boek heeft van der Zander ook een oplossing: “Bij een leesclub gaan, maakt lezen ook leuker. Dan kun je gedachten uitwisselen over boeken”, stelt ze. “Het klinkt niet heel sexy, maar je wilt toch over boeken praten. Dat doe je ook als je met je vrienden naar de film bent geweest.”