Elk jaar wordt in Polen op 11 november de Poolse Onafhankelijkheidsdag gevierd. Wat begon als een feestdag is nu een politieke spel met demonstraties van extreem-rechtste en progressieve groepen. Bekijk de video hieronder.

Gemaakt door: Jort van der burg, Lukas van der Klaauw en Emrullah Yucel

De politieke organisaties Obóz Narodowo-Radykalny (ONR) en Razem kijken allebei anders naar afgelopen Onafhankelijkheidsdag in Warschau. Net als afgelopen jaren ging op 11 november zowel progessieve als conservatieve groepen de straat op om aandacht te vragen voor diverse maatschappelijke problemen. Een voorbeeld hiervan is de acceptatie van lgbtq’ers.

‘’Als je op wil komen voor lgbtq-rechten, hebben Polen liever dat je dat thuis doet in plaats van midden op straat, legt coördinator Slavo van extreem-rechtse politieke organisatie ONR uit. ‘’Wij willen niet dat kinderen daar naar moeten kijken.’’ Wiktoria Aleksandra Barańska , raadslid van linkse politieke partij Razem, geeft aan dat de grotere Poolse steden vaak verder zijn met bijvoorbeeld het lgbtq-vraagstuk dan de meeste plaatsen in Oost-Polen. ‘’Politici of activisten uit het liberale Warschau komen veel vaker in aanraking met dit soort maatschappelijke kwesties dan mensen uit het conservatieve Oosten,’’ vertelt Barańska. ‘’Ze weten vaak niet hoe de situatie er daar precies uitziet. Dat vind ik erg belangrijk om uit te leggen.’’

Media

Naast dat ONR en Razem verschillende denkbeelden hebben, spelen media ook een grote rol in hoe de organisaties naar voren komen. ONR wordt op meerdere sites, onder andere op de welbekende internetencyclopedie Wikipedia, omschreven als ‘fascistisch’. Volgens Slavo klopt hier niets van. ‘’Wij zijn nationalistisch, dat is een groot verschil. Niemand in Polen is een fascist. ONR houdt gewoon van het land en de mensen.’’ Barańska vertelt dat Razem de meeste onwaarheden simpelweg negeert, tenzij de partij echt in een verkeerd daglicht wordt gezet. ‘’Dan wordt er wel actie ondernomen’’, zegt Barańska. ‘’Je kunt er immers niet voor wegrennen. Dat hoort nu eenmaal bij de Poolse politiek.’’

Twitter Wiktoria

Tweet van Barańska met Lukas en Emrullah

Politicoloog Polen: “Ordo Iuris is manipulatief”

De extreemrechtse advocatenclub wordt gefinancierd door de overheid. Dat zegt Renata Mieńkowska-Norkiene, professor politicologie aan de Universiteit van Warschau. De advocatenclub heeft veel invloed in Polen. Ze zijn nauw betrokken met conservatieve politieke partijen. Ordo Iuris ontkent financiering vanuit de overheid. Zij zeggen dat ze gesteund worden door duizenden gewone Polen die hun normen en waarden willen behouden.

Volgens Renata is de advocatenclub een stel nuttige idioten. “Ze doen alsof ze slimme advocaten en analisten zijn. Ze zijn in ieder geval wel nuttig voor de overheid.” Volgens de politicoloog krijgt Ordo Iuris bij alles waar ze betrokken zijn geld van de overheid—veel ook nog. “Het is een sterke organisatie met veel internationale connecties door heel Europa.” Ordo Iuris was betrokken bij de terugkomst van de anti-abortuswet in Polen. Verder zijn ze tegenstaanders van het homohuwelijk omdat volgens hen trouwen alleen tussen man en vrouw is.

“Al het geld dat wij krijgen komen van onze donateurs.” Dat zegt Nikodem Bernaciak. Hij beweert dat de meerderheid van hun donateurs normale Polen zijn die hun conservatieve normen en waarden willen behouden. De advocatenclub houdt zich voornamelijk bezig met het behouden van hun normen en waarden. Zij zeggen ook dat familie het belangrijkste is voor ieder mens. “Het is voor ons land belangrijk dat wij onze soevereiniteit behouden—daarbij telt de cultuur ook mee.”

Dat familie op nummer één staat komt vaak terug bij de conservatieve partijen in Polen. Politicoloog Renata zegt dat Polen vanwege haar geschiedenis vasthoudend is aan hun cultuur. Polen heeft voor langste tijd van geschiedenis onderdrukking meegemaakt door Rusland tijdens de Koude Oorlog en Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Voor Ordo Iuris is soevereiniteit noodzakelijk om de cultuur en hun normen en waarden te behouden. Maar de traditionele Poolse cultuur is niet progressief. Dit leidt tot conflict met de EU en liberale Polen die voorstaanders zijn van bijvoorbeeld de abortus en het same-sex-huwelijk.