Nieuw-Zeeland kondigt nieuw rookverbod van volgend jaar aan om in 2025 een rookvrije generatie te creëren. Ook Nederland werkt langzaamaan naar een soortgelijk doel toe, de vraag is of een verbod nou wel zo’n goed idee is. Stimuleren we hiermee niet alleen maar de illegale handel?

 Volgens organisatie ‘Smoke’, een organisatie van Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst (FIOD) die zich hard maakt tegen tabaksfraude, is de illegale handel van tabak een erg lucratieve zaak in Nederland. Ieder jaar worden er in Nederland honderden miljoenen illegale sigaretten geproduceerd die enorme bedragen zouden opbrengen voor de criminelen. Dit omdat illegale sigaretten vaak voor de helft of minder dan de legale verkoopprijs worden verkocht. Uit een artikel van BNdestem blijkt dat er in 2013 zo’n 37 illegale fabrieken zijn opgerold. Hooggeleerde tabaksontmoediging Marc Willemsen zegt dat het voor Nieuw-Zeeland makkelijker is om dit tegen te houden dan voor Nederland. “Bij een eiland kun je beter controleren wat er in en uit het land komt.” Volgens tabaksbedrijf British American Tobacco New Zealand (BAT NZ) blijkt wel dat het voor Nieuw-Zeelandse autoriteiten lastig is om het probleem op te lossen als het eenmaal in het land is.

Geen zorgen

Toch maakt Willemsen zich geen zorgen dat de illegale tabaksindustrie erger wordt naarmate het tabaksgebruik verder wordt aangepakt. “De invloed van de maatregelen op de illegale handel zal wel meevallen. Het gaat zo gefaseerd dat je er weinig van merkt. De verkooppunten verminderen langzaamaan en de prijzen gaan steeds meer omhoog.” Ook is het volgens hem goed te reguleren met de huidige aanpak van ons land. “Je moet er als overheid gewoon goed bovenop zitten. Boetes uitdelen en blijven controleren.”

Gefaseerde aanpak

In Nederland zal het nog wel even duren voordat we zo ver zijn als Nieuw-Zeeland. Het eiland wil het aantal rokende inwoners in 2025 van 10 naar 5% krijgen. Dat is zo’n 1,7 procentpunt per jaar. Voor Nederland zou het met deze snelheid zo’n 9 jaar duren om van 20 naar 5% te komen. Volgens Willemsen is het van belang dat roken niet in een keer verboden wordt of dat de prijs extreem omhoogschiet. “Als je alles in een keer zou doen, zou je de grenzen heel goed moeten gaan bewaken om te zorgen dat de illegale handel niet de spuigaten uit loopt.”