Malta legaliseert als eerste EU-land deze maand het gebruik van cannabis. Het wordt hoog tijd dat Nederland dit voorbeeld volgt, stelt Michel Wouters, eigenaar van Cannabisverkooppunt Tuda Fruta. Hoewel Nederland altijd als voorloper werd gezien op dit gebied, lijken we nu echt ingehaald.

Malta is niet het enige land dat Nederland nu voorbijstreeft. Eerder legaliseerde Canada cannabis al volledig, net als een aantal Amerikaanse staten en ook in Duitsland, Luxemburg en Portugal staat legalisatie op de politieke agenda. Nederland wordt in het buitenland vaak geassocieerd met wiet en veel toeristen komen daarom ook speciaal naar Nederland voor de gedoogde softdrug. Toch lijken nu veel landen ons voorbijgestreefd te zijn.

Situatie Nederland

In Nederland wordt cannabis sinds 1976 gedoogd. Simpel gezegd houdt dat in dat een coffeeshop aan zijn klant legaal mag verkopen, maar het inkopen van de wiet bij een teler is illegaal. Dit beleid zorgt voor veel problemen en daarom pleiten coffeeshop verengingen ook voor regulering van de teelt. Er is al lang discussie in de Nederlandse politiek over hoe om te gaan met dit vraagstuk. Veel partijen erkennen dat het huidige beleid krom is maar zijn verdeeld over wel of niet legaliseren. Partijen als GroenLinks en D66 roepen op tot volledige legalisatie, terwijl partijen in het midden zoals de VVD vooral een afwachtende rol aanhouden.

Begin 2020 kwam D66 met het drugsmanifest naar buiten, ondertekent door onderzoekers, psychologen en politici. Met dit manifest wilden de ondertekenden duidelijk maken aan de regering dat het huidige drugsbeleid niet langer werkt en dat de optie van legalisatie serieus onderzocht moet worden.

Wietexperiment 

Een onderzoek naar het mogelijk legaal maken van de productie, inkoop en verkoop van cannabis is er inmiddels gekomen. Het zogeheten ”experiment gesloten coffeeshopketen”. Eind 2020 zijn hiervoor tien gemeentes en tien telers uitgekozen die deel gaan nemen aan dit experiment. Momenteel worden kweeklocaties voor de telers opgezet in de gekozen gemeentes en zal in de tweede helft van 2022 het experiment echt van start gaan. In het reageerakkoord van 2022 staat dat de wietproef met één gemeente uitgebreid gaat worden naar elf gemeentes. Utrecht wordt als mogelijk gemeente genoemd maar wacht vooralsnog de domstad op goedkeuring van de gemeenteraad.

De Nederlandse cannabisondernemer Michel Wouters is zeer te spreken over de legalisatie van cannabis in het land wat normaliter bekend staat als belastingparadijs. Hij stelt dan ook dat Nederland dit als voorbeeld zou moeten nemen. ‘’Er komen naast Malta nog meer geluiden uit de Europese Unie met landen als Duitsland, Luxemburg en Portugal die bezig zijn met legalisatie hebben dan ook namens de landelijke organisatie een brief gestuurd naar de gemeenteraad van Rotterdam om deze landen als leidraad te gebruiken. Het kan niet zo zijn dat Nederland heeft altijd een pioniersrol gehad in Europa en het kan niet zo zijn dat ons land nu niet mee durft te gaan.

Schoner en goedkoper

Doordat het complete proces van productie tot inkoop nog in het schimmige plaatsvindt, wordt de teelt niet altijd even netjes gedaan. Zo kennen we allemaal wel verhalen van opgerolde kweeklocaties dankzij wateroverlast door een lekkage of een uitgebroken brand door het niet zorgvuldig omgaan met de elektriciteit.

Het eindproduct is hierdoor ook niet altijd even constant en betrouwbaar. Zo kan het zijn dat je een verschil in sterkte van het effect voelt als je een gelijknamige soort wiet koopt bij twee verschillende shops. Volgens Wouters iets wat niet nodig is. ”Wanneer je gecontroleerd kan produceren, kun je met vaste genetica en vaste waardes werken. Je kunt dan ook de werkzame stoffen duidelijk op het etiket vermelden.’’

Dit zorgt ervoor dat de blower een zuiverder en ook nog is veel goedkoper product krijgt. ‘’De marktprijs wordt gecreëerd door het risico dat de producenten lopen, dat zit in de verkoopprijs meegerekend. Wanneer je gecontroleerd produceert kan die verkoopprijs gewoon naar beneden’’ verteld de ondernemer.

Voordeel Nederlandse Staat

Naast dat het goed zou zijn voor de Nederlandse markt en de consument zal ook de belastingdienst en het justitiële systeem er voordeel uit trekken. Momenteel komt de belastingdienst pas om de hoek kijken bij het laatste verkooppunt. Hierdoor blijven de vele euro’s die rondgaan in het proces ervoor onbelast. Het Nederlandse rechtssysteem wordt daarentegen wel belast, iets wat niet meer nodig is volgens de coffeeshopeigenaar. ”Ik denk dat justitie voor een groot gedeelte zal worden verlicht in hun strijd tegen criminaliteit. Altijd zal er een gedeelte criminaliteit blijven bestaan, dat heb je met tabak en alcohol ook. Als de verkoopprijs naar beneneden gaat, kan je de criminaliteit uit de markt werken. ”

Tom Bart, senior preventiedeskundige bij Jellinek, denkt ook dat de voordelen voor de Nederlandse staat financieel zeer aantrekkelijk zijn ”Voor de overheid zit er de grootste winst in als je kijkt naar belastingen die op de productie en inkoop kant verdiend kunnen gaan worden.”

Volgens Bart schiet je met het illegaal maken van cannabis ook niet veel op: ”Een verbod op een middel lijdt niet tot minder gebruik of minder problemen bij gebruik. Liever goede regulering. Je moet een middel niet volledig vrijgeven maar zorgen dat je de verkoop kan reguleren en eisen kan stellen aan de verkoop.” Daarnaast denkt hij dat het de Nederlandse volksgezondheid ook ten goede kan komen. Door bijvoorbeeld het maken van een potje van het belastinggeld dat wordt verdiend van cannabis. Dit geld kan gebruikt worden in de preventie kant om zo problemen te voorkomen.